ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱՐՏԱՔԻՆ ԳՈՐԾՈՑ ՆԱԽԱՐԱՐ ԶՈՀՐԱՊ ՄՆԱՑԱԿԱՆԵԱՆ ՊՐԱՏԻՍԼԱՒԻՈՅ ՄԷՋ ԵԱՀԿ ՆԱԽԱՐԱՐՆԵՐՈՒ ԽՈՐՀՈՒՐԴԻ ՀԱՄԱԺՈՂՈՎԻՆ ԻՐ ԵԼՈՅԹԻՆ ՄԷՋ ԽՕՍԱԾ Է ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՐՑԻ ՄԱՍԻՆ, ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԱԾ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԴԻՐՔՈՐՈՇՈՒՄԸ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՐՑՈՎ

0

«Սիվիլնէթ».- ՀՀ արտաքին գործոց նախարար Զոհրապ Մնացականեան ըսած է.«Իմ ատրպէյճանցի գործընկերոջ եւ եւ ԵԱՀԿ Մինսքի խումբի համանախագահներուն հետ կատարեցինք հերթական խորհրդակցութիւնները, հինգերորդը այս տարուան ընթացքին: Այս առնչութեամբ կը փափաքիմ ընդգծել Լեռնային Ղառաբաղի հակամարտութեան խաղաղ կարգաւորման առանցքային հարցերու շուրջ Հայաստանի դիրքորոշումը:
Առաջին.«Հակամարտութիւնը, որ կը հասցէագրուի միջազգային հովանաւորութիւն եւ աջակցութիւն վայելող ԵԱՀԿ Մինսքի խմբակի համանախագահութեան էջ, խաղաղ կարգաւորման այլընտրանք չունի»:
Երկրորդ. «Արցախի ժողովորդին ինքնորոշման անքակտելի իրաւունքը խաղաղ կարգաւորման հիմնարար սկզբունքը եւ հիմքն է: Այս սկզբունքի ճանաչումը կ’ենթադրէ, որ Արցախի վերջնական կարգավիճակի որոշումը չի կրնար ենթարկուիլ որեւէ սահմանափակման, որ պէտք է յստակօրէն եւ միանշանակօրէն ընդունուի: «Առանց սահմանափակման» եզրը պարզօրէն կը մատնանշէ Արցախի ժողովուրդի իրաւունքը` ունենալ եւ որոշել իր կարգավիճակը` Ատրպէյճանի իրաւասութենէն, ինքնիշխանութենէն եւ տարածքային ամբողջականութենէն դուրս: Ատրպէյճանի որդեգրած շարունակական թշնամական քաղաքականութիւնն ու անկէ բխող գործողութիւնները կը ստեղծեն Արցախի ժողովուրդին համար գոյութենական ֆիզիքական անվտանգութեան սպառնալիք, որ արտայայտուեցաւ նաեւ Ապրիլ 2016-ին․ Արցախի դէմ Ատրպէյճանի իրականացուցած վերջին բողոքով. այս ամէնը կ’ընդգծեն Ատրպէյճանի` Արցախի ժողովուրդին հանդէպ իրաւասութեան պահանջի ոչ ղեկավարութիւնը եւ իրականացման անկարելիութիւնը:
Ատրպէյճանը պէտք է ստանձնէ Արցախի մէջ բնակող ժողովուրդի իրաւական պարտադիր ուժ ունեցող ազատ կամարտայայտման միջոցով առանց որեւէ սահմանափակումի իրենց ինքնորոշման իրաւունքի ճանաչման անմիջական պարտաւորութիւն:
Երրորդ․ «Արցախի ժողովուրդին անվտանգութիւնը ենթակայ չէ զիջումի: Ոչ մէկ պարագային Արցախի ժողովուրդը պէտք չէ մնայ առանց պաշտպանութեան համար անհրաժեշտ անվտանգութեան գիծերու: Չի կրնար ըլլալ որեւէ իրավիճակ, որ ձեւաւորէ Արցախի ժողովուրդի գոյութենական անվտանգութեան անմիջական վտանգ, ինչպէս եղաւ 1991-1994 թուականներուն եւ 2016թ․: Այս միտքը առաւել ընդգծելու նպատակով` կը փափաքիմ վկայակոչել Արցախի` այժմու Ատրպէյճանի ուժի ներքոյ գտնուող տարածքներուն մէջ ստեղծուած իրավիճակը, ուր հայերը ենթարկուած են ցեղային զտումներու, եւ որոնք այժմ ամբողջովին վերաբնակեցուած են ատրպէյճանցիներով: Այս իրականութիւնը վերջերս ներկայացուած է Ատրպէյճանի ղեկավարութեան կողմէ որպէս Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցի կարգաւորման լաւ օրինակ:
Չորրորդ. «Խաղաղ կարգաւորումը պէտք է ըլլայ ներառական` հակամարտութեան բոլոր կողմերու անմիջական ներգրաւումով: Ուստի, Արցախը իր ժողովուրդի կողմէն ընտրուած ներկայացուցիչներու միջոցով պէտք է բանակցային գործընթացի անմիջական կողմ ըլլայ: Այս առնչութեամբ մենք կ’ընդգծենք խաղաղ գործընթացով, մասնաւորապէս բովանդակային հարցերու մէջ Արցախի ընտրուած ներկայացուցիչներու լիակատար ներգրաւման անհրաժեշտութիւնը: Հայաստանի կառավարութիւնը երբեք չի դիմեր այնպիսի գործողութիւններու, որոնք կրնան խախտել Արցախի ժողովուրդի` իր սեփական քաղաքական կարգավիճակը ազատօրէն վճռելու իրաւունքը եւ զրկել անոնց այս գործընթացին հանդէպ սեփականութեան զգացումէ:
Հինգերորդ․ «Հիմնահարցի խաղաղ կարգաւորման գործընթացը այլընտրանք չունի: Արցախը ունի իրեն եւ իր ժողովրդին պաշտպանելու լիարժէք կարողութիւն: Հայաստանը կը շարունակէ մնալ Արցախի անվտանգութեան միակ երաշխաւորը: Խաղաղ կարգաւորումը չի կրնար ընթանալ լարուածութեան եւ վտանգներու միջավայրի մէջ: Հետեւաբար, Ատրպէյճանի, Արցախի եւ Հայաստանի միջեւ 1994 եւ 1995 թթ. զինադադարի համաձայնագիրերը պէտք է խստագոյնս պահպանուին եւ ամրապնդուին: Վտանգներու նուազեցման ձեւերը պէտք է ներդրուին, հրադադարի խախտումները հետաքննող եւ հրադադարի վարչակարգին՝ ԵԱՀԿ-ի ձեւերը, ԵԱՀԿ-ի մէջ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչի գրասենեակի կարողութիւններու ընդլայնման միջոցով:
Վեցերորդ. «Պէտք է անվերապահօրէն հաւատարիմ մնալ ուժի եւ ուժի սպառնաիքի չկիրառելու հիմնարար սկզբունքին: Ատրպէյճանի ղեկավարութեան կողմէ հրահրուող եւ ուղղորդուող ատելութեան, անհադուրժողականութեան, այլատեացութեան, հայատեացութեան քաղաքականութիւնը պէտք է դատապարտուի: Պէտք է ջանքեր ներդրուին ժողովուրդներուն խաղաղութեան նախապատրաստելու եւ խաղաղութեան նպաստող միջավայր ձեւաւորելու ուղղութեամբ:
Եօթերորդ․ «Ատրպէյճանի առաւելապաշտական դիրքորոշումները, որոնք նկատի չեն առներ Արցախի ժողովուրդի կամքն ու մտահոգութիւնները, խաղաղ կարգաւորման գործընթացի բովանդակային առաջընթացի հիմնարար խոչընդոտներն են: Անոր վկայութիւնն է Ատրպէյճանի իշխանութիւններու անկարողութիւնը փոխադարձել Հայաստանի փոխզիջման կոչը: Յիշեցնեմ, որ Հայաստանի վարչապետը ցուցաբերեց քաղաքական ուժեղ կամք` յայտարարելով, որ որեւէ կարգաւորում պէտք է ընդունելի ըլլայ Հայաստանի, Արցախի եւ Ատրպէյճանի ժողովուրդներուն համար, որ կը նշանակէ կարգաւորումը կարելի է միայն փոխզիջումներու միջոցով:

Share.

Leave A Reply