ԴԻՐՔՈՐՈՇՈՒՄ

0

Տեսակէտ

ԴԻՐՔՈՐՈՇՈՒՄ

Նկատի առնելով սուրիական տագնապի ուժգնութիւնը եւ իրադարձութեանց  հետքն ու կշիռը սուրիահայ կեանքին  վրայ, մեկնելով  Հալէպ  քաղաքի ազատագրումէն ետք տիրող համեմատական խաղաղութենէն, հիմնուելով մեր ազգային անվտանգութեան հրամայականին վրայ, պիտի փորձեմ փարատել մակերեսային դատումներէ յառաջացած  այնպիսի մտահոգութիւններ, ըստ որոնց յետպատերազմեան շրջանին երկրէն ներս կրնան տեղի ունենալ այնպիսի հաշուեյարդարներ,  որոնք հաւանաբար վտանգեն  սուրիահայութեան  անդորրութիւնը:

Դէպքերու զարգացման առաջին իսկ օրէն սուրիահայութիւնը յստակօրէն բանաձեւեց իր մօտեցումը՝ յարգելով սուրիական ընկերութեան բոլոր բաղադրիչներուն իրաւունքն ու մասնակցութիւնը երկրի բարգաւաճման ու ժողովրդավարականացման գործընթացին, միշտ պետութիւնը կայուն պահելու առաջադրանքը գերադաս համարելով:

Այստեղ կարելի է արձանագրել քանի մը երեւոյթներ, որոնք նկատելի էին պատերազմի ողջ ընթացքին.

1-Ազգային ընդդիմութիւնը Սուրիայէն ներս զարգանալու , գործի լծուելու սկզբունքով առաջնորդուեցաւ, մինչ «զինեալ ընդդիմութիւն» կոչեցեալը միահամուռ չեղաւ ու բաժնուեցաւ տասնեակ  խմբակցութիւններու, որոնք կը սնանէին իրարմէ տարբեր եւ տարակարծիք աղբիւրներէ:

2-Սուրիոյ ընկերութեան մէջ, զարգացած  տարրը  միշտ ալ նեցուկ եղած է օրինականութեան,  զոր կ’երաշխաւորէ փոքրամասնութիւններու  գոյութիւնը նաեւ:

3-Պատերազմին երեւան եկաւ քաղաքացի-գիւղացի հասկացողութեան հակամարտութիւնը նաեւ:

4-Քաղաքացի հայն ու արաբը միատեղ կը նկրտէին՝ իրենց  քաղաքի բարգաւաճման ի խնդիր, ինչ  որ օրինական էր:

5- Ընդդիմութիւնը ունէր մեծամասնութիւն կազմելու հարց  ու իրականութեան մէջ մեծամասնութեան լայն շերտը կողմ էր օրինականութեան, որ կ՛ապահովէր նաեւ սուրիահայութեան անդորրութիւնը:

6- Տագնապի սկիզբէն մինչեւ օրս պետական հիմնարկները փորձեցին պահել երկրէն ներս օրինականութիւնն ու կայունութիւնը եւ կարելիութեան սահմաններուն մէջ  կանխարգիլել  անախորժ դէպքերու ծաւալումը:

Բուն խնդիրը կը կայանար միջազգային  ուժերու մրցակցութեան  մէջ, որուն հետեւանք սուրիական տագնապին զոհ գացին մեծաթիւ մարդիկ՝ երկու կողմերէն ալ՝ պետական օրինականութիւնը  պաշտպանողներ, թէ զինեալ ընդդիմադիրներ: Վերջիններուն շարքերը լրացուած էին ոչ սուրիացի, «ներածուած», օտարազգի ահաբեկիչներով: Վերոյիշեալ տուեալներու  լոյսին տակ կը հաստատենք, որ ողջ Սուրիան կ’ենթարկուէր միջազգային ահաբեկչութեան, հետեւաբար սուրիահայութիւնը որպէս սուրիական պատկերին մէկ մասնիկը, ինք եւս ենթակայ էր նոյն այդ միջազգային հաւատադրժողական ահաբեկչութեան ու բնականաբար երկրի միակ պաշտպանը կը համարէր ու պիտի համարէ սուրիական արաբական օրինական բանակն ու անոր սպարապետը, ընդհանուր հրամանատարը, զօրավար Պաշշար ալ Ասատը: Սուրիահայութեան ինչպէս ողջ սուրիացիներու վտանգի հիմնական աղբիւրը Թուրքիոյ մէջ ծլած ու  ծաղկած, հաւատադրժողական  գաղափարներ կիսող ղեկավարութիւնն ու Սուրիոյ մէջ անոր լծակներն էին, որոնք ,սակայն,կը զսպուին սուրիական օրինական  հիմնարկութիւններուն ջանքերով:

Սուրիահայութեան դիրքորոշումը սկզբունքային եւ օրինական հիմքերու վրայ հաստատուած էր:

Արամ Աւագեան

Share.

Leave A Reply