Իրա­նի նա­խա­գահ Ռո­հանիի երդ­ման արա­րո­ղու­թեան ՀՀ նա­խա­գա­հի մաս­նակ­ցու­թիւնը իրա­նա­կան կող­մին ու­շադ­րու­թեան ար­ժա­նա­ցաւ: Իրան­եան եր­կու լրատ­ուա­մի­ջոց­նե­րու ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րուն ՀՀ նա­խա­գա­հին հետ վա­րած հար­ցազ­րոյց­նե­րը լու­սար­ձա­կի տակ առին Հա­յաս­տան-Իրան տն­տե­սա­կան, քա­ղա­քա­կան յա­րա­բե­րու­թիւն­ներն ու անոնց զար­գաց­ման հե­ռան­կար­նե­րը` «Իւ­րա­յա­տուկ եւ ծա­ւա­լուն յա­րա­բե­րու­թիւն­ներ Իրա­նի հետ» գա­ղա­փա­րին շեշ­տադ­րու­մով:

Հա­յաս­տան եւ Իրան հա­սած են քա­ղա­քա­կան յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րու աշ­խոյժ մա­կար­դա­կի: Իրան­ցի­ներ Հա­յաս­տա­նը կը նկա­տեն բա­րե­կամ եր­կիր, հա­յաս­տան­ցի­ներ` նոյն­պէս:

Ու թէ­եւ Իրանն ու Հա­յաս­տա­նը յա­ջո­ղած են քա­ղա­քա­կան իրենց յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րը բարձ­րա­գոյն  մա­կար­դա­կի հասց­նել, սա­կայն, ըստ վեր­լու­ծա­բան­նե­րու, տն­տե­սա­կան հատ­ուա­ծին մէջ եր­կու եր­կիր­նե­րուն տն­տե­սա­կան հս­կայ նե­րու­ժը բո­լո­րո­վին չէ օգ­տա­գործ­ուած: Յա­ռա­ջի­կայ տա­րի­նե­րուն եր­կու եր­կիր­նե­րու գոր­ծակ­ցու­թեան հիմ­նա­կան ոլոր­տը տն­տե­սու­թիւնը պի­տի ըլ­լայ` ըստ նա­խա­գա­հի այ­ցե­լու­թեան օրե­րուն հն­չող կար­ծիք­նե­րուն:

Խօս­քը մե­ծա­ծա­ւալ եւ փոք­րա­ծա­ւալ ծրա­գի­րնե­րու մա­սին է. ծրա­գիր­ներ, որոնք ուղ­ղա­կի ազ­դե­ցու­թիւն կր­նան ու­նե­նալ Հա­յաս­տա­նի քա­ղա­քա­ցի­նե­րուն առօր­եայ կեն­սա­մա­կար­դա­կին վրայ: Տն­տե­սա­կան փոք­րա­ծա­ւալ ծրա­գիր­նե­րու ոլոր­տին մէջ կ՛իյ­նան փոքր ծա­ւա­լի ներդ­րում­նե­րը, փոքր ար­տադ­րու­թիւն­նե­րը եւ այլն: Մեծ ծրա­գիր­նե­րուն մաս կը կազ­մեն եր­րորդ բարձր վոլ­թա­քա­նա­կի  ելեկտ­րա­կան գի­ծի կա­ռուց­ման ծրա­գի­րը, որուն ար­դիւն­քով, ըստ մաս­նա­գէտ­նե­րու, Իրա­նէն Հա­յաս­տան նե­րա­ծուող կա­զի քա­նա­կը կր­նայ եռա­պատկ­ուիլ, իսկ փո­խա­րէ­նը Հա­յաս­տան կր­նայ Իրան ար­տա­ծել ելեկտ­րա­կան ոյժ:

Միւս կա­րե­ւո­րա­գոյն մեծ ծրա­գի­րը, որ շատ կա­րե­ւոր է եր­կու եր­կիր­նե­րուն հա­մար, մա­նա­ւանդ Եւ­րաս­ի­ա­կան Տն­տե­սա­կան Միու­թեան ան­դամ Հա­յաս­տա­նի հա­մար, Սիւ­նի­քի ազատ տն­տե­սա­կան գօտիի ծրա­գի­րին իրա­կա­նա­ցումն է:  Եր­րորդ կա­րե­ւո­րա­գոյն ծրա­գի­րը, որ կախ­եալ է Հա­յաս­տա­նէն, սա­կայն անոր կր­նան աջակ­ցիլ իրան­ցի­նե­րը եւս, հիւ­սիս-հա­րաւ ցա­մա­քա­յին ճամ­բա­յի շու­տա­փոյթ կա­ռու­ցումն է:

Հա­յաս­տան Իրա­նի հա­մար դար­պաս կը հա­մար­ուի եր­կու ուղ­ղութ­եամբ` դէ­պի Եւ­րաս­ի­ա­կան Միու­թիւն եւ դէ­պի Եւ­րո­միու­թեան եր­կիր­ներ:

Թուրք­իա առա­ւե­լա­գոյնս շա­հա­գոր­ծեց Իրա­նի դէմ պատ­ժա­մի­ջոց­նե­րու կի­րար­կու­մը` ձե­ւա­կա­նօ­րէն օգ­տա­կար դառ­նա­լով Իրա­նին, փո­խա­րէ­նը սա­կայն ապ­րանք­նե­րու շր­ջա­նա­ռու­թեան դի­մաց մե­ծա­գու­մար տո­կոս­ներ պա­հան­ջե­լով: Իրան ներ­կա­յիս նոր ու­ղի­ներ կ՛որո­նէ` շր­ջան­ցե­լու Թուրք­իոյ պար­տադ­րած պայ­ման­նե­րը: Այս իմա­ստով Հա­յաս­տան կը դի­տարկ­ուի որ­պէս փո­խա­րի­նող ելք: Իրան­ցի­նե­րը ու­նին նա­եւ երկ­րէն դուրս մե­ծա­ծա­ւալ դր­ամագ­լուխ­ներ, զորս կը փոր­ձեն օգ­տա­գոր­ծել այլ եր­կիր­նե­րու մէջ: Այս առու­մով եթէ Հա­յաս­տան կա­րե­նայ ներգ­րա­ւել այդ դրա­մագ­լուխ­նե­րը` թէ դրա­մա­տնա­յին իր հա­մա­կար­գէն ներս եւ թէ Հա­յաս­տա­նի մէջ ներդ­րում­ներ իրա­կա­նաց­նե­լու հե­ռան­կա­րով, պի­տի կա­րե­նայ շօ­շա­փե­լի կա­րե­լիու­թիւն­ներ ձեռք­բե­րել թէ՛ իր տն­տե­սու­թիւնը զար­գաց­նե­լու, եւ թէ իր ար­տադ­րու­թիւն­նե­րուն հա­մար շու­կայ ապա­հո­վե­լու եւ­րաս­ի­ա­կան եւ եւ­րո­միու­թեան եր­կիր­նե­րէն ներս:

Բնա­կա­նա­բար Եւ­րո­միու­թեան մօ­տե­ցում­նե­րը կը տար­բե­րին ԱՄՆ-ի մօ­տե­ցում­նե­րէն, այս կը վկա­յէր Եւ­րո­պա­կան Միու­թեան ար­տա­քին քա­ղա­քա­կա­նու­թեան եւ անվ­տան­գու­թեան հար­ցե­րով բարձր ներ­կա­յա­ցու­ցիչ Ֆե­տե­րի­քա Մո­կե­րինիի ներ­կա­յու­թիւնը Ռո­հանիի երդ­ման արա­րո­ղու­թեան:

Եւ­րո­միու­թիւնը  կը ծրագ­րէ ըն­դար­ձա­կել իր յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րը Իրա­նի հետ:

Իսկ Հա­յաս­տան, ըլ­լա­լով շր­ջա­փակ­ուած եր­կիր, բնա­կա­նա­բար պէտք է յաղ­թա­հա­րէ այդ շր­ջա­փա­կու­մը սե­փա­կան իր ու­ժե­րուն վս­տա­հե­լով: Ներ­կա­յիս այս նպա­տա­կին ծա­ռա­յող կա­րե­ւո­րա­գոյն դար­պա­սը Իրանն է:

Իրան-Հա­յաս­տան գոր­ծակ­ցու­թեամբ Հա­յաս­տա­նի անվ­տան­գութ­եան մա­կար­դա­կը եւս կը բարձ­րա­նայ: Իրան տա­րա­ծաշր­ջա­նին մէջ գեր­պե­տու­թիւն է ու եթէ Հա­յաս­տա­նի մէջ ու­նե­նայ տն­տե­սա­կան լուրջ ներ­կա­յու­թիւն, ամէն ջանք պի­տի թա­փէ Հա­յաս­տա­նի անվ­տան­գու­թիւնը եւս ապա­հո­վե­լու հա­մար:

Կը մնայ յու­սալ որ եր­կու եր­կիր­նե­րու տն­տե­սա­կան գոր­ծակ­ցու­թիւնը ակն­կալ­ուած մա­կար­դա­կը նուա­ճէ:

«Գ

Share.

Leave A Reply