ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ՝ ՕԳՈՍՏՈՍ Գ./2018. ԼՈՒՍԱՐՁԱԿՆԵՐԸ ԻՏԼԻՊ Կ’ՈՒՂՂՈՒԻՆ

0

Սուրիոյ Իտլիպ նահանգին սուրիական բանակին վերահսկողութեան ենթակայ դառնալն ու զինեալ խմբաւորումներէ ազատագրուիլը, սուրիացի վերլուծաբաններու համաձայն, օրերու հարց է:

2017-ին Ռուսիոյ, Թուրքիոյ եւ Իրանի համաձայնութեամբ հաստատուած լարուածութեան մեղմացման շրջաններուն մեծ մասը ազատագրուած է սուրիական բանակին կողմէ, կարգը հասած է վերջին շրջանին՝ Իտլիպ նահանգին, որ կը համարուի զինեալ խմբաւորումներու քաղաքական եւ ռազմական վերջին յենարանը:

Նախորդ ամիսներուն, սուրիական բանակը առաւելաբար կեդրոնացած էր ռազմաքաղաքական առումով աւելի կարեւոր համարուող արեւելեան Ղութայի եւ հարաւային շրջաններու ազատագրման վրայ, մարտերը կը շարունակուին նաեւ Սուէյտայի անապատային շրջանին ուղղութեամբ:

Թէ ռուս-թրքական մերձեցումը որքա՞ն ազդեցութիւն կրնայ ունենալ Իտլիպի հարցի զինուորական լուծման բացառումին վրայ՝ ակներեւ է:

Արաբական լրատուամիջոցներ Իտլիպի հարցի կարգաւորման երկու տարբերակներու կ’անդրադառնան:

Առաջին տարբերակը ներքին հաշտութիւններու եւ քաղաքական լուծման ուղղութիւնն է, որուն շուրջ, ըստ շրջանառուող տեղեկութիւններուն, հասարակական շարք մը կազմակերպութիւններ կը խորհրդակցին սուրիական պետութեան եւ Հմէյմիմ ռուսական զինուորական կեդրոնին հետ:

Իտլիպի մէջ տեղակայուած զինեալ կարգ մը խմբաւորումներ ահաբեկչական դասելու շուրջ տարակարծութիւններ գոյութիւն ունին Սուրիոյ տագնապի լուծումը հովանաւորող երկիրներուն միջեւ, հակառակ անոր որ յստակ է, թէ Թուրքիա ինչպիսի՛ միջոցներով զինած, նիւթապէս օժանդակած եւ զօրակցած էր այդ խմբաւորումներուն, որպէսզի անոնք զինեալ ահաբեկչական գործողութիւններով օրակարգ պարտադրեն: Ողջ աշխարհը տեղեակ է արդէն այդ գործողութիւններու ոճրային բնոյթէն:

Իտլիպի որոշ շրջաններու մէջ կայք հաստատած են  միջազգայնօրէն ահաբեկչական համարուող «Ալքաիտա» կազմակերպութեան խմբաւորումները, որոնց ռազմական ոճով պիտի հակադարձեն սուրիական բանակն ու անոր դաշնակիցները, նոյնիսկ Թուրքիան:

Լաւրովի այցելութիւնը Թուրքիա անգամ մը եւս կը հաստատէր, որ Ռուսիա ամէն ջանք ի գործ կը դնէ խուսափելու Իտլիպի մէջ ուժի կիրառումէն:

Այս իսկ մօտեցումներուն լոյսին տակ կ’ենթադրուի, որ Իտլիպի թնճուկը զինուորական միջոցներով հանգուցալուծելու տարբերակէն ձերբազատուելու համար, տագնապի լուծման հովանաւոր կողմերու բանակցութիւնները բազմապատկուին յառաջիկայ ժամերուն:

Զինուորական լուծումի պարագային, Անգարա մտավախութիւն ունի, որ հարիւր հազարաւոր գաղթականներ Թուրքիա ուղղուին, ուստի այս մէկը բացառելու համար ամէն միջոցի պիտի դիմէ:

Իտլիպի տագնապը Իրանը, Թուրքիան եւ Ռուսիան կը մտահոգէ նաեւ այն պատճառով, որ տագնապի լուծման վրայ ազդեցութիւն կը փորձէ ունենալ նաեւ ԱՄՆ-ն՝ բազմապիսի ճնշումներ բանեցնելով այս երեք երկիրներուն վրայ: Ուստի շահերու բախումը այստեղ չի սահմանափակուիր վերոնշեալ երեք երկիրներու ազդեցութեան շրջագիծով:

Հակառակ այս բոլորին, սուրիական բանակը կը պատրաստուի հաւանական յարձակումի, որովհետեւ սուրիական կողմը քաջ գիտէ, որ կարելի չէ վստահիլ տագնապի քաղաքական լուծումը խրախուսելու  Թուրքիոյ բարի կամքին:

Ամէն պարագայի, Անգարա զգուշանալով սուրիական սահմաններուն վրայ քրտական ներկայութենէն, ունենալով ԱՄՆ-ի հետ լարուած յարաբերութիւն,  ռուսական եւ սուրիական զինեալ ուժերուն դէմ դնելու այլընտրանքին դժուար թէ դիմէ առաւելութիւններ ձեռք ձգելու եւ իր ազդեցութիւնը ամրապնդելու Սուրիոյ տարածքին:

Այն ինչ որ ԱՄՆ եւ Իսրայէլ չյաջողեցան իրականացնել Սուրիոյ հարաւային շրջանին մէջ, Թուրքիա, իր ներկայ անկայուն վիճակով, դժուար թէ կարենայ իրականացնել Սուրիոյ հիւսիսային շրջանին մէջ:

Սուրիական բանակը զինուորական ուժեր տեղակայած է արդէն Իտլիպի շրջակայքը, ու ամէն պարագայի, պիտի ազատագրէ Իտլիպն ու Թուրքիոյ հետ երկրի ողջ սահմանը ե՛ւ զինուորական ե՛ւ քաղաքական ե՛ւ ներքին հաշտութիւններու տարբերակներուն դիմելով:

«Գ.»

.

 

 

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.