Ո՞Վ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ «ՄԱՅՐ ԹԵՐԵԶԱ»Ն

0

1988-1992 տա­րի­նե­րը  Հա­յաս­տա­նի հա­մար ցն­ցիչ շր­ջան մըն էր: 1988-ի երկ­րա­շար­ժի ստեղ­ծած աղէ­տա­լի պայ­ման­նե­րը, քա­ղա­քա­կան վե­րի­վայ­րում­նե­րը եւ Ար­ցա­խի պա­տե­րազ­մի հե­տե­ւանք­նե­րը դի­մա­կա­յե­լը գրե­թէ նման էին փո­թո­րի­կի դէմ մա­քա­ռե­լուն: Ամէ­նու­րեք տնանկ­ներ եւ ան­թիւ որ­բեր…: Ի ՞նչ ընել…: Կ՛աճէր կա­րի­քա­ւոր ըն­տա­նիք­նե­րուն թիւը, Ար­ցա­խի նա­հա­տակ հե­րոս­նե­րը մեզ­մէ առ­յա­ւէտ կը հե­ռա­նա­յին` իրենց ետին թո­ղած ծնողք ու զա­ւակ­ներ: Հայ­րե­նի­քը պատ­մու­թեան էջե­րուն մէջ կ՛ար­ձա­նագ­րէր դժ­ուար օրե­րու ցա­ւա­լի յու­շեր: Ահա այդ­պի­սի ծանր պայ­ման­նե­րու մէջ, Սփիւռ­քէն շա­տեր հայ­րե­նիք կը փու­թա­յին իրենց կա­րո­ղու­թիւն­նե­րը ի սպաս դնե­լու հայ­րե­նի­քին, ինչ­պէս սր­տա­բան վի­րա­բոյժ Հրայր Յո­վա­կիմ­եան, քոյր Արուս­եակ Սա­ճոն­եան, որ աւե­լի ուշ կոչ­ուե­ցաւ «Հա­յաս­տա­նի Մայր Թե­րե­զա»ն եւ ու­րիշ­ներ: Իւ­րա­քան­չիւ­րը, իր կար­գին, իր ան­ձը ըն­ծա­յեց յա­նուն Հա­յաս­տա­նի բա­րօ­րու­թեան: Իսկ ո՞վ է «Հա­յաս­տա­նի Մայր Թե­րե­զա»ն:  Հա­լէպ ծնած եւ ու­սա­նած հա­լէ­պա­հայ այս մայ­րա­պե­տը 1988-ի երկ­րա­շար­ժի աղէ­տին կը հրա­ժա­րի Հռո­մի մէջ իր փո­խա­նոր­դի պաշ­տօ­նէն  եւ լքելով դիրք ու պաշ­տօն  կը փու­թայ իր հա­րա­զատ ազ­գին օգ­նու­թեան: Ան 1990 թուա­կա­նէն կը սկ­սի ծա­ռա­յել Շի­րա­կի եւ Գիւմրիի մար­զերուն մէջ:Կը բնա­կի թի­թե­ղա­ծածկ հա­մեստ տնա­կի մը մէջ, իր ժո­ղովուր­դին կող­քին ապ­րե­լու ցուր­տի եւ սնուն­դի տագ­նա­պի վատ պայ­ման­նե­րուն մէջ: Քոյր Արուս­եակ Սա­ճոն­եան նախ կը հիմ­նէ  Հայ Քոյ­րե­րու Մի­ա­բա­նու­թեան մաս­նա­ճիւ­ղը, ապա կը ծա­ւա­լէ իր ծա­ռա­յու­թիւնը: 1996-ին նուի­րա­տու­նե­րու շնոր­հիւ կը յա­ջո­ղի հիմ­նել «Տի­րա­մայր Հա­յաս­տա­նի» Պօ­ղոս­եան կր­թա­կան օճախ-որ­բա­նո­ցը, որ 1998-էն ի վեր կը պատս­պա­րէ երկ­րա­շար­ժէն վերապ­րած որ­բեր: 1990-էն Գիւմրիի շր­ջա­նի որ­բե­րու եւ որ­բե­ւայ­րի­նե­րու հո­գա­տա­րու­թիւնը ստանձ­նած քոյր Արուս­եակ կը շա­րու­նա­կէ իր ծա­ռա­յու­թեան ըն­թաց­քը` 2013-ին Երե­ւա­նի մէջ կը հիմ­նէ Անի Պէ­զիք­եան երի­տա­սար­դա­կան կեդ­րո­նը, որ­պէս բնա­կու­թեան եւ զար­գաց­ման վայր: Այս կեդ­րո­նը, Պօ­ղոս­եան կր­թա­հա­մա­լի­րի սա­նե­րուն կե­ցու­թիւն ապա­հո­վե­լու կող­քին, կը ծա­ռա­յէ  որ­պէս ար­հես­տի դպ­րոց, ուր ուս­ման յար­մա­րու­թիւն չու­նե­ցող որ­բեր կը սոր­վին ար­հեստ­ներ` ձե­ռա­յին աշ­խա­տանք: Անոնց ար­տադ­րու­թիւնը կ՛ու­նե­նայ իր տա­րե­կան ցու­ցա­հան­դէ­սը եւ ապա կը վա­ճառ­ուի Վեր­նի­սա­ժի մէջ: Քոյր Արուս­եակ Սա­ճոն­եան կր­թա­կան կեդ­րոն կեր­տե­լու իր փոր­ձա­ռու­թիւնը ձեռք ձգած էր, երբ 1967-ին ԱՄՆ-ի Ֆի­լա­տելֆ­իոյ նա­հան­գին մէջ հիմ­նած էր հայ­կա­կան վար­ժա­րան մը` Հայ Քոյ­րե­րու Վար­ժա­րա­նը: Ան ու­սում­նա­սի­րած էր ամե­րի­կաբ­նակ հա­յե­րու կա­րի­քը հայ վար­ժա­րա­նի մը գո­յու­թեան: Քոյր Արուս­եակ 2016-ին կ՛ընտր­ուի Մե­ծա­ւոր Մայ­րը Անա­րատ Յղու­թեան Հայ Քոյ­րե­րու Մի­ա­բա­նութ­եան: Շնոր­հիւ իր անձ­նու­րաց ծա­ռա­յու­թեան կը կոչ­ուի «Հա­յաս­տա­նի Մայր Թե­րեզա»: Գիւմրիի եւ Շի­րա­կի մար­զի անուն­նե­րը հա­րա­զա­տօ­րէն կապ­ուած կը մնան քոյր Արուս­եա­կի ան­ուան: 2015-ին Գիւմրիի մէջ կը պար­գե­ւատր­ուի Ֆրան­սա­յի Ազ­գա­յին Վաս­տակ­նե­րու շքան­շա­նով` առ ի գնա­հա­տանք իր մար­դա­սի­րա­կան լայ­նա­ծա­ւալ ծա­ռա­յու­թեան, իսկ Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թեան կող­մէ կը պար­գե­ւատր­ուի «Մով­սէս Խո­րե­նա­ցի» շքանշա­նով: Մե­ծա­ւոր Մայ­րը այս տա­րի, 2017-ին, այ­ցե­լեց իր ծնն­դա­վայ­րի` Հա­լէ­պի Կա­թո­ղի­կէ Հա­մայն­քին դպ­րոց­նե­րը եւ մեծ գո­հու­նա­կու­թեամբ ունկնդ­րեց Զուարթ­նոց վար­ժա­րա­նի աշա­կերտ­նե­րուն ներ­կա­յա­ցու­ցած հա­յե­րէն եր­գերն ու ար­տա­սա­նու­թիւն­նե­րը: Ան մե­ծա­պէս շեշ­տեց հա­յե­ցի դաստ­ի­ա­րա­կու­թեան եւ մայ­րե­նի լեզ­ուի դա­սա­ւանդ­ման անհ­րա­ժեշ­տու­թիւնը: Հայ­րե­նի­քը, մայ­րե­նի լե­զուն եւ հայ ժո­ղո­վուր­դը այն երեք հս­կայ սիւ­ներն են, որոնք կ՛երաշ­խա­ւո­րեն հայ ազ­գի առեղծ­ուա­ծա­յին գո­յա­տե­ւու­մը: Գո­յա­տե­ւու­մը եռա­սիւն Հայ­րե­նի­քի` Հա­յաս­տան, Սփիւռք եւ Ար­ցախ: Թող միշտ պայ­ծառ մնան հայ ազ­գի գո­յա­տեւ­ման ջա­հը վառ պա­հող ձեռ­քե­րը:

Նո­րա Տա­նա­կէ­օզ­եանՄան­սուր­եան

Share.

Leave A Reply