ԳԱՐՈՒՆԸ

0

Եօթանասուներեք թիւին մասին կարդացած էինք պատմութեան գիրքերուն մէջ, բայց ասիկա տարբեր էր կ’ըսէին: Ու տեւեց աւելի քան եօթը տարի ու երեք ամիս…

«Նոր Գարուն» կը կոչէին այս նորեկը: Այս «Գարուն»ը հետզհետէ «Նոր» դռներ կը յայտնաբերէր: Փտութեան, գարշութեան ու ամէն տեսակի անբարոյականութեան մթնոլորտ մը կը ստեղծէր մեր ապրած միջավայրին մէջ:

Ժամանակը այնքան արագ կ’ընթանար, որ կարծէք մէկ ամսուան մէջ տասը տարուան փորձառութիւն կ’ամբարէինք: Խորշոմները առյաւէտ կը դրոշմուէին գունաթափ դէմքերուն վրայ, զրկանքներուն օղակը օրըստօրէ կը մեծնար, երբեմն ամէնէն կենսական կարիքներն անգամ ներքաշելով իր պարագիծին մէջ: Մարդիկ, համտեսելով զրկանքին դառնութիւնը,  ինքնաբերաբար կ’այլափոխուէին:

Հրասանդերու, հրթիռներու ու անսպասելի մահուան ժխորին դէմ կեանքին կառչելու մեր հաւատամքը կը կրկնէինք որպէս աղօթք: Սովորական դարձած էր կարծէք կարմիր գետերուն ցայտումը ամէն դի: Բոլորին ենթագիտակցութեան մէջ գերիշխողը մահուան գաղափարը ըլլալով հանդերձ, նոր ուղիներ ու նոր նպատակներ կ’ուրուագծուէին:

Ամէնքս ապրելով կեա՛նք կ’որոնէինք, մարդկայի՛ն, խաղա՛ղ կեանք: Գաղթողներէն ոմանք կ’ենթադրէին գտած ըլլալ զայն: Ոմանց  ալ, աստուածատուր հրաշքով մը, անբուժելի վէրքերու բալասան մը կը շնորհուէր: Իսկ Հալէպ ապրողներս պարտաւոր էինք գերմարդկային համբերութեամբ օժտուիլ՝ կեանքին փարած մնալու համար:

Պատերազմի թոհուբոհը նոր անհատականութիւններ կը կերտէր, կը մշակէր: Կուռ կամքի տէր ու նպատակասլաց մարդիկ իրենց նուաճած յաջողութիւններէն անգամ կը շշմէին մերթ ընդ մերթ, իսկ յաջողութեան գագաթնակէտին հասնողներ յանդգնութիւն կ’ունենային այդ տաժանելի ճամբէն անգամ մըն ալ անցնելու՝ նոր ձեւեր յօրինելով: Սակայն մերթ ընդ մերթ յաջողութեան պարգեւած ուրախութիւնը ունայնութիւն կը թուէր պայքարողին, այնպէս ինչպէս փրկուած այն նաւավարին, որ ամէն անգամ փոթորիկներու մէջ յայտնուելով ծովամոյն ըլլալէ կ’ազատէր ու երբ ցամաք հասնէր փրկութիւնը դատարկ ու զզուելի կը նկատէր, որովհետեւ վաղ թէ ուշ կրկին պիտի վերադառնար ծով՝ մաքառելով ապրուստը հոգալու համար:

Այսպիսի մահացու մտրակներով հարուածներու կ’ենթարկուէր հալէպահայութիւնը, մարդկային կորուստներուն թիւը կ’աւելնար օրէ օր, գարունը կը լլկէր երիտասարդներուն վառ երազները: Անողորմ ճակատագրի հանգրուան մըն էր ասիկա:

Այսօր, տարիներ ետք, ուր ալ գտնուին սուրիահայերը, որքա՜ն ժամանակ ալ սահի, կսկիծը անպայման թաջուած պիտի գտնեն իրենց բիբին մէջ, մորթին տակ, երբ վերյիշեն «Երազային Հալէպ»ի հին ու բարւոք օրերը:

Լարա Արթին

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.