ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ՝ Յունուար Ա./2018 ՏԱՐԻՆ ԿԸ ԲԱՑՈՒԻ ՆՈՐ ԼԱՐՈՒԱԾՈՒԹԵԱՆ ՍՐՈՒՄՈՎ

0

Հակառակ սուրիական տագնապի համեմատական մեղմացման, Նոր Տարին տարածաշրջանին մէջ նոր լարուածութեան սրումով բացուեցաւ:

Սուրիոյ մէջ զինեալ բախումները մեծ համեմատութեամբ նուազեցան, սակայն արտաքին ազդակներու վերացումը տակաւին կը յամենայ: ԱՄՆ տարածաշրջանէն ներս իր նուազագոյն շահերը ապահովելու համար կը շարունակէ օգտագործել քրտական գործօնը, իսկ Թուրքիա՝ Իտլիպի իր լծակները:

Իրանի մէջ զարգացող դէպքերը եւս իրենց անդրադարձը պիտի ունենան տարածաշրջանին վրայ, յատկապէս նկատի ունենալով Իրանի մեծ ազդեցութիւնը Մերձաւոր Արեւելքի զարգացումներուն վրայ:

Իրան առանցքային դեր կը խաղայ Մերձաւոր Արեւելքի ռազմաքաղաքական հաւասարակշռութեան պահպանման մէջ՝ ուժեղ ազդեցութիւն ունի Լիբանանի մէջ, իրաքեան առանցքին վրայ ԱՄՆ-ի գլխաւոր մրցակիցն է, սուրիական տագնապի լուծման մէջ որոշիչ դեր ունի, իսկ Եմէնի մէջ  Սէուտական Արաբիոյ ազդեցութեան նուազեցման նպաստող գլխաւոր գործօնը կը հանդիսանայ:

Արաբական «գարուն»ի հրահրման օրինակները Իրանի մէջ եւս յստակ կ՛երեւին: Այս բոլորին լոյսին տակ, Իրանի ներկայ իշխանութիւնները բնականաբար ամէն ջանք ի գործ կը դնեն երկիրը զանգուածային անկարգութիւններէ զերծ պահելու եւ Սուրիոյ մէջ պատահածին կրկնութիւնը չարտօնելու, յատկապէս տարածաշրջանի երկիրներու միջամտութենէն զգուշանալու համար:

Իրանի մերձակայքը գտնուող երկիրները, սակայն, իրանեան տագնապի հրահրումով այնքան ալ չեն շահագրգռուած,  որովհետեւ նման պարագայի իրենց երկրի կայունութիւնը եւս վտանգի պիտի ենթարկուի:

Ռուսիա բնականաբար դէմ պիտի արտայայտուի ԱՄՆ-ի եւ Իսրայէլի հրահրումով ծնունդ առած նման շարժումի, Թուրքիա՝ նոյնպէս, յատկապէս որ ան կը շարունակէ կրել Սուրիոյ դէպքերուն միջամտելու իր ձախաւերութեան արդիւնքը՝ իր իսկ երկրին սահմանային ապահովութեան խախտումով:

Իրանի հիւսիսը Հայաստանն է, որուն համար եւս կարեւոր է Իրանի կայունութեան պահպանումը: Իրան- Հայաստան քաղաքական եւ տնտեսական յարաբերութիւնները զարգացման նոր փուլ մտան վերջին շրջանին: Արցախեան հարցով Իրան մշտապէս որդեգրած է հաւասարակշռուած քաղաքականութիւն:

Հաւանաբար Սէուտական Արաբիան կը հանդիսանայ միակ օգտուողը ստեղծուած այս կացութենէն՝ Եմէնի մէջ Իրանին դէմ իր ազդեցութեան գօտին ընդարձակելու առումով:

Իրանի իշխանութիւնները ամէն գնով կը փորձեն ու պիտի փորձեն անսալ ժողովուրդի պահանջքին, արտաքին ազդակներու ազդեցութիւնը նուազագոյնի հասցնելու համար:

Ահաբեկչական խմբաւորումներու, յատկապէս ՏԱՀԵՇ-ի պարտութենէն ետք, շրջանը բռնկումի առաջնորդելու ԱՄՆ-ի եւ Իսրայէլի այս նոր փորձը, արդիւնքի չհասնելու պարագային անգամ, պիտի երկարաձգէ տարածաշրջանի տագնապներուն վերջնական լուծումը, կամ վերատեսութեան ենթարկէ լուծման տարբերակները:

Տարածարջանի հայ համայնքերուն համար ալ անակնկալ զարցացումներով յղի տարի մը կրնայ ըլլալ: Նախորդ տարիներու փորձառութիւնը, սակայն, միեւնոյն ռազմավարութեամբ շարժելու հրամայականին դէմ յանդիման կը դնէ զիրենք՝ ջատագովը հանդիսանալու ժողովուրդներու արդար պահանջքին, առանց ներքաշուելու արտաքին լծակներու ազդեցութեան մէջ:

«Գ.»

Share.

Leave A Reply