ԿԱՐՊԻՍ ՄԱՐԱՇԼԵԱՆ. «ԿԱԼՈՒԱԾՈՑ ՀՈԳԱԲԱՐՁՈՒԹԻՒՆԸ ԱՄԷՆ ՋԱՆՔ Ի ԳՈՐԾ ԿԸ ԴՆԷ՝ ՅԱՐՄԱՐԱԳՈՅՆ ՏՆՕՐԻՆՈՒՄՆԵՐԸ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ»

0

Ազգապատկան կալուածներուն իրավիճակին անդրադառնալու եւ մեր հայորդիները ազգապատկան կալուածներու գծով առնուած նոր որոշումներուն իրազեկ դարձնելու համար, «Գանձասար» հարցազրոյց մը ունեցաւ Բերիոյ Հայոց Թեմի Կալուածոց Հոգաբարձութեան ատենապետ Կարպիս Մարաշլեանի հետ:

Ստորեւ կը ներկայացնենք զայն.

«Գանձասար».- Բերիոյ Հայոց Թեմի Կալուածոց Հոգաբարձութիւնը  պատերազմի տարիներուն ինչպիսի՞ աշխատանքներու ձեռնարկեց: Ի՞նչ վիճակ կը պարզէին ազգապատկան կալուածները այդ տարիներուն:
Կարպիս Մարաշլեան.- Պատերազմի վերջին տարիներուն, Կալուածոց Հոգաբարձութիւնը կարճ ժամանակամիջոցի մը մէջ նորոգեց ու բնակելի դարձուց բոլոր այն ազգապատկան կալուածները, որոնք հրթիռներու եւ պայթող տակառներու հետեւանքով լուրջ վնասներ կրած էին՝ անտեսելով վնասներու տարողութիւնը:

Հոգաբարձութիւնը յանձն առաւ Կեդրոնական Գրադարանի 7000 գիրքերը, Առաջնորդարանի գոյքերն ու Կալուածոց  Հոգաբարձութեան արխիւները տեղափոխել ու համեմատաբար աւելի ապահով վայր տեղադրելու աշխատանքը: Այլ պարագայ մըն էր հրթիռակոծուած «Սիմոն Վրացեան» շէնքը, ուր պատերազմի տարիներուն տեղափոխուած էին Ազգ. Առաջնորդարանի գրասենեակները: Կեդրոնը արագընթաց աշխատանքով նորոգուեցաւ եւ շարունակեց իր առաքելութիւնը:

Կալուածոց Հոգաբարձութիւնը,  իր կարելիութեան սահմաններուն մէջ, փորձեց օգտակար դառնալ  նաեւ պատերազմի ընթացքին ( 2012- 2016)  Նոր Գիւղի ազգապատկան կալուածներուն մէջ բնակող հայորդիներուն: Նոր Գիւղի շրջանի հայաբնակ դիմագիծը պահելու հեռանկարով, ան  յատուկ զեղջ կատարեց անձնապէս ներկայացող անձերուն՝ պահանջելով կալուածներուն միայն կէս վարձքը:

«Գ.»- Իսկ պատերազմէն ետք,  ինչպիսի՞ դիւրութիւններ ընծայեցիք անոնց:

Կ.Մ.- Հալէպի ազատագրումէն ետք (Դեկտեմբեր 2016), փորձեցինք ազգապատկան խանութները մատչելի գիներով վարձու տալ մեր համայնքի զաւակներուն: Այսպիսով կարելի եղաւ գործատեղի ապահովել այն երիտասարդներուն համար, որոնց խանութները քանդուած էին: Այս պարագային՝ առաջին վեց ամիսը անվճար, իսկ երկրորդ վեց ամիսը խորհրդանշական վարձք գանձելով:

Գալով Ազգ.Քարէն Եփփէ Ճեմարանի կից գտնուող ազգապատկան խանութներուն, Կալուածոց Հոգաբարձութիւնը ստանձնեց  անոնց փեղկերու նորոգութիւնը, նկատի առած որ բոլորն ալ քանդուած էին եւ կատարեց հարկ եղած շինարարական աշխատանքները՝ առանց վարձուորներէն որեւէ գումար գանձելու:

Այս ձեւով մեր ներդրումը բերինք՝ կեդրոնական այդ հայաբնակ թաղին մէջ նորոգութեան հիմնական աշխատանքներ ստանձնելով՝ ճեմարանի արտաքին բաժինը բարեկարգելով, խանութները վերանորոգելով եւ շրջանի պողոտաներուն շինարարական աշխատանքներուն մասնակցելով:

Ջանք չխնայեցինք Նոր Գիւղի շրջանի աշխուժացման համար: Կոչ ուղղեցինք այդտեղ բնակարաններ ունեցող ճամբորդ հայորդիներուն  յանձնելու իրենց բնակարանները կարիքաւոր ընտանիքներու՝ պահելով փակագինի իրենց իրաւունքը: Տեղեկացուցինք անոնց, որ մեր գիտակցութեամբ՝ համաձայնագիրով մը, երկու վկաներու ներկայութեան, կարելի է տուեալ բնակարանը յանձնել նորապսակ զոյգի կամ բնակարանի կարիք ունեցող ընտանիքի մը:

Այս որոշումին դրական արդիւնքը սկսած ենք քաղել, բայց կ’ակնկալենք, որ բնակարանը լքած ու ճամբորդած անհատներ աւելի արագ ընթացքով քաջալերեն մեր երիտասարդները եւ ընդառաջեն մեր առաջարկին: Այլապէս պիտի ստիպուինք  գործել հիմնուելով պետական օրէնքին վրայ, որուն համաձայն, վարձու տրուած տունը եթէ երեք տարիէն աւելի լքուած կը մնայ, տանտէրը իրաւունք կ’ունենայ վերադարձնելու զայն:

Մէկ ամիս առաջ արդէն մեր որոշումը պաշտօնապէս յայտարարած ենք եւ որովհետեւ մեր պարտականութիւնն ու պարտաւորութիւնն է պաշտպանել ազգապատկան հաստատութիւններն ու նիւթական եկամուտ ապահովել անոնց պահպանման ու բարեկարգման ի խնդիր, պիտի սկսինք փուլ առ փուլ  քայլեր առնել եւ օրէնքի դէմ յանդիման դնել այն հայորդիները, որոնք հսկայական գումարներ պարտք ձգած են , չեն մարեր իրենց պարտքը եւ նոյնիսկ փափաք չեն յայտներ այդ կալուածները յանձնելու:

Անհրաժեշտ է գիտակցութեամբ մօտենալ նման պարագաներու եւ չանտեսել ազգային մարմիններու բարեացակամ ու հոգատար մօտեցումը:

«Գ.»- Իսկ ի՞նչ փուլի մէջ է պատերազմի տարիներու ննջեցեալներուն աճիւնները Ազգ. Գերեզմանատուն փոխադրելու աշխատանքը:

Կ.Մ.- Պատերազմէն ետք, երբ Ազգ. Գերեզմանատան շրջակայքը ապահով  դարձաւ, մենք յանձն առինք ժամանակաւորապէս պետութեան յատկացուցած տարածքին մէջ թաղուած ննջեցեալ հայորդիներուն աճիւնները փոխադրել Ազգ. Գերեզմանատուն: Մինչեւ այսօր փոխադրուած են 150 –700 ննջեցեալներու աճիւններ: Կը ջանանք մինչեւ տարեվերջ այս աշխատանքը լրումին հասցնել:

«Գ.»- Պետական որոշումով կալուածներուն վարձքը յաւելում կրեց, նման պարագայի դուք ինչպիսի՞ քայլերու կը դիմէք:

Կ.Մ.- Քաղաքի կեդրոնական բաժինի ազգապատկան կալուածները պետական արժեւորումի ենթարկուեցան, որուն արդիւնքով ալ բնականաբար վաձքերը տրամաբանական սահմաններով յաւելումներ կրեցին: Անոնք, սակայն, համեմատաբար այլ համայնքներու վարձքերուն, շատ աւելի նուազ կը համարուին: Այնուամենայնիւ,  նոյն չափանիշները չորդեգրեցինք Նոր Գիւղի կալուածներուն պարագային, որովհետեւ անոնք եկամտաբեր հաստատութիւններ չեն: Այդ շրջանի բնակարաններուն վարձքը աւելցաւ միայն երկու անգամով, իսկ խանութներուն եւ գրասենեակներուն վարձքը՝ երեք անգամով: Մեր կարելիութեան սահմաններուն մէջ, յաւելումները նուազագոյն համեմատութեամբ կատարեցինք:

 «Գ.»- Եթէ հայ ընտանիք մը փափաքի կալուած ունենալ, ինչպիսի՞ քայլերու պիտի դիմէ:

Կ.Մ.- Եթէ հայորդի մը դիմէ Ազգային Առաջնորդարան, ազգային մեր առաքելութեան թելադրութեամբ գործի կ’անցնինք՝ առանց նկատի ունենալու անոր պատկանելիութիւնը կամ բարեկամական ու ընտանեկան կապերը: Ազգային կալուածները կը յանձնենք  առաւել կարիք ունեցող մեր ազգի զաւակներուն:

Յիշեմ, որ այս շաբթուան ընթացքին հայ  ընտանիքներու յանձնած ենք երկու բնակարան, իսկ հայ երիտասարդի մը՝ աշխատատեղի:

«Գ.»- Ներկայիս ի՞նչ առաջնահերթութիւններու դէմ կանգնած է հոգաբարձութիւնը:

Կ.Մ.-  Կալուածոց Հոգաբարձութիւնը այժմ Ազգ. Առաջնորդարանի (Սալիպէ) նորոգութեան աշխատանքը կը հովանաւորէ: Ան յանձն առած է եւ չորս ամիսէ ի վեր բաւական արագ ընթացքով իրականացուցած նորոգութեան աշխատանքներուն մէկ մասը: Կը նախատեսենք երկու  ամիսէն աւարտել առաջին փուլը,իսկ ամբողջական նորոգութիւնը՝ մինչեւ յաջորդ տարուան առաջին կէսը:

«Գ.»- Մեր զրոյցի աւարտին, ի՞նչ կ՛ուզէք ըսել մեր ազգի զաւակներուն:

Կ.Մ.- Կոչ կ’ուղղենք մեր բոլոր հայորդիներուն, Սուրիոյ մէջ թէ այլուր, ճիգ չխնայելու  եւ խրախուսելու մեր որդեգրած քաղաքականութիւնը, թեւ թիկունք կանգնելու մեր ծրագիրներուն եւ բնակչութիւն չունեցող տուները տրամադրելու ազգին, որպէսզի ազգն ալ կարենայ զանոնք յանձնել բնակարանի կարիք ունեցողներուն: Իսկ պարտական հայորդիներէն կը խնդրենք ամէն ջանք թափել մարելու իրենց պարտքը, մեր ընծայած դիւրութիւններէն օգտուելով, որովհետեւ  մեր դիմաց  վերաշինութեան աշխատանքներ կան, որոնք հսկայական գումարներու կը կարօտին: Միշտ նկատի պէտք է ունենալ, որ Կալուածոց Հոգաբարձութիւնը ամէն ջանք ի գործ կը դնէ՝ յարմարագոյն տնօրինումները կատարելու համար:

 

Հարցազրոյցը վարեց

Սեւան Ազարիկեան-Պարմաքսըզեան

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.