ՀԱ՛ՅԸ, ՍՏԵՂԾԱԳՈՐԾ ՔԱՂԱՔԱԿԻՐԹԸ

0

– Տէ՛ր Աստուած, «խենթ Մարտը» գիտէինք, բայց Մայի՞սն ալ:

– Ամբողջ ձմեռը ամրան պէս անցուցինք, գարունը եկաւ, միտքը փոխեց. այստեղ ջրհեղեղ, այնտեղ կայծակ, որոտում ու կարկուտ, այլ տեղ մը ջուրի հոսանքը ինքնաշարժներ կը տանի:

– Եղեր Ամերիկան ասկէ 10 տարի առաջ հրթիռ մը նետած է , Միջին Արեւելքի կլիման փոխելու համար:

– Ի՞նչեր կը խօսիս, Ամերիկան մեր կլիմային հետ ի՞նչ գործ ունի:

Այսպէս երկրիս կլիման եւ օդի փոփոխութիւնը վերջին շաբաթներուն ժողովուրդին հետաքրքրութիւնը շարժող գլխաւոր նիւթերը դարձան, բայց միայն անոնք չէին, այնտեղ առիւծի բաժինը գրաւող նորութիւն մը կար: Հայաստանը, յեղափոխութիւնը, Սերժն ու Փաշինեանը: Այսպէս քանի մը հալէպահայ երբ հանդիպէին՝ (խօսակցութիւն սկսելու բանալին):

– Այս ի՞նչ օդ է:

– Տեսա՞ք ինչ կ’ըլլայ Հայաստան:

Պատուհանիս առջեւ կանգնած երկինքը կը դիտէի: Գարնանային պայծառ առաւօտ մըն էր: Կէսօրին օդը սկսաւ ճնշուիլ, խեղդուիլ, յղի ամպեր երեւցան, հետզհետէ մօտեցան եւ պոռթկացին: Յանկարծ կայծակ, որոտում եւ տեղատարփ անձրեւ, յետոյ օդը բացուեցաւ, ամպերը տեղի տուին արեւի պսպղուն շողերուն, իսկ ճնճղուկներու ճռուողիւնը յստակօրէն լսելի դարձաւ:

Փորձեցի բնութեան այս պատկերին եւ Հայաստանի մէջ ծայր առած յեղափոխութեան միջեւ նմանութեան եզրեր գտնել: Միթէ՞ Հայաստանի մէջ պատահածը գարնանային այս օրուան նման չէր: Ճնշուած մթնոլորտ, դժգոհութիւն, անարդարութիւն, անգործութիւն, գիւղերու մէջ աղքատութիւն, անհոգատարութիւն եւ ժողովուրդը պոռթկաց: Յեղափոխութիւնը կայծ առաւ, ապա բռնկեցաւ՝ մերժելով մաշած, սպառած իրավիճակը: Եւ որքա՜ն նման են իրար յեղափոխութիւնն ու գարունը, կամ ինչո՞ւ չըսենք թէ գարունը ինքնին յեղափոխութիւն է: Ձմրան ցուրտին, ձիւնին փոխարէն՝ ամէնուրեք ծիլ, բողբոջ, նորափթիթ ծաղիկներ, նոր կեանք, գեղեցիկ կեանք կ’աւետեն:

Հայը քաղաքակիրթ է եւ ստեղծագործ, կամ եկէք ըսենք, որ հայը քաղաքակրթութեան մէջ իսկ ստեղծագործ է: Հարիւր հազարաւոր քաղաքացիներ, երիտասարդներ, կիներ, երեխաներ եւ տարեցներ համախմբուեցան մայրաքաղաքիս հրապարակը՝ յանուն ներկայ իրավիճակի մերժումին, յանուն հայու արժանավայել կեանքին եւ փայլուն ապագային: Եւ այս բոլորը տեղի ունեցան ուրախութեամբ, ո՛չ թէ զէնքի ուժով կամ ջարդելով ու փշրելով, կարծէք հարսանիք էր, ոչ բողոք:

Հրապարակներուն մէջ մարդիկ հաւաքուած «քէպապ» կը պատրաստեն, այլ տեղ մը երիտասարդներ իրենց նուագարանները շալկած քնքոյշ մեղեդիներ կը նուագեն, տեղ մը սափրիչ մը աթոռը տեղաւորած յաճախորդներ կը դիմաւորէ, ուրիշ տեղ մը նորապսակ զոյգ մը տակաւին հարսանեկան զգեստներով փողոցներէն կ’անցնի, այլ տեղ մը փոքրիկներ իրենց պճլիկ մարմիններով աթոռներու վրայ նստած, իրենց դէմ խաղալիք ինքնաշարժներ շարած՝ իբրեւ թէ ճամբան փակած են, եւ երիտասարդներ… ամէն տեղ բողոքող երիտասարդութիւն:

Այս է կարեւորագոյնը, երբ փոքրիկները իրենց մանուկ հասակէն յեղափոխութեան կանչով կը զարթնին, երբ երիտասարդներ իրենց կամքով յեղափոխութիւն կ’իրագործեն եւ կը զգան, որ իրենք կրնան երկրին մէջ փոփոխութիւն յառաջացնել, ուրեմն մենք կրնանք հպարտանալ եւ յուսալ, որ օր մը մեր հայրենիքը ամէն չափանիշներով դրախտավայրի մը պիտի վերածուի, անոր երակներուն մէջ նոր արիւն պիտի հոսի, անոր սիրտը եռանդով պիտի բաբախ է, զարգանայ, յառաջդիմէ եւ կանգուն մնայ:

Ուրեմն թող արար աշխարհը հիանայ եւ ըսէ. «Այսպէս կ’ըլլայ յեղափոխութիւնը, ինքնատիպ, թաւշեայ յեղափոխութիւն»:

Նանար Պապեան – Քիլէճեան

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.