ՀԱՅՈՒ ԱՐԻՒՆԸ ԱՊԱՑՈՒՑՈՂ ՇՏԵՄԱՐԱՆԸ ԿՐՆԱՅ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՌՈՒՄԲ ԴԱՌՆԱԼ ԹՈՒՐՔԻՈՅ ՄԷՋ

0

Թուրքիոյ բնակչութեան ծագման մասին տուեալներու շտեմարանը մեծ աղմուկ բարձրացուցած է հասարակութեան մէջ: Շատերը  անսպասելիօրէն պարզած են, որ իրենց երակներուն մէջ հայու արիւն կը հոսի:

Թուրքիոյ բնակչութեան մասին տուեալներու ծննդաբանական շտեմարանը, որ համացանցի մէջ հրապարակուած է Փետրուարի կիսուն, արդէն աւելի քան 8 միլիոն մարդ դիտած է:

Որոնք դիտած են եւ ինչո՞ւ: Զուիցարական SRF ռատիոկայանի եթերով այս հարցերուն պատասխանած է Պոլսոյ մէջ Neue Zurich Zeitung զուիցարական թերթի թղթակից Մարքօ Քաուֆման: «Սփութնիք»ը կը ներկայացնէ հաղորդման հիմնական մասի թարգմանութիւնը:

-Այդ տուեալներու շտեմարանը ցոյց կու տայ, որ թուրքերէն շատերուն նախնիները քրտական, յունական, հայկական եւ հրէական արմատներ ունին: Նման տուեալները չե՞ն խարխլեր հասարակութեան հիմքերը:

– Կը խարխլեն, որովհետեւ ազգային եւ կրօնական արմատներու հարցը շատ նուրբ թեմա է Թուրքիոյ մէջ: Ընտանիքներու մէջ տասնամեակներ շարունակ լուռ կը մնան այդ հարցով: Ոմանք միայն մահուան շեմին կ՛ըսեն, որ իրենք, օրինակ, հայկական արմատներ ունեցած են: Վերջին 10 տարուան մէջ մարդիկ սկսած են զգուշութեամբ ակնարկ մը նետել դէպի անցեալ: Բայց 2016-ի յեղաշրջման փորձէն ետք ամէն ինչ փոխուեցաւ: Թուրքիա ազգայնամոլութեան կողմ շրջեցաւ: Խտրականութիւններ միշտ եղած են: Հայկական թերթերէն մէկը քանի մը տարի առաջ գրած էր, որ յոյները՝ բնակչութեան թրքական գրանցամատեանին մէջ՝ կը նշուին 1 թիւով, հայերը` 2, հրէաները` 3: Անոնք չէին կրնար կարեւոր պաշտօններ ստանձնել վարչակազմին մէջ: Առայժմ պարզ չէ, թէ որքանով այդ փորձը կը կիրառուի նաեւ այսօր:

– իսկ էրտողանական Թուրքիոյ մէջ որո՞նց իսկական քաղաքացի կը համարեն:

– Անոնց, որոնք սուննիներ են եւ թրքերէն կը խօսին: Հայերը, քիւրտերը, ալեւիներն ու միւս փոքրամասնութիւնները կասկածի տակ են` որպէս արտաքին ուժերու գործակալներ:

Ազգայնամոլները արդէն աւելի աշխուժացած են ընկերային ցանցերու մէջ եւ ոչ միայն այնտեղ: Դեռ արխիւները բանալէն առաջ յաճախակի դարձած են ալեւիներու կազմակերպութիւններու վրայ յարձակումները:
Երիտասարդ սերունդին մէջ հետաքրքրութիւն կը յառաջանայ, թէ որոնք եղած են իրենց նախնիները: Կ՛աւելնան նաեւ գործնական դատողութիւնները. ան որ յունական արմատներ ունի, ան եւրոպական անձնագիր ստանալու կարելիութիւն ունի:

Էթնիկ ու կրօնական պատկանելութիւնը ցաւոտ հարց է Թուրքիոյ համար, եւ եթէ թուրքերուն մեծ մասի նախնիները հայեր, յոյներ ու քիւրտեր եղած են, ապա տուեալներու շտեմարանը կրնայ քաղաքական ռումբ դառնալ:

Share.

Leave A Reply