ՀԱԼԷՊ-ՄՈՆՐԷԱԼ ԽԱՉՄԵՐՈՒԿ

0

Ծնողքիս ու եղբայրներուս առաջին ամիսներն են Մոնրէալի մէջ: Օրական քանի մը անգամ նկարներ կը ստանամ. նոր առօրեայէն նկարներ, նոր տան համար գնած կահկարասիներու նկարներ, բնութեան ու փողոցներու նկարներ…: Յատկապէս մայրս, կը նկարէ ու ինծի կը ղրկէ ամէն բան, որ կրնայ հետաքրքրել զիս: Այս նկարներով ես ալ քայլ առ քայլ մասնակից կ’ըլլամ նոր հանգրուանի մը սկիզբին, որ զի՛ս ալ, մտահոգութիւններէ անդին, իւրայատուկ խանդավառութեամբ մը կը պատէ:

Եւ ակամայ, ամէն նորութեան դիմաց կը սկսինք բաղդատել հինն ու նորը, «հոն»ը եւ «հոս»ը: Կարծես խաչմերուկի մը մօտ կեցած՝ անոր երկու փողոցները կը դիտենք. մէկը՝ շատ հարազատ, բայց արդէն «հին» կամ «անցեալ» կոչելու չափ հեռու, միւսը՝ նոր ու անծանօթ, բայց այնքան շօշափելի եւ իրական:

Այս անգամ ստացած նկարս, սակայն, ուրիշ ապրումներու եւ յիշատակներու գիրկը նետեց զիս:Մայրս նկարած էր «Հորիզոն»ի՝ Քանատայի մէջ լոյս տեսնող հայկական շաբաթաթերթին այն թիւը, որուն գրական էջին մէջ օրեր առաջ տեղադրուած էր գրութիւններէս մէկը: Սոնան՝ Հալէպէն սիրելի ընկերուհի մը, որ հիմա «Հորիզոն»ի սրբագրիչն է, օրին տեղեակ պահած էր զիս եւ թերթին ելեկտրոնային տարբերակը ուղարկած: Ես ալ զայն ուղարկած էի ծնողքիս: Փաստօրէն, մամաս այսքանով չէր բաւարարուած եւ ահաւասիկ գտած ու տուն բերած էր «Հորիզոն»ի այդ թիւի տպագիր տարբերակը, գրութիւնս բովանդակող էջը նկարած եւ ուրախութիւնը արտայայտող խօսքերով միասին ուղարկած էր ինծի:

Հոս դարձեալ Հալէպ-Մոնրէալ խաչմերուկը կը գծուի աչքիս առջեւ, իսկ մամաս՝ հոն կեցած: Թէ ինչո՛ւ, պատմեմ:

Հալէպ, մեր տունին մէկ անկիւնը, միշտ կար «Գանձասար»ի ահագին թիւեր պարունակող ծրար մը, զոր դարձեալ մայրս հաւաքած ու պահած էր տարիներու ընթացքին, եւ ուր կրնայի գտնել «Գանձասար»ի մէջ իմ երբեւէ գրած որեւէ նիւթը. թղթակցութիւն, հարցազրոյց, յօդուած, որեւէ բան: «Կկու»ին համար գրած «Բարե՛ւ, սիրելի՛ Կկու, ես Ազգ. Կիւլպէնկեան վարժարանի փոքրիկ թղթակիցն եմ» նախադասութեամբ սկսող դպրոցական թղթակցութիւններէս սկսեալ, մինչեւ երիտասարդական ու գրական էջերուն եւ տարեկան բացառիկ հատորներուն տուած նիւթերս՝ ժամանակագրական կարգով դասաւորուած:

Հոս փակագիծ մը բանամ, ըսելու համար, թէ որքա՛ն հաճելի է հիմա յիշել, թէ նախակրթարանի վերջին երկու տարիներուս, վարժարանիս տնօրէն պրն. Վահէ Ժամագործեանին յայտնաբերումով ու որոշումով, ինծի տրուած էր «փոքրիկ թղթակից» տիտղոսը: Այսպէս, հայերէնի ուսուցչուհիիս՝ օրդ. Մարալ Ապլաքեանին քաջալերանքով սկսած էի թղթակցիլ «Կկու»ին՝ «Գանձասար»ի մանկապատանեկան յաւելուածին, գրելով դպրոցէն ներս տեղի ունեցող բոլոր տօնախմբութիւններուն, մրցոյթներուն եւ տարբեր գործունէութեանց մասին: Այս թղթակցութիւնները ընդհանրապէս օրդ. Մարալին միջոցաւ կը հասնէին «Գանձասար», իսկ երբեմն ալ, իր յանձնարարութեամբ, պէտք էր անձամբ տանէի խմբագրատուն: Կը յիշեմ, թէ ինչպէս հօրս հետ քանի մը անգամ գացած եմ ինծի ամբողջովին անծանօթ թաղամասի մը մէջ գտնուող «Գանձասար»ի խմբագրատունը եւ խմբագիրին յանձնած՝ դպրոցական պզտիկ տետրէ փրցուած էջի մը վրայ մանկական ձեռագիրով գրած տողերս, որոնք տպուելէ ետք պիտի պահուէին մամայիս սիրելի ծրարին մէջ:

Չեմ գիտեր, թէ այդ ծրարին ճակատագիրը ինչ եղաւ, երբ ծնողքս Հալէպէն հեռանալու ճակատագրական որոշումը առաւ: Կը կարծեմ, որ ա՛ն ալ մնաց որպէս յուշ՝ բնակիչներէն պարպուած, ամայացած, բայց լեփ-լեցուն տան դարակներէն մէկուն մէջ, միւս բոլոր իրերուն նման: Բայց տխուր միտքերու մէջ աւելի չխորանալու համար ըսեմ միայն, որ բոլորս ալ՝ հալէպցիներս, Հալէպէն ներս կամ դուրս, հիմա առաջուընէ տարբեր կեանք մը կ’ապրինք: Ամէն մէկս ի՛ր խաչմերուկին մօտ կեցած, ի՛ր բաղդատականները կ’ընէ: Մեր խաչմերուկներուն մէկ կողմը միշտ Հալէպն է, իսկ միւս ուղղութեամբ՝ աշխարհի ամենատարբեր հասցէները: Եւ այս խաչմերուկներուն վրայ ամէն մէկս, ամէն օր ետին կը թողու հին կեանքէն որոշ սովորոյթներ եւ նոր կեանքին ու առօրեային մէջ ձեռք կը բերէ նորերը: Այսօր ես պահ մը երջանկացայ, տեսնելով, որ մամաս Հալէպէն Քանատա իր հետ տարած եւ իր նոր առօրեային մէջ տեղաւորած է գրածներս հաւաքել-պահելու հին ու բարի սովորոյթը, բայց քիչ մըն ալ մեղաւոր զգացի, այս բոլորը յիշելէ ետք, որ ի՛մ նոր առօրեայիս մէջ ես գրեթէ կորսնցուցած եմ գրելո՛ւ -հին ու սիրելի- սովորութիւնս:

Նարինէ Գոնճայեան-Արապաթլեան

Քուէյթ

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.