ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ՝ ՆԱԽԱՁԵՌՆՈ՞Ղ ԵՆՔ, ԹԷ՝ ՀԱԿԱԶԴՈՂ

0

Հայոց Ցեղասպանութեան 103-ամեակը ոգեկոչելով, պահանջատիրական մեր ուխտը վերանորոգելով մէկտեղ, այսօր, աշխարհաքաղաքական ներկայ զարգացումներուն,  արժէքային համակարգերու փոփոխութեան լոյսին տակ որդեգրելու ենք պահանջատիրութեան եւ Հայոց Ցեղասպանութեան հետեւանքներու վերացման մե՛ր ծրագիրները:

Ուշադիր հետեւելու ենք ոչ թէ միայն ուրացման քաղաքականութիւնը շարունակող, այլեւ Հայոց Ցեղասպանութեան հետքերը վերացնելու համար ամէն միջոցի դիմող թրքական կողմին քայլերուն՝ ներքին թէ արտաքին հարթակներու վրայ:

Վերջերս, Թուրքիոյ հանրային ծառայութիւններու կայքը իւրայատուկ կարելիութիւն ընձեռեց իր քաղաքացիներուն՝ իր  բաժիններէն մէկուն վրայ Թուրքիոյ քաղաքացիներուն եւ անոնց ընտանեկան տոհմածառերուն մասին ամբողջական տեղեկութիւններ տեղադրելով. Թուրքիոյ քաղաքացիները  վերջապէս առիթ ունեցան տեսնելու իրենց տոհմածառը եւ իմանալու, թէ ովքե՞ր են իրենց նախահայրերը:

Բազմազգ, բազմամշակոյթ Թուրքիոյ մէջ, նախնիներու ինքնութեան բացայայտումները ծաւալուն քննարկումներու դուռ բացին. շատեր անել կացութեան մատնուեցան, որովհետեւ պարզեցին որ հայ են, յոյն, ասորի, կամ դաւանափոխ նախնիներու ժառանգորդներ: Ուրիշներ այս բացայայտումը առիթ համարեցին եւրոպական որեւէ երկրի քաղաքացիութիւն ձեռքբերելու համար:

Կառավարական կողմի մը այս նախաձեռնութիւնը ի՞նչ բանի կը միտի՞, սակայն, որքանո՞վ ամբողջական է ան, իսկ Հայոց Ցեղասպանութեան օրերուն տեղահանուած ու ջարդուած 1,5 միլիոն հայերուն անուններն ու մահուան թուականները որքանո՞վ տեղ գտած են այնտեղ, հարցականի տակ կը մնան, այնպէս ինչպէս հարցականի տակ կը մնայ այս տեղեկութիւններուն լոյս ընծայման իսկական նպատակը:

Արձագանգելով մէկտեղ այսպիսի նախաձեռնութեան արդիւնքներուն, մտահան պէտք չէ ընել անոր տուն տուող հաւանական բոլոր պատճառները, յատկապէս արեւմտահայութեան թուական պատկերին հաւանական աղաւաղումը, թուրք քաղաքացիներու մեծամասնութեան կրօնական ըմբռնումներէ թելադրուած գործելու տրամաբանութիւնը նկատի ունենալով:

Արտաքին գետնի վրայ, սուրիական տագնապին իսկ ընթացքին, կրկին ականատեսը եղանք Թուրքիոյ.- առաւելաբար Հայոց Ցեղասպանութեան անպատժելիութենէն մղուած.- այս անգամ սուրիական հողերուն վրայ ի գործ դրած ջարդին, բնիկ ժողովուրդի տեղահանման, մշակութային կոթողներու քանդումի քաղաքականութեան, այս պարագային վարձկան ահաբեկիչներու ձեռամբ, հաւանաբար զերծ մնալու դատապարտումի նոր ալիքներէ: Այսուհանդերձ, պատերազմի տարիներուն, Սուրիոյ պետական արխիւներուն մէջ վաւերագրական արձանագրութիւններ պահուեցան թալանի, ջարդի, տեղահանութեան, մշակութային կոթողներու քանդումի բոլոր դէպքերուն ու ծրագրող կողմերու հասցէներուն մասին:

Ցաւօք, միջազգային ատեաններէ ներս այս բոլորը կը դիտարկուին գերտէրութիւններու քաղաքական շահերու ընդհանուր պրիսմակէն: Դիւանագիտութեան մէջ տարբեր գործօններու, տարբեր դերակատարներու շահերու համընկնումին փոխադարձ յարաբերակցութիւնը փոփոխական է, հետեւաբար, հայկական կողմին արտաքին արդիւնաւէտ  յարաբերութիւններուն զարգացումը ի նպաստ մեր պահանջատիրական պայքարին պիտի ըլլայ: Հայ Դատի յանձնախումբերը այս ուղղութեամբ կ’աշխատին տարիներ շարունակ ու մինչեւ օրս ձեռքբերուած դրական արդիւնքները այսպիսի աշխատանքներու հետեւանք են: Իրաւական գետնի վրայ եւս քայլեր կ’առնուին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան ու այլ կողմերու հետապնդումներով: Այս բոլորին մէջ էականը քաղաքական հասունցած իւրաքանչիւր պահու պատրաստ ըլլալն է, որովհետեւ իրաւունքները չեն հրամցուիր. այդ իրաւունքներուն ճիշդ պահուն, պատրաստ ըլլալու պարագային կարելի է վերատիրանալ միայն:

Այս բոլորին առընթեր, մեր ուշադրութենէն պէտք չէ վրիպի ցեղասպանութեան հետեւանքները վերացնելու մե՛ր, ներհայկակա՛ն պարտաւորութիւնները՝ Հայրենիքի թէ Սփիւռքի հզօրացումով, մեր մշակութային արժէքներու պահպանումով:

Ժողովրդավարութիւնը, ընկերային արդարութիւնը, փտածութեան վերացումն ու այս բոլորին իբրեւ արդիւնք միայն իրականալի արտագաղթի կասեցումը պիտի նպաստեն մեր հայրենիքի հզօրացման:

Մշակութային արժէքներու, լեզուի պահպանումը, զարգացումը նոյնքան կարեւոր գործօններ են մեր ազգի գոյատեւումը երաշխաւորելու  համար: Յատկապէս Սփիւռքի մէջ, սերունդներու հայեցի դաստիարակութեան, ազգային, մշակութային արժէքներու պահպանման ու զարգացման նկատմամբ  մեր անտարբերութիւնը, կրաւորական մօտեցումը, նոյնքան կործանիչ ազդեցութիւն կրնան ունենալ մեր ինքնութեան պահպանման գործընթացին վրայ, որքան ցեղասպանութեան հետեւանքները:

Մասնագիտական մօտեցումով նոր որակ պէտք է հայթայթել ուրեմն մեր աշխատանքներուն, համազգային մտածելակերպի զարգացումով ու  ճիգերու միասնական լարումով: Այլապէս՝ խամրեցնելով մեր նախաձեռնութեան ոգին, պիտի վերածուինք կացութիւններուն լոկ հակազդող հաւաքականութեան:

«Գ.»

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.