10 Յուլիսին, Թուրքիոյ Ժողովուրդի Հանրապետական Կուսակցութեան ընդդէմ նախագահ Էրտողանի ու երկրի իշխանութիւններուն բռնական քաղաքականութեան կազմակերպած Անգարայէն Պոլիս երկարող 25 օրուան «Արդարութեան քայլարշաւ»ը աւարտին հասաւ: Քայլարշաւին մասնակցեցաւ շուրջ 2,5 միլիոն մարդ: Քայլարշաւով երկիրի գլխաւոր ընդդիմադիր ուժ համարուող Ժողովուրդի Հանրապետական Կուսակցութեան անդամները իրենց բողոքը արտայայտած են երեսփոխան Էսին Պէրպէրօղլուի կալանաւորման դէմ: Իշխանութիւնները զայն մեղադրած են պետական գաղտնիքներ բացայայտելու եւ հրապարակելու յանցանքով եւ դատապարտած՝ 25 տարուան բանտարկութեան:

Շուրջ ամիս մը տեւող բողոքի քայլարշաւի աւարտին կազմակերպուած հանրահաւաքի ընթացքին երկրի իշխանութիւններուն 10 կէտերէ բաղկացած պահանջագիր մը ներկայացուեցաւ:

Թուրքիոյ գլխաւոր ընդդիմադիր ուժը համարուող ժողովուրդի Հանրապետական Կուսակցութեան նախագահ Քեմալ Քըլըչտարօղլուն Պոլսոյ Մալթեփէ շրջանին մէջ կայացած հաւաքի ընթացքին, 2,5 միլիոն մասնակիցներուն առջեւ կարդացած ու մեկնաբանած է հետեւեալ պահանջները.

1-Մենք կը դատապարտենք 15 Յուլիս 2016-ի զինուորական յեղաշրջման փորձը, այդ օր մեր ժողովուրդին ցուցաբերած դիմադրութիւնը մեր երկիրի ժողովրդավարութեան յաղթանակն էր: Մենք համոզուած ենք, որ յեղաշրջման փորձի կազմակերպման համար մեղադրուող թուրք կրօնական քարոզիչ Ֆեթհուլլա Կիւլենի «Հիզմէթ» շարժման քաղաքական թեւի բացայայտման հոլովոյթը արգելափակուած է, եւ կը պահանջենք զայն բացայայտել:

2-Նոյն տարուան 20 Յուլիսին արտակարգ դրութեան սահմանումով տեղի ունեցաւ երկրորդ` իշխանութիւններու կողմէ կատարուած յեղաշրջումը: Մենք ատոր կ՛ըսենք «պալատական յեղաշրջում»: Կը պահանջենք անյապաղ վերցնել արտակարգ դրութիւնը:

3-Արտակարգ դրութեան պատճառով իրենց իրաւունքներէն զրկուած բոլոր վնաս ունեցողներուն իրաւունքները պէտք է վերականգնուին:

4- Հաստատել արդարադատութեան համակարգի անկախութիւնը:

5-Յուլիս 15-ի յեղաշրջման փորձին հետ ոչ մէկ առնչութիւն ունեցող, սակայն իրենց ընդդիմադիր հայեացքներուն համար բազմաթիւ գիտնականներ եւ պետական աշխատողներ պէտք է վերադառնան իրենց աշխատատեղերը, իսկ կալանաւորուած երեսփոխանները պէտք է ազատ արձակուին:

6-Միայն իրենց մասնագիտական պարտականութիւնները կատարելու համար ձերբակալուած ու բանտարկուած լրագրողները պէտք է անյապաղ ազատ արձակուին:

7-Արտակարգ դրութեան ընթացքին կատարուած սահմանադրական փոփոխութիւններուն առնչուող հանրաքուէն անօրինական է, որովհետեւ նախընտրական քարոզչութիւնը կատարուած է խօսքի ազատութեան եւ ազատ բանավէճի արգելակման պայմաններուն մէջ:

8-Խորհրդարանին վրայ եղած որեւէ ճնշում պէտք է վերցուի, երկրին մէջ պէտք է իշխէ օրէնքի գերակայութիւնը:

9-Պէտք է միասնական կամք դրսեւորուի եւ յստակ գործողութիւններու ձեռնարկուի ո՛չ միայն արդարադատութեան, այլեւ հասարակական տարբեր ոլորտներու մէջ գոյութիւն ունեցող անարդարութիւնները վերացնելու` ահաբեկչութեան, անգործութեան, ուժի կիրարկման պէս շարք մը խնդիրներու յաղթահարման համար:

10-Արդարութիւնը պէտք է ըլլայ իշխանութիւններուն ո՛չ միայն ներքին, այլ նաեւ արտաքին քաղաքականութեան հիմքը:

Էրտողան` մեկնաբանելով բազմամարդ հանրահաւաքն ու ընդդիմութեան պահանջները, յայտարարած է, որ ատոնք արդարութեան հետ որեւէ կապ չունին եւ յիշեցուցած է ժողովուրդի Հանրապետական Կուսակցութեան` իշխող կուսակցութիւն եղած տարիներուն Թուրքիոյ մէջ տեղի ունեցած անարդարութիւնները:

«Միայն լաչակ կրելու համար թուրք կին երեսփոխանը խորհրդարանէն դուրս շպրտող ու քաղաքացիութենէն զրկողը դուք չէի՞ք: Ու ասոնք հիմա արդարութիւն կը պահանջեն», ըսած է Էրտողան:

Share.

Leave A Reply