ԵՐԿԱԹԷ ՇԵՐԵՓԻ ԽՈՍՏՈՒՄԸ

0

ԵՐԿԱԹԷ ՇԵՐԵՓԻ

ԽՈՍՏՈՒՄԸ

Zaven-Khanjian

Տա­րի մը եւս կը յանձ­նենք պատ­մու­թեան յոր­ձա­նու­տին: Իւ­րա­յա­տուկ տա­րի մը ար­դա­րեւ,հա­րիւ­րամ­եակ` ցե­ղաս­պա­նու­թեան: Վիշ­տի եւ հրաշ­քի յու­շա­րար տա­րի մը: Վիշտ եւ հրաշք քրք­րող տա­րի մը: Եւ ար­դա­րօ­րէն, Թէ­քէ­եա­նի օրի­նա­կով, ոչ միայն կա­րե­լի է այլ նա­եւ անհ­րա­ժեշտ` որ հա­ւա­քա­բար հարց տանք:

Հաշ­ուե­յար­դար. ի՞նչ մնաց, հա­րիւ­րամ­եա­կէն մե­զի, ի՞նչ մնաց:

Յե­տա­դարձ ակ­նարկ մը բա­ւա­րար է հաս­տա­տե­լու, թէ տք­նա­ջան եւ նուի­րա­կան հա­մա­գա­ղու­թա­յին աշ­խա­տան­քի մը ակա­նա­տես եղանք ամէ­նու­րեք եւ անար­դար չէ յա­ւակ­նիլ, թէ ազ­գո­վին նուա­ճե­ցինք փոքր յաղ­թա­նակ­ներ եւ խլե­ցինք շարք մը դափ­նեպ­սակ­ներ: Հա­րիւ­րամ­եա­կը մեր ազ­գա­յին պայ­քա­րը բարձ­րա­ցուց հա­մաշ­խար­հա­յին գի­տակ­ցու­թեան, յար­գան­քի եւ ճա­նա­չո­ղու­թեան յա­րա­բե­րա­կան ան­նա­խըն­թաց բարձ­րա­ւան­դա­կի մը, որ ար­ժա­նի էր հար­ցի էու­թեան, լր­ջութ­եան եւ ազ­դու իր տա­րո­ղու­թեամբ:

Դժ­ուար եւ ան­խու­սա­փե­լի հար­ցու­մը սա­կայն կը ցց­ուի մեր դի­մաց: Հի­մա ի՞նչ:

Ճա­նա­պար­հը եր­կար է եւ փշոտ: Ար­գելք­ներն ու խո­չըն­դոտ­նե­րը` ան­պա­կաս: Կը թուի սա­կայն, թէ մեր հա­ւա­քա­կան կամ­քը ան­կոտ­րում է եւ վճ­ռա­կա­մու­թիւնը հաս­տատ: Մեր ան­սա­սան հա­ւատ­քը մեր ար­դար Դա­տի պայ­քա­րի ճա­նա­պար­հին կը շա­րու­նա­կէ մնալ ան­խախտ: Հա­ւատ­քը կը շա­րու­նա­կէ մնալ ար­դա­րու­թեան ձգ­տու­մին եւ ճշ­մար­տու­թեան բա­ցար­ձակ ճա­ռա­գայ­թու­մի մեր ապա­ւէ­նը: Չենք կըր­նար սա­կայն ձեռ­նա­ծալ մնալ եւ մի քա­նի յաղ­թա­նակ­նե­րու գի­նո­վութ­եամբ հար­բիլ: Պայ­քա­րը շա­րու­նա­կել է պէտք: Ան­դադ­րում:

Ար­դա­րու­թեան եւ հա­տու­ցու­մի ճա­նա­պար­հին վրայ, մեր երազ­նե­րու եւ պա­հանջք­նե­րու ովկ­ի­ա­նո­սին մէջ, լուրջ եւ գի­տա­կից իրա­տե­սութ­եան անհ­րա­ժեշ­տու­թիւնը կայ: Հա­կա­ռակ կտր­ուած մղոն­նե­րուն եւ տար­ուած յաղ­թա­նակ­նե­րուն շատ հե­ռու ենք տա­կա­ւին եր­կա­թէ շե­րե­փի իւ­րա­ցու­մէն եւ պայ­քա­րի ճա­նա­պար­հին անոր գոր­ծա­ծու­թեան կի­րա­ռու­մէն: Ցե­ղաս­պա­նու­թիւնը եւ անոր հո­գե­բա­նա­կան բո­լոր ազ­դե­ցու­թիւն­նե­րը մեր սե­րուն­դի ազ­գա­յին եւ հա­ւա­քա­կան էու­թեան մէկ մաս­նիկն են: Զայն կը շն­չենք եւ կ՛ապ­րինք ամէն օր որ Աստ­ուած կը շա­րու­նա­կէ կեանք շնոր­հել մե­զի: Այս­տեղ ար­դէն մենք արթ­նու­թեան կա­րօ­տը եւ պար­տադ­րան­քը ու­նինք եւ անոր ճն­շու­մը կը զգանք:

Ժա­մա­նակ­նե­րու եւ պայ­ման­նե­րու հրա­մա­յա­կա­նի տակ մեր առա­ջադ­րանք­նե­րը, մեր կեդ­րո­նա­ցում­նե­րը եւ առաջ­նա­հեր­թու­թիւն­նե­րը յա­րա­փո­փոխ ըլ­լա­լու կա­րօտ եւ ար­ժա­նի են: Ցե­ղաս­պա­նու­թեան հո­գե­բա­նու­թիւնը չի կր­նար մեր հա­ւա­քա­կան կեան­քի շուր­ջօր­եայ առանց­քը ըլ­լալ եւ պէտք չէ ըլ­լայ: Եւ մին­չեւ այն օրը, երբ երկ­րա­գուն­դի վրայ գտ­նուող հայ­կա­կան հա­ւա­քա­կա­նու­թիւնը տի­րա­նայ եր­կա­թէ շե­րե­փին, մեր ու­շադ­րու­թիւնը հարկ է կեդ­րո­նաց­նել հե­տեւ­եալ երեք ան­յե­տաձ­գե­լի իրա­վի­ճակ­նե­րուն­ կամ իրա­կա­նու­թիւն­նե­րուն վրայ եւ տալ անոնց­մէ ամէն մէ­կուն մեր էու­թե­նէն իր ար­ժա­նի բա­ժի­նը:

Ա. ՀԱՅ­ՐԵ­ՆԻՔ

2015-ին մեր հայ­րե­նի­քը կը բո­լո­րէ իր ան­կա­խու­թեան քսան­հինգ ամ­եա­կը: Հա­կա­ռակ յա­ռաջ­դի­մութ­եան, հա­կա­ռակ բո­լոր մարդ­կա­յին եւ նիւ­թա­կան զո­հո­ղու­թիւն­նե­րուն, հա­կա­ռակ բո­լոր երազ­նե­րուն եւ տե­սիլ­քին, այ­սօր մեր հայ­րե­նի­քը հոն չէ, ուր մենք հա­ւա­քա­բար կ՛ու­զէ­ինք որ ըլ­լար: Կաս­կած չկայ,որ Ար­ցախ­եան ազա­տագ­րա­կան պայ­քա­րը եւ պատ­մա­կան յաղ­թա­նա­կը, դա­րե­րէ ի վեր մե­զի զլաց­ուած եւ միայն երազ­ուած հպար­տու­թիւն առ­թող իրա­կա­նու­թիւնն է: Փառք եւ պա­տիւ Ար­ցախ­եան հե­րո­սա­մար­տը իրենց արիւ­նով եւ կեան­քով կեր­տած բո­լոր ազա­տա­մար­տիկ­նե­րուն: Հոն իսկ սա­կայն տա­կա­ւին խարսխ­ուած չէ յաղ­թա­նա­կը եւ թշ­նա­մին ամէն օր իր վայ­րագ թա­փան­ցում­նե­րով նոր կեանք կը հն­ձէ ճա­կատ­նե­րու վրայ:

Ըն­կե­րա­յին եւ տն­տե­սա­կան ապա­հո­վու­թիւնը ան­բա­ւա­րար մա­կար­դա­կի վրայ է, իսկ ար­դա­րութ­եան նշա­ձո­ղը` անըն­դու­նելի­օ­րէն ցած: Հա­յա­թա­փու­մը կը շա­րու­նակ­ուի, իսկ «դէ­պի եր­կիր» լո­զուն­գը կը մնայ անլ­սելի­օ­րէն ղօ­ղան­ջե­լի:

Հայ­րե­նի­քը տա­կա­ւին հե­ռու կը մնայ ինք­նա­բաւ, ինք­նան­կախ, եւ աճող ըլ­լա­լէ: Այս կա­ցու­թեան մէջ գտ­նուող հայ­րե­նի­քը ան­տա­րա­կոյս կը կա­րօ­տի մեր բո­լո­րին լու­սար­ձա­կին տակ ըլ­լա­լու անհ­րա­ժեշ­տութ­եան:Բո­լորս պա­տաս­խա­նա­տու ենք այս վի­ճա­կին եւ բո­լո­րիս պա­տաս­խա­նա­տուու­թիւնն է ամէն գնով տք­նիլ եւ ճգ­նիլ այս վի­ճա­կէն դուրս գա­լու հա­մար:

Հայ­րե­նի­քը եւ մեր հայ­րե­նի ժո­ղո­վուր­դը կը մնան մեր ու­շադ­րութ­եան եւ հո­գա­ծու­թեան առաջ­նա­հեր­թու­թեան գա­գա­թին:

Բ. ՍՓԻՒՌՔ

Դա­րա­ւոր պատ­մու­թեան ճն­շող վայ­րագ պայ­ման­նե­րու ծնունդ հայ­կա­կան Սփիւռ­քը` ան­հայ­րե­նիք մաս­նիկն է աշ­խար­հով տարտղն­ուած հայ ժո­ղո­վուր­դին: Ցե­ղաս­պա­նու­թե­նէն ետք հս­կա­յա­ծա­ւա­լօ­րէն տա­րած­ուած հայ Սփիւռ­քը, հայ­րե­նի­քի ան­կա­խու­թե­նէն ետք կ՛ակն­կալ­ուէր որ նօս­րա­նար եւ փոք­րա­նար: Դըժ­բախտ իրա­կա­նու­թիւնը սա­կայն հա­կա­ռա­կը ապա­ցու­ցեց եւ Սփիւռ­քը հայ­րե­նի­քի հաշ­ւոյն …..ուռ­ճա­ցաւ: Պատ­ճառ­նե­րու ու­սում­նա­սի­րութ­եան տե­ղը չէ այս­տեղ: Կը բա­ւէ գի­տակ­ցիլ իրա­կա­նու­թեան եւ անդ­րա­դառ­նալ հս­կա­յա­ծա­ւալ Սփիւռ­քի կա­րե­ւո­րու­թեան, թէ՛ ազ­գա­պահ­պան­ման եւ գո­յա­տե­ւու­մի ոլոր­տին մէջ եւ թէ հայ­րե­նի­քի օժան­դա­կութ­եան սր­բա­զան պար­տա­ւո­րու­թեան ծի­րէն ներս:

Առ այդ, բնա­կան եզ­րա­կա­ցու­թիւն է ու­րեմն,որ պար­տա­ւո­րիչ է ու­նե­նալ առողջ Սփիւռք մը: Այ­սօր­ուայ իրա­կա­նու­թեան ցո­լա­ցու­մը սա­կայն տար­բեր բան ցոյց կու տայ:

Տաս­նամ­եակ­նե­րէ ի վեր հայ­րե­նա­մերձ ազ­գա­յին ամե­նա­բե­ղուն աշ­խա­տանք տա­նող, կեն­սու­նակ եւ գոր­ծուն­եայ, մշա­կու­թա­յին փե­թակ հան­դի­սա­ցող Մի­ջին Արե­ւել­եան գա­ղութ­նե­րը կը շա­րու­նակ­ուին քայ­քայ­ուիլ: Սուր­ի­ա­կան Հայ­րե­նի­քի Մայր գա­ղու­թը վեր­ջին զոհն է այս ող­բա­լի իրա­կա­նու­թեան: Կու­րու­թիւն եւ կար­ճա­տե­սու­թիւն է չանդ­րա­դառ­նալ այս իրա­կա­նու­թեան եւ ափ­սո­սան­քով պէտք է հաս­տա­տել, թէ մեր ազ­գա­յին ղե­կա­վա­րու­թեան գա­գա­թին բազ­մած շա­տեր գի­տակ­ցութ­եան այդ խաբ­կան­քը կ՛ապ­րին:

Սփիւռ­քի պա­րա­գա­յին, գու­ցէ մենք պա­տաս­խա­նա­տու չենք քա­ղա­քա­կան եւ պա­տե­րազ­մա­կան այն վի­ճա­կին եւ սա­կայն բո­լո­րիս հա­ւա­քա­կան պա­տաս­խա­նա­տուու­թիւնն է ամէն գնով տք­նիլ եւ ճգ­նիլ փր­կե­լու հա­մար ամէն հր­կի­զուող սփիւռ­քա­հայ գա­ղութ, յօ­գուտ Սփիւռ­քի եւ հայ­րե­նի­քի:

Սփիւռ­քը եւ սփիւռ­քա­հա­յը նա­եւ հարկ է որ մնան մեր ու­շադ­րութ­եան եւ հո­գա­ծու­թեան գա­գա­թին, հայ­րե­նի­քին կող­քին:

Գ. ՆՈՐ ՍԵ­ՐՈՒՆԴ

Իսկ այս­տեղ ար­դէն կը մի­ա­նան Սփիւռքն ու հայ­րե­նի­քը:

Ցե­ղաս­պա­նու­թեան հա­րիւ­րամ­եա­կի վեր­ջին օրե­րը կ՛ապ­րինք: Բայց պէտք է հպար­տու­թեամբ եւ խո­րին գո­հու­նա­կու­թեամբ ար­տա­յայտ­ուիլ, որ հա­րիւ­րամ­եա­կը եկաւ հաս­տա­տե­լու մեր ան­սա­սան վս­տա­հու­թիւնը երի­տա­սարդ նոր սե­րուն­դին վրայ, որ ազ­գին ճա­կա­տը բարձր պա­հե­ց իր հե­տաքրք­րու­թիւն­նե­րով, նուա­ճում­նե­րով, ստեղ­ծա­գոր­ծու­թեամբ, ազ­գա­յին գի­տակ­ցու­թեան եւ պա­տաս­խա­նա­տուութ­եան ոգի­ով: Մտա­յին սե­ւե­ռում մը երկ­րա­գուն­դի շուրջ կու գայ պատ­կե­րաց­նե­լու, թէ եր­բեք մեր ազ­գա­յին պատ­մու­թեան ըն­թաց­քին չէ եղած այն­պի­սի ժա­մա­նակ մը երբ մենք ու­նե­ցած ըլ­լանք այ­սօր­ուայ խոս­տու­մին նման բա­նակ մը հա­մալ­սա­րա­նա­կան կամ հա­մալ­սա­րա­նա­ւարտ սե­րունդ, որոնք պի­տի կազ­մեն գիտ­նա­կան­նե­րու, մաս­նա­գէտ­նե­րու, կր­թա­կան եւ հան­րա­յին գոր­ծիչ­նե­րու, իրա­ւա­բան­նե­րու եւ օրէնս­դիր­նե­րու, գի­տու­թեան եւ ար­ուես­տի բնա­գա­ւառ­նե­րու մէջ փայ­լող խոստմ­նա­լից աստ­ղե­րու ապա­գայ գու­մար­տակ­ներ:

Մեր հա­ւա­քա­կան պար­տա­կա­նու­թիւնն է փայ­փա­յել եւ գուր­գու­րալ այս եւ յա­ջոր­դող սե­րունդ­նե­րուն վրայ,օրի­նա­կե­լի առաջ­նոր­դութ­եամբ,որոնք «եւ հա­ւա­տայ, կրա­նի­տեայ ո՜վ աստ­ուած» օր մը պի­տի դառ­նան եր­կա­թէ մեր շե­րեփ­նե­րը:

Ահա­ւա՛սիկ հա­րիւ­րամ­եա­կէն ին­ծի մնա­ցած կտա­կը:

Հա­ւա­տա՛նք:

Զաւէն Խանճեան

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.