ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ՝ Մարտ Ա./2018. ԱՏՐՊԷՅՃԱՆԻ ՀԱՅԱՏԵԱՑՈՒԹԵԱՆ ԴՐՍԵՒՈՐՈՒՄԸ ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆԻ ԱՆԿԱՅՈՒՆՈՒԹԵԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԱԶԴԱԿ

0

27-29 Փետրուար 1988-ին, Ատրպէյճանի իշխանութիւնները, Ղարաբաղեան շարժումը կանխելու օրինական միջոցներէ զուրկ ըլլալով, որոշեցին բիրտ հաշուեյարդար տեսնել շրջանի հայերուն հետ: Անոնք պետական ահաբեկչութեան դիմեցին, նախ հայերուն նկատմամբ ատելութիւն սերմանելով, ապա Սումկայիթի, Պաքուի եւ Գանձակի հայերուն տեղահանութիւնն ու ջարդը կազմակերպելով:

Այս բոլորին հետեւանքով սպաննուեցան հարիւրաւոր հայեր: Ականատեսներ  քստմնելի դէպքերու մասին պատմեցին: Դէպքեր, որոնք փաստեցին, թէ Ատրպէյճան ոչ մէկ երաշխիք ունի դրացի ժողովուրդներուն հետ համերաշխ ապրելու կամ անոնց ինքնորոշումի իրաւունքը յարգելու:

Սումկայիթի ողբերգութիւնը սկիզբն էր Ատրպէյճանի պետական ահաբեկչութեան դրսեւորումին, որ հետագային իր լրումին հասաւ հայկական մշակութային կոթողներու քանդումով, ապրիլեան քառօրեայ պատերազմով եւ զինադադարի շարունակական խախտումներով:

Ցեղային մաքրագործման ուղղուած Ատրպէյճանի այս վարքագիծը միջազգային ազդու դատապարտումի չարժանացաւ: Այդ իսկ պատճառով, այս երկրին բարձրաստիճան ղեկավարները շարունակեցին, ու մինչեւ այսօր ալ կը շարունակեն, սպառնալ Արցախին ու Հայաստանին, իրականութեան մէջ պարզելով տարածաշրջանի անկայունութեան հիմնական ազդակը ըլլալու իրենց հանգամանքը:

Ատրպէյճանի ան­հե­ռա­տես եւ ոչ-կա­ռու­ցո­ղա­կան քաղաքականութեան փաստերը երեւելի են, զանոնք յայտնաբերելու համար մեծ ճիգ թափելու կարիք չունի միջազգային հանրութիւնը: Բաւարար է տեսնել թէ.

-Արցախի բնակչութիւնը Ատրպէյճանի ենթակայ եղած տարիներուն, չունենալով յառաջդիմելու որեւէ երաշխիք, ինչպիսի՞ պայմաններու մէջ կ’ապրէր, իսկ անկախութենէն ետք ինչպիսի՞ կշռոյթով սկսաւ զարգանալ: Այսօր, Ատրպէյճանի մէջ ժողովրդավարական հիմնարկներու գործունէութեան եւ մարդու իրաւունքներու իրավիճակին առնչուող բազմաթիւ հարցեր գոյութիւն ունին, մինչդեռ Արցախի պետութիւնը աստիճանաբար կ’ամրագրէ պետական ժողովրդավարական իր համակարգը:

-Ատրպէյճանի ռազմաշունչ եւ յարձակողապաշտ յայտարարութիւնները, իր իսկ երկրի քա­ղա­քա­ցի­նե­րը  մարդ­կա­յին տար­րա­կան ա­զա­տու­թիւն­նե­րէն զրկելը, ցոյց կու տան, որ  չի կրնար երաշխաւորել ո՛չ իր երկրի, ոչ ալ տարածաշրջանի խաղաղութիւնն ու կայուն զարգացումը:

– Զինադադարի շարունակուող խախտումները կ’ապացուցեն, որ ան չի յարգեր միջազգային օրէնքն ու ձեռքբերուած համաձայնութիւնները:

Սումկայիթի կոտորածներուն 30-րդ տարելիցին առիթով, ողջունելի են Հայաստանի եւ Արցախի հանրապետութիւններու ազգային ժողովներուն ընդունած յայտարարութիւնները ՝ միջազգային հանրութիւնը պատասխանատուութեան հրաւիրելու Ատրպէյճանի յարձակողապաշտ քաղաքականութեան նկատմամբ:

Այս բոլորը լուսարձակի տակ բերելու յարմար առիթ է նաեւ Հոկտեմբերին  Երեւանի մէջ գումարուելիք ֆրանքոֆոն երկիրներու գագաթնաժողովը, որուն կը մասնակցին աւելի քան 20 երկիրներու ներկայացուցիչներ:

Այստեղ լուսարձակի տակ բերելով Ատրպէյճանի պետական ահաբեկչական դիմագիծը, անգամ մը եւս կը շեշտադրուի,  որ Ատրպէյճանի հայատեացութեան դրսեւորումը տարածաշրջանի անկայունութեան հիմնական ազդակը կը հանդիսանայ, իսկ անոր դատապարտումը կ՛իմաստաւորուի Արցախի միջազգային ճանաչումով:

Share.

Leave A Reply