Ամա­ռը տար­ուան ամե­նա­հա­ճե­լի եղա­նակ­նե­րէն մէկն է, ան մար­դու օր­կա­նիզ­մին վրայ բա­րե­րար ազ­դե­ցու­թիւն ու­նե­նա­լով հան­դերձ, կր­նայ յա­ռա­ջաց­նել առող­ջա­կան վի­ճա­կի խան­գա­րում­ներ, յատ­կա­պէս, երբ օդի ջեր­մաս­տի­ճա­նը կը գե­րա­զան­ցէ մար­դուն բնա­կան կեն­սա­գոր­ծու­նէ­ու­թիւնը ապա­հո­վող մի­ջին ջեր­մաս­տի­ճա­նը:

Տաք եղա­նա­կին, մար­դուն օր­կա­նիզ­մին վրայ աւե­լի մեծ ազ­դե­ցու­թիւն ու­նե­ցող հիմ­նա­կան բա­ցա­սա­կան գոր­ծօն­ներն են` օդի բարձր ջեր­մաս­տի­ճանն ու  անդր­մա­նի­շա­կա­գոյն ճա­ռա­գայթ­նե­րը:

Ջեր­մաս­տի­ճա­նի բարձ­րա­ցու­մը իր անդ­րա­դար­ձը ու­նի նա­եւ վա­րա­կիչ հիւան­դու­թիւն­նե­րու տա­րած­ման վրայ, որով­հե­տեւ տաք օդը հիւան­դու­թիւն­ներ փո­խան­ցող­նե­րու հա­մար նպաս­տա­ւոր կլի­մա­յա­կան պայ­ման է, այն հան­գա­ման­քով, որ հիւան­դու­թիւն­ներ պատ­ճա­ռող­նե­րը` ման­րէ­նե­րը, ար­տա­քին մի­ջա­վայ­րի մէջ եր­կար ժա­մա­նակ կր­նան պահ­պա­նել իրենց կեն­սու­նա­կու­թիւնը, ի տար­բե­րու­թիւն տար­ուան ցուրտ եղա­նա­կին` ման­րէ­նե­րը արա­գօ­րէն կը բազ­մա­նան:

Ամ­րան ամիս­նե­րուն կը բարձ­րա­նայ նա­եւ սնն­դա­յին թու­նա­ւո­րու­մե­րու տա­րած­ման վտան­գը, որ կապ­ուած է արագ փճա­ցող եւ յա­տուկ պահ­պան­ման պայ­ման­ներ պա­հան­ջող սնն­դամ­թեր­քի օգ­տա­գործ­ման հետ, ինչ­պէս` մսե­ղէ­նի, կաթ­նե­ղէ­նի, սե­րով քաղց­րե­ղէն­նե­րու, եւ յատ­կա­պէս բա­ցօ­թ­եայ պայ­ման­նե­րուն մէջ պատ­րաստո­ւած ու­տե­լիք­նե­րու օգ­տա­գործ­ման հետ, ինչ որ կր­նայ պատ­ճառ հան­դի­սա­նալ սնն­դա­յին գոր­ծօ­նով պայ­մա­նա­ւոր­ուած աղի­քա­յին վա­րա­կիչ հիւան­դու­թիւն­նե­րու:

Տաք եղա­նա­կին նա­եւ զգալի­օ­րէն կ՛աւել­նայ պա­ղա­ռու­թեան վտան­գը, շատ պաղ հե­ղուկ­ներ խմե­լու, օդա­փո­խի­չի ոչ ճիշդ օգ­տա­գոր­ծու­մին պատ­ճա­ռով:

Օդի բարձր ջեր­մաս­տի­ճա­նի եւ անդր­մա­նի­շա­կա­գոյն ճա­ռա­գայ­թի բա­ցա­սա­կան ազ­դե­ցու­թիւնը մեղ­մաց­նե­լու, չա­փա­զանց տա­քու­թիւնը կան­խե­լու, ինչ­պէս նա­եւ վա­րա­կիչ հիւան­դու­թիւն­նե­րէ, սնն­դա­յին թու­նա­ւո­րում­նե­րէ խու­սա­փե­լու հա­մար կր­նաք դի­մել հե­տեւ­եալ մի­ջոց­նե­րուն.

Օրա­կան օգ­տա­գոր­ծել 1,5-3 լիթր ջուր. ամ­րան տաք եղա­նա­կը դի­մադ­րե­լու հա­մար մար­դու օր­կա­նիզ­մը կը փոր­ձէ քրտ­նար­տադ­րու­թեան մի­ջո­ցով զո­վա­նալ: Քա­նի որ ամ­րան մար­դիկ յա­ճախ կը քրտ­նին, մար­մի­նը դիւ­րաւ կր­նայ ջրազրկը­ւիլ: Այս մէ­կէն խու­սա­փե­լու հա­մար մաս­նա­գէտ­նե­րը խոր­հուրդ կու տան ամ­րան ամիս­նե­րուն շատ քա­նա­կու­թեամբ հե­ղուկ­ներ օգ­տա­գոր­ծել` ի մաս­նա­ւո­րի մա­քուր ջուր: Ինչ­պէս նա­եւ թե­լադ­րե­լի է թան խմել, որով­հե­տեւ մեր «ազ­գա­յին ըմ­պե­լին» կը պա­րու­նա­կէ օգ­տա­կար սպի­տա­կուց­ներ եւ աղ, որոնք նոյն­պէս կր­նան մար­մի­նը պաշտ­պա­նել ջրազր­կու­մէն:

 

Օդա­փո­խիչ­նե­րու հետ զգոյշ ըլ­լալ. դուր­սի եւ սեն­եա­կի ջեր­մաս­տի­ճա­նի 7 աս­տի­ճա­նէն աւե­լի տար­բե­րու­թիւն ու­նե­նա­լու պա­րա­գա­յին մար­մի­նը լուրջ խան­գա­րու­մի կ՛են­թարկ­ուի, այդ պատ­ճա­ռով մաս­նա­գէտ­նե­րը խոր­հուրդ կու տան օդա­փո­խիչ­նե­րը այն­պէս մը կար­գա­ւո­րել, որ ջեր­մաս­տի­ճա­նի տար­բե­րու­թիւնը 5 աս­տի­ճա­նէն բարձր չըլ­լայ:

Շա­քա­րով եւ քա­ֆէ­ի­նով հա­րուստ ըմպե­լի­նե­րէն հե­ռու մնալ. քա­ֆէ­ինն ու քաղցր ըմ­պե­լի­նե­րը ոչ միայն չեն հա­գեց­ներ ծա­րա­ւը, այ­լեւ տաք եղա­նա­կին մար­մի­նը թու­լաց­նե­լու եւ ալ աւե­լի ջրազր­կե­լու յատ­կու­թիւն ու­նին:

Կա­նաչ թէյ խմել. կա­նաչ թէ­յը նոյն­պէս թե­լադ­րե­լի է, որ­պէս ամ­րան զո­վա­ցու­ցիչ ըմ­պե­լի, մա­նա­ւանդ եթէ գաղջ` ոչ շատ պաղ, ոչ ալ տաք վի­ճա­կով օգ­տա­գործ­ուի:

Պաշտ­պան­ուիլ արե­ւի ճա­ռա­գայթ­նե­րէն. տաք ժա­մե­րուն տու­նէն դուրս գա­լու պա­րա­գա­յին ան­պայ­ման գլ­խարկ, արե­ւա­յին ակ­նոց եւ հո­վա­նոց օգ­տա­գոր­ծել: Հա­գուս­տը նա­խըն­տրելի է, որ բաց գոյն ըլ­լայ, քա­նի որ գոց գոյ­նե­րը կը ներծ­ծեն արե­ւի ճա­ռա­գայթ­նե­րը, իսկ բաց գոյ­նե­րը կը վա­նեն զա­նոնք: Ինչ­պէս նա­եւ թե­լադ­րե­լի է օգ­տա­գոր­ծել արե­ւի ճա­ռա­գայթ­նե­րէն պաշտ­պան­ուե­լու  յա­տուկ գե­ղա­դե­ղեր:

Խու­սա­փիլ արե­ւի ու­ղիղ ճա­ռա­գայթ­նե­րէն` յատ­կա­պէս կէ­սօր­ուան ժա­մե­րուն (12:00-17:00). Անհ­րա­ժեշտ է ամէ­նօր­եայ աշ­խա­տանք­նե­րը ընել օր­ուան հա­մե­մա­տա­բար զով ժա­մե­րուն, ցե­րե­կա­յին ամե­նա­տաք ժա­մե­րուն խու­սա­փիլ բա­ցօ­թ­եայ ծանր ֆի­զի­քա­կան աշ­խա­տանք­նե­րէն: Դժ­ուար եւ ծանր աշ­խա­տան­քը կ՛ար­ժէ առա­ւօտ­եան կամ երե­կոյ­եան ընել, բայց ոչ` կէսօրին:

Քնա­նալ. Օր­ուան տաք ժա­մե­րուն, տա­րեց մար­դոց, յղի­նե­րուն եւ երե­խա­նե­րուն խոր­հուրդ կը տր­ուի պառ­կիլ, որով­հե­տեւ այդ վի­ճա­կին մէջ մար­մի­նը աւե­լի դիւ­րու­թեամբ տա­քը կը դի­մադ­րէ:

Պտուղ­ներ եւ բան­ջա­րե­ղէն­ներ օգ­տա­գոր­ծել. Պտուղ­ներն ու բան­ջա­րե­ղէն­նե­րը դիւ­րա­մարս եւ բարձր քա­նա­կով ջուր կը պա­րու­նա­կեն, հե­տե­ւա­բար տաք եղա­նա­կին նա­խընտ­րե­լի է օգ­տա­գոր­ծել աղ­ցան­նե­րու տե­սակ­ներ, անոնք ստա­մոք­սը հան­գիստ կը պա­հեն եւ մարմ­նին պէտք եղած ջու­րը կ՛ապա­հո­վեն:

Շաղիկ Սրուրեան

Share.

Leave A Reply