«Ազ­դակ»ի 90-ամ­եա­կին նուիր­ուած բա­ցա­ռի­կը իր խմ­բագ­րա­կան Ա. պար­բե­րու­թեամբ կը ներ­կա­յացնէ այս հրա­տա­րա­կու­թեան շար­ժա­ռի­թը հե­տաքրք­րա­կան վեր­նա­գի­րով մը` «Չտպ­ուած Բա­ժի­նը», «Ազ­դակ»ի առօր­եա­յին հետ առն­չուող խո­հա­նո­ցա­յին բա­ժի­նը, որ տե­սա­նե­լի չէ եղած տաս­նամ­եակ­ներ շա­րու­նակ` թեք­նիք բա­ժի­նը, աշ­խա­տան­քա­յին յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րը, խըմ­բագ­րու­թեան կազ­մի իսկ բա­ռե­րով «շատ կա­րե­ւոր եւ սպառ­նա­լի­քի տակ եղող բա­ժին մը», որուն պատ­մու­թեան յանձ­նե­լու գոր­ծը ստանձ­նած են «Ազ­դակ»ի եր­բեմ­նի խմ­բա­գիր­նե­րը, որոնք կազ­մած են «Ազ­դակ»ի 90-ամ­եա­կի յո­բե­լի­նա­կան յանձ­նա­խում­բը եւ որոնց մտա­հո­գու­թիւնը եղած է «ի գին ամէն ին­չի թեր­թը տպե­լու եւ հայ ըն­տա­նի­քին հասց­նե­լու ամ­բողջ հա­մա­կար­գի մը ինն­սունամ­եայ յա­ջո­ղու­թեան գաղտ­նի­քին որոշ ծալ­քե­րը բանալ»:

90-ամ­եա­կի հա­տո­րը կը բաց­ուի ու­ղերձ­նե­րով` ՀՀ նա­խա­գահ Սերժ Սարգս­եա­նի, ապա ԼՂՀ նա­խա­գահ Բա­կօ Սա­հակ­եա­նի, Մե­ծի Տանն Կի­լիկ­իոյ Կա­թո­ղի­կոս Արամ Ա.-ի, Տանն Կի­լիկ­իոյ Կա­թո­ղի­կէ Հա­յոց Պատր­ի­արք Գրի­գոր Պետ­րո­սի, որ­մէ ետք Սփիւռ­քի նա­խա­րար Հրա­նոյշ Յա­կոբ­եա­նի: Հուսկ «Եր­կա­րա­տեւ Ըն­թացք եւ Բա­րի Նա­ւար­կու­թիւն Ազ­դա­կին» խո­րա­գի­րով ՀՅԴ Բիւ­րօն իր մաղ­թան­քը կը ձօ­նէ «Ազ­դակ»ի եր­թին: Իսկ ՀՅԴ Լի­բա­նա­նի Կ.Կ.-ը կը հաս­տա­տէ, որ ««Ազ­դակ»ը եղաւ Հա­յա­պահ­պա­նու­թեան ամ­րոց, «Ազ­դակ»ը եղաւ Լի­բա­նա­նի հա­յու­թեան ու ապա հա­մայն Սփիւռ­քի առօր­եայ կեան­քի հա­յե­լին ու պատ­մա­գիր­քը»:

Ասոր կը յա­ջոր­դէ Դա­ւիթ Բա­բայ­եա­նի Ար­ցա­խի Հան­րա­պե­տութ­եան նա­խա­գա­հի աշ­խա­տա­կազ­մի տե­ղա­կա­լի շնոր­հա­ւո­րա­կան խօս­քը, որու հա­մա­ձայն «Ազ­դակ»ը «մեծ յար­գանք է վա­յե­լում նա­եւ Ար­ցա­խում»:

ՀՅԴ մամ­լոյ դիւա­նի պա­տաս­խա­նա­տու Ար­տա­շէս Շահ­բազ­եան կը հաս­տա­տէ, որ «Դաշ­նակ­ցու­թեան ապ­րած ոդի­սա­կա­նի 90 տա­րում մա­մու­լի ու քա­րոզ­չու­թեան ճա­կա­տի կա­րե­ւոր դե­րա­կա­տար­նե­րից է եղել «Ազ­դակ» թեր­թը»:

Յա­ջոր­դա­բար իրենց շնոր­հա­ւո­րանք­նե­րը կ՛ար­տա­յայ­տեն ի սփիւռս աշ­խար­հի հրա­տա­րա­կուող ՀՅԴ պաշ­տօ­նա­թեր­թե­րու, հայ­կա­կան օրա­թեր­թե­րու եւ պար­բե­րա­կան­նե­րու խմ­բա­գիր­ներ եւ պա­տաս­խա­նա­տու­ներ: Շուրջ 425 գե­ղեց­կօ­րէն ձե­ւա­ւոր­ուած, նկար­նե­րով ճո­խա­ցած էջե­րու վրայ տա­րած­ուե­լով, հա­տո­րը կը փոր­ձէ ներ­կա­յաց­նել ամէն ման­րուք ու փշ­րանք, որ կր­նայ ծա­ռա­յել «Ազ­դակ» օրա­թեր­թի 90-ամ­եայ պատ­մու­թիւնը ներ­կա­յաց­նե­լու յոյժ կա­րե­ւոր գոր­ծին: Այս­տեղ կը յիշ­ուի, որ «դաշ­նակ­ցա­կան խօս­քի դրօ­շա­կիր»ը ամէն տա­րի Մարտ 5-ին կը տօ­նէ իր սե­փա­կան ամա­նո­րը` 1927-ի իր ծնուն­դը:

Լի­բա­նան­եան տար­բեր քա­ղա­քա­կան ան­ցու­դար­ձե­րուն հետ, քա­ղա­քաց­ի­ա­կան պա­տե­րազ­մի օրե­րուն, «Ազ­դակ» ապ­րած է վե­րի­վայ­րում­ներ, տպագ­րա­կան գոր­ծիք­նե­րու արդ­ի­ա­կա­նաց­ման անհ­րա­ժեշ­տու­թիւն, որոնք առօր­եայ դժ­ուա­րու­թիւն­ներ ըլլա­լով հան­դերձ, միշտ ալ յայտն­ուած են պա­տաս­խա­նա­տու մար­մին­նե­րու մտա­հո­գու­թեան կի­զա­կէ­տին մէջ:

«Ազ­դակ» նա­եւ եղած է «ուղ­ղա­կի կամ անուղ­ղա­կի ժա­մադ­րա­վայ­րը հայ գրող­նե­րու, ար­ուես­տա­գէտ­նե­րու, մտա­ւո­րա­կան­նե­րու եւ կու­սակ­ցա­կան գոր­ծիչ­նե­րու, որոնք զի­րար գտած են խմ­բագ­րա­տան մէջ»` ինչ­պէս կը յու­շէ Ս. Մահ­սե­րէճ­եանի յօդուածը:

Սար­գիս Մահ­սե­րէճ­եա­նի, Աս­պետ Ման­ճիկ­եա­նի, Շա­հան­դուխ­տի, Վ. Աւագ­եա­նի, Յա­կոբ Եա­փուճ­եա­նի յօդ­ուած­նե­րը կ՛ամ­փո­փեն «Ազ­դակ»ի 90 տա­րի­նե­րու ոդի­սա­կա­նը, ուր պատ­մա­կա­նին ընդ­մէ­ջէն կ՛ար­տա­ցո­լայ նա­եւ լի­բա­նա­նա­հայ գա­ղու­թին եւ Սփիւռ­քին լի­նե­լիու­թիւնը:

Քա­նի մը հար­ցազ­րոյց­նե­րու ընդ­մէ­ջէն` Եր­ուանդ Փամ­պուք­եա­նի, Յա­կոբ Բագ­րա­տունիի, Վա­րանդ Փա­փազ­եա­նի, Յո­վիկ Պէր­թիզլ­եա­նի, Յա­կոբ Խա­չեր­եա­նի հետ, կը հա­մալր­ուի «Ազ­դակ»ի պատ­մու­թիւնը:

Այ­նու­հե­տեւ Ժագ Յա­կոբ­եան հան­գա­մա­նա­լից կեր­պով կը խօ­սի թեր­թի հիմ­նա­դիր Հայկ Պալ­եա­նի անձ­նա­ւո­րու­թեան մա­սին: «Ազ­դա­կ»ը վեր­ջին տա­րի­նե­րուն, արա­բա­կան աշ­խար­հի լրատ­ուա­դաշ­տէն ներս մուտք գոր­ծե­լու անհ­րա­ժեշ­տու­թե­նէն մեկ­նած ու­նե­ցաւ «Ազ­դակ Արա­բե­րէն»ը: Այս բա­ժան­մուն­քին կ՛անդ­րա­դառ­նայ «Ազ­դակ Արա­բե­րէ­նի»ի խմ­բա­գիր Նո­րա Արիս­եան:

Այ­նու­հե­տեւ Սիլ­վի Աբէլ­եան հա­մա­ռօտ կեր­պով կը ներ­կա­յացնէ տե­ղա­կան գրա­խա­նութ­նե­րու կար­ծի­քը «Ազ­դակ»ի 90-ամ­եա­կին առի­թով:

Այս բա­ժի­նին կը յա­ջոր­դէ յու­շագ­րա­կան յօդ­ուած­նե­րու շարք մը, որ կար­ծիք­նե­րու եւ ապ­րում­նե­րու վեր­բե­րու­մով կ՛արթնց­նէ յու­շեր եւ լու­սար­ձա­կի տակ կը բե­րէ «Ազ­դակ»ի էա­կան դերն ու անոր յար­կին տակ աշ­խա­տե­լու անկրկ­նե­լի հա­ճոյ­քը:

Բա­ցա­ռի­կին մէջ յա­տուկ տեղ յատ­կաց­ուած է «Ազ­դակ»ի խմ­բագ­րու­թեան մաս կազ­մած եւ թեր­թին մէջ զա­նա­զան պաշ­տօն­ներ վա­րած, յօդ­ուած­ներ ստո­րագ­րած, էջեր խմ­բագ­րած գոր­ծա­կից­նե­րու անու­ա­նա­ցան­կին:

Հա­տո­րը կ՛աւար­տի ներ­կայ ըն­տա­նի­քը ներ­կա­յաց­նող պատ­կե­րա­զարդ էջե­րով:

Պատ­մու­թեան ան­դաս­տա­նին մէջ տե­ղադր­ուած այս կո­թո­ղը, հայ մա­մու­լի առա­ջա­տար ներ­կա­յա­ցու­ցի­չին` «Ազ­դակ»ին, եր­կա­րամ­եայ ու չընդ­հա­տուող եր­թին վկա­յու­թիւնն է: Գո­վե­լի հրա­տա­րա­կու­թիւն մը, որ լոյ­սին բեր­ուած է մաս­նա­գի­տա­կան բծախն­դիր մօ­տե­ցու­մով:

Բա­րի երթ «Ազ­դակ»ին` դէ­պի լու­սա­շող հա­րիւ­րամ­եակ:

Զեփիւռ ՊապիկեանԱւագեան  

Share.

Leave A Reply