Իւ­րա­քան­չիւր փոք­րիկ ուշ կամ կա­նուխ կը սկ­սի հե­տաքրքր­ուիլ, թէ ինք ինչ­պէ՛ս եկած է աշ­խարհ: Սա­կայն իրա­կա­նու­թեան մէջ, ոչ բո­լոր փոք­րիկ­նե­րը կը հե­տաքրքր­ուին այս հար­ցով: Յա­ճախ ծնող­նե­րը կ՛ան­հանգս­տա­նան եւ նա­խօ­րօք կը պատ­րաստ­ուին, թէ ի՛նչ­պէս պէտք է պա­տաս­խա­նեն փոք­րի­կին հար­ցե­րուն, իսկ անոր չհարց­նե­լու պա­րա­գա­յին` ծնունդ կ՛առ­նէ մտա­հո­գու­թիւնը, արդ­եօ՞ք լաւ է, թէ վատ, կամ անհրաժե՞շտ է այլ բա­ներ եւս պատ­մել:

Փո­քրիկ­նե­րու սե­ռա­յին դաստ­ի­ա­րա­կու­թիւնը բա­ւա­կա­նին պա­տաս­խա­նա­տու գործ է: Ժա­մա­նա­կի ըն­թաց­քին սե­ռա­յին դաստ­ի­ա­րա­կու­թեան գոր­ծըն­թա­ցին կը մի­ա­նան ման­կա­պար­տէ­զը, դպ­րո­ցը, պատ­կե­րաս­փիւ­ռը, ըն­կեր­նե­րը, հա­մա­ցան­ցը եւ այլն, սա­կայն փոք­րի­կին գլ­խա­ւոր դաստ­ի­ա­րակ­նե­րը կը հան­դի­սա­նան հայրն ու մայ­րը:

Ծնող­նե­րը կ՛ան­հանգս­տա­նան, այն պատ­ճա­ռով, որ չեն կր­նար կողմ­նո­րոշ­ուիլ` թէ այս նիւ­թին շուրջ պէտք եղա­ծէն աւե­լի թէ նուազ, ուշ կամ կա­նուխ սկ­սին խօ­սակ­ցու­թիւնը, ինչ­պէս նա­եւ չեն գի­տեր, թէ ի՛նչ բա­ռե­րով բա­ցատ­րեն այդ:

Սե­ռա­յին դաստ­ի­ա­րա­կու­թիւնը կը հան­դի­սա­նայ փոք­րի­կին դաստ­ի­ա­րա­կու­թեան ան­բա­ժա­նե­լի մէկ մաս­նի­կը: Այս դաստ­ի­ա­րա­կու­թիւնը պէտք է սկ­սիլ նախ­քան փոք­րի­կի սե­ռա­կան հա­սու­նու­թիւնը: Ման­կու­թեան տա­րի­նե­րուն է, որ մարդ արա­րա­ծին մօտ կը հիմ­նա­ւոր­ուին ամէն բա­նի նկատ­մամբ վե­րա­բեր­մուն­քի են­թա­գի­տակ­ցութ­եան նա­խադր­եալ­նե­րը:

Այս բնա­գա­ւա­ռէն ներս փոք­րի­կին տա­րի­քին հա­մա­պա­տաս­խան գի­տե­լիք­ներ փո­խան­ցե­լը աւե­լի բարդ է, քան այլ երե­ւոյ­թի մա­սին լու­սա­բա­նե­լը:

Հիմ­նա­կա­նը պէտք է հասկց­նէք ձեր փոք­րի­կին, թէ ի՛նչ ալ պա­տա­հի, այս մա­սին ան կր­նայ պատ­մել ծնող­քներէն մէ­կուն: Փոք­րի­կը պէտք է ձե­զի վս­տա­հի, իսկ դուք պէտք է ար­ժա­նի ըլ­լաք այդ վս­տա­հու­թեան:

Անհ­րա­ժեշտ է, որ ծնող­նե­րը վե­րահս­կեն իրենց սե­փա­կան բար­դոյթ­նե­րը եւ խն­դիր­նե­րը, որ­պէս­զի փոք­րի­կին չփո­խան­ցեն զա­նոնք եւ մե­կու­սաց­ման խն­դիր­ներ չս­տեղ­ծեն: Այս կէ­տը այդ­քան ալ բարդ չէ, որով­հե­տեւ սե­ռա­յին կանուխ դաստի­ա­րա­կու­թիւնը չ՛են­թադ­րեր սե­փա­կան սե­ռա­յին  անձ­նա­կան փոր­ձին վե­րա­բե­րող հար­ցե­րու քն­նար­կում­նե­րը փոք­րիկ­նե­րուն հետ: Եւ ընդ­հան­րա­պէս, ոչ մէկ տա­րի­քի այդ մէ­կը կ՛ար­ժէ իրենց հետ քն­նար­կել, նոյ­նիսկ եթէ անոնք հե­տա­գա­յին ծնողք դառ­նան:

Փոք­րի­կին պէտք է ան­պայ­ման բա­ցատ­րել, թէ սե­ռա­յին յա­րա­բե­րու­թիւնը եւ անոր հետ կապ­ուած ամէն հարց իւ­րա­քան­չիւր մար­դու բնա­կան պա­հանջքն է` կեան­քի մէջ սէր եւ հա­ճոյք ստա­նա­լու հա­մար: Այդ մէ­կը կա­րե­լի չէ ըն­դու­նիլ որ­պէս սխալ կամ ամօ­թա­լի երե­ւոյթ: Հար­ցե­րը պէտք է քն­նարկ­ուին բնա­կան ձե­ւով, ինչ­պէս իւ­րա­քան­չիւր հարց: Փո­խա­նակ յա­տուկ ժա­մա­նակ եւ տեղ տրա­մադ­րե­լու, դաստ­ի­ա­րա­կու­թիւնը դաս-դա­սա­խօ­սու­թեան վե­րա­ծե­լու, ճիշդ ժա­մա­նա­կին սպա­սե­լը հա­ւա­նա­բար կը նուա­զեց­նէ փոք­րի­կին հար­ցեր տա­լու ցան­կու­թիւնը: Շատ կա­րե­ւոր է խու­սա­փիլ եր­կար մե­նա­խօ­սու­թիւն­նե­րէ, փոք­րի­կը դժ­ուար կր­նայ այդ­քան ժա­մա­նակ ու­շադ­րու­թեամբ հե­տե­ւիլ ձեր խօս­քին: Պէտք չէ վախ­նալ խօ­սակ­ցու­թիւնը սկ­սե­լէ: Եթէ նկա­տէք, որ պա­հը յար­մար է սկ­սե­լու` պէտք չէ կորսնց­նէք այդ:

Եթէ նկա­տէք, որ փոք­րի­կը տա­կա­ւին պատ­րաստ չէ խօ­սե­լու այս թե­մա­յին շուրջ, կր­նաք յե­տաձ­գել զայն, բայց պէտք է բա­ցատ­րէք, որ փա­փա­քած պա­հուն կր­նաք շա­րու­նա­կել խօ­սակ­ցու­թիւնը:

Շատ հո­գե­բան­ներ կը պն­դեն, որ ծնող­նե­րը պէտք է սե­ռա­կան օր­կան­նե­րը ճիշդ անուն­նե­րով ան­ուա­նեն` խու­սա­փե­լով նա­խա­տես­ուած «ման­կա­կան» ան­ուա­նում­նե­րէն: Նախ ծնող­նե­րը իրե՛նք պէտք է ըն­կա­լեն այդ ան­ուա­նում­նե­րը առանց ժպի­տի, ամօթ­խա­ծու­թեան, որուն շնոր­հիւ փոք­րիկ­նե­րը լսե­լով հա­մա­պա­տաս­խան բա­ռե­րը, հե­տա­գա­յին իրենք եւս չեն ու­նե­նար ամօթ­խա­ծու­թիւնը մաս­նա­գէտ բժիշ­կին դի­մե­լու, եւ կամ ամուս­նու­թեան պա­րա­գա­յին:

Պէթի Քիլէրճեան

(Շարունակելի)

Share.

Leave A Reply