ՈՒՍՈՒՄՆԱԿՐԹԱԿԱՆ.ԿՈՉՈՒՄԻ ՏԷՐ ՈՒՍՈՒՑԻՉԸ

0

Աշխատանքի որեւէ ասպարէզ որոշակի դիմագիծով եւ իւրայատկութիւններով կ’օժտէ մարդս։

Ասպարէզի ընտրութիւնը պէտք է մեկնակէտ ունենայ ենթակային շնորհներն ու հակումները, ապա գլխաւորաբար պէտք է հետապնդէ յաջողութեան ձեռքբերումը տուեալ աշխատամարզէն ներս՝ անոր նախասիրութեանց եւ անհատական կարելիութեանց մշակումով եւ զարգացմամբ։

Բախտաւոր է այն մարդը, որուն վիճակուած է գործել այն դաշտին մէջ, ուր կրնան բեղմնաւորուիլ եւ ուռճանալ իր բնատուր ձիրքերը, երջանկացնելով նոյնինքն ենթական եւ մարդկութիւնը։

Բնական հակումը կը մղէ մարդս դէպի իր նախասիրած ասպարէզը, բնորոշ յատկութիւններով վերաձեւաւորելով անոր ինքնութիւնն ու վարքը։

Աշխատանքի տեսակն ու բնոյթը զգալիօրէն կը ներգործեն մարդուն նկարագիրին ու բնաւորութեան վրայ։ Իսկ շնորհիւ աշխատանքային ասպարէզի եւ բնական նախասիրութիւններու ներքին միասնութեան ու ներդաշնակութեան կը զարգանայ մարդկային ուրոյն եւ ազնուաբարոյ կերպարը։

Մենք յաճախ մեծ հաճոյքով եւ ուրախութեամբ կը պարուրուինք, երբ ազնուազարմ վիրաբոյժի մօտ մարդասիրական գիտակցութիւն, համեստ գիւղացիի մօտ աշխատաւորական գիտակցութիւն, մինչ կրթանուէր ուսուցիչի մօտ դաստիարակչական գիտակցութիւն կը նշմարենք։ Ան (այդ ուսուցիչը) առաջին հերթին մարդ է եւ մասնաւորաբար դաստիարակ, որուն պաշտօնական գործունէութիւնն ու ասպարէզը որոշ կնիքով կը դրոշմեն զայն (անոր ինքնութիւնը), անոր մէջ զարգացնելով առանձնայատուկ աշխարհահայեացք եւ իւրայատուկ վերաբերմունք մարդոց նկատմամբ, զայն վերածելով արտասովոր եւ ինքնուրոյն անձնաւորութեան։

Երբ ատակ եւ օժտեալ մարդիկ կը գործեն իրենց կարողութեանց եւ ընդունակութեանց համապատասխանող ասպարէզներու մէջ, այն ատեն պատեհութիւն կ’ունենանք հասարակութենէն ներս ողջունելու հմուտ ճարտարագէտը, տաղանդաւոր արուեստագէտը, նուիրեալ եկեղեցականը, խիզախ զինուորականը, անձնազոհ մարտիկը, պարկեշտ վաճառականը, խղճամիտ պաշտօնեան, ջանասէր արհեստաւորը, անկողմնակալ դատաւորը, ձեռնհաս ղեկավարը եւ յատկապէս կոչումով իրաւ ուսուցիչը, որոնք անպատմելի ուրախութեամբ եւ անպարագծելի գոհունակութեամբ կը համակեն մեզ, լայնածիր եւ յուսադրիչ հորիզոններ բանալով մեր առջեւ։

Այսօր քիչ չէ թիւը այն մարդոց, որոնք ուսուցիչին համար կը զլանան շատ մը իրաւունքներ, զորս վաղուց կը վայելեն այլ ասպարէզներու եւ մասնագիտութեանց ծառայողներ։ Շատեր կը հերքեն եւ կþուրանան անոր բազում առաւելութիւններն ու բերած անառարկելի նպաստը մարդկային ընկերութեան, կը քննադատեն ու կը հգնեն զայն քամահրական եւ մինչեւ իսկ անարգական վերաբերմունք որդեգրելով անոր հանդէպ։ Հարկ է ուրեմն բծախնդիր եւ ճշգրիտ ախտաճանչումով մատնանշել ուսուցչական թերիներն ու դժուարութիւնները, ապա անսակարկ զոհաբերութեամբ եւ հաւաքական անդուլ ջանադրութեամբ դարմանել զանոնք՝ վերականգնելու կրթական մշակի վսեմ եւ առաքինի կերպարը, միաժամանակ անոր համար արժանավայել դիրք ապահովելու հասարակական կարծիքէն ներս։

Արհամարհանքի արժանի է այն խեղճ, տկար եւ անդիմագիծ մարդը, որ կ’արտօնէ այլոց վիրաւորել իր արժանապատուութիւնը կամ անտեսել իր պաշտօնը, ինչ ալ ըլլան հանգամանքները, որքան ալ դժուար ու անբարենպաստ ըլլան տիրող պայմանները։

Իսկական մարդը այն է, որ իր վարկն ու պատիւը կը գերադասէ ամէն նկատառութենէ, նաեւ ամենայն բարեխղճութեամբ ու հաւատարմութեամբ կը կատարէ իրեն վստահուած գործը։

Ի՞նչ կշիռ կը ներկայացնէ մարդ երբ ինքզինքն ու իր սեփական ասպարէզը արժեւորել չի գիտեր կամ իրեն կապուած ակնկալութիւնները չ’արդարացներ։

Ինչպէս որեւէ գործի մէջ, նոյնպէս ուսուցողական ասպարէզէն ներս յաջողութեան հասնելու համար անհրաժեշտ է սիրով, ակնածանքով եւ անձուրացութեամբ մօտենալ աշխատանքին, գործել անկեղծօրէն եւ անշահախնդրութեամբ, փարիլ անոր հոգուով, սրտով եւ ողջ էութեամբ։ Այսինքն ապրիլ զայն մտքով եւ զգացումներով, լիովին եւ ընդմիշտ համակուիլ ուսուցչական կոչումով, գործնականօրէն նոյնանալ այդ նուիրական եւ բարոյակերտ ասպարէզին հետ։

Իրաւ ուսուցիչը հարազատօրէն կը մարմնաւորէ իր ասպարէզի ոգին, ձգտումը եւ առաջադրանքները։ Ան մեծ համակրանք կը տածէ իր ժողովուրդին եւ պատկանելիութեան հանդէպ, բարձրօրէն կը գնահատէ մշակոյթի ու քաղաքակրթութեան բարիքները, լրջութեամբ ու պատկառանքով կը մատչի կրթութեան ու դաստիարակութեան գործին… Որովհետեւ՝ այս բոլորին ընդձեռումով միայն հնարաւոր կը դառնայ ամբողջական ներդաշնակութիւն ստեղծել դաստիարակի գաղափարներուն եւ դաստիարակչական աշխատանքի իսկական էութեան միջեւ։

Բանականութեան տարրերով եւ նախադրեալներով օժտուած էակը իր ընդունակութեանց շնորհիւ, ինչպէս եւ դաստիարակչական ու զարգացման նպաստաւոր պայմաններու ստեղծումով կը դառնայ իրաւ մարդ, համաձայն իր կոչումին։ Անոր բնութեան ու նկարագրային առանձնայատկութեանց ազնուագոյնը կը կազմէ մարդկայնութիւնը, իսկ անոր մէջ տակաւ կազմաւորուող եւ ուռճացող իմացութիւնը ինքնաբերաբար կը ներկայացնէ մարդկային ցեղի գիտակցութիւնը։

Մարդու անեղծ հոգին կը համարուի արժանավայել կեանքի վսեմագոյն գրաւականը, իսկ հոգեկան մշակումն ու զարգացումը մարդկային կեանքի պսակը։

Նիւթական հարստութիւնը անուրանալիօրէն կը հանդիսանայ մարդկային կեանքի բարօրութեան եւ բարգաւաճման սատարող գլխաւոր ազդակներէն։ Հետեւաբար ոչ ոք իրաւունք ունի ստորագնահատելու այդ նիւթական բարիքները, անշուշտ միշտ նախապատուութիւնը վերապահելով աւելի ազնիւ եւ աւելի բարձր երախտիքներուն։

Ուսուցիչը, որ ոեւէ մէկէն աւելի քաջածանօթ է վերոնշեալ ճշմարտութեանց, այդ օրհնաբեր բարիքներու հետապնդման եւ նուաճման վեհագոյն պարտականութիւնը ունի։

Ուսուցողադաստիարակչական ասպարէզը ինքնանպատակ չէ։ Կրթական մշակի գործունէութեան գլխաւոր առանցքն ու հեռագոյն ձգտումը կը կազմէ մարդը, մանաւանդ անոր հոգեկերտումը։ Ան (ուսուցիչը) կը թափանցէ իր հոգատարութեան յանձնուած սաներու հոգիներուն խորքը եւ ընտրելագոյն սերմեր կը բեղմնաւորէ այնտեղ, ամրակայելով այդ երեխաներու կամքն ու նկարագիրը, նաեւ ջանալով անհրաժեշտ հնարաւորութիւններ ստեղծել անոնց ճիգերու արդիւնաւորման համար։

Որեւէ հասարակութենէ ներս անգնահատելի է ուսուցիչին ներդրումը։ Ճիշդ է որ ան սաղմնաւորողն է ու կերտիչը բոլոր առաքինութեանց եւ բարոյական սկզբունքներու, ճիշդ է նաեւ որ առանց անոր ամէնուրեք պիտի տիրապետէին անիշխանութիւն, խաւարամտութիւն, բարբարոսութիւն, թշուառութիւն, անմարդկային արարաքներ, յետադիմութիւն եւ այլ բազում չարիքներ, այսուհանդերձ՝ միայն անոր անհատական ջանքերուն ապաւինելով մեծ ու լիարժէք իրագործումներ եւ բարեշրջումներ ակնկալելի չեն։

Քաղաքակիրթ ընկերութիւններ եւ պետութիւններ մեծ կարեւորութիւն կ’ընծայեն դպրոցին, հսկայական գումարներ յատկացնելով անոր բարգաւաճման եւ յառաջդիմութեան ի խնդիր։

Մեր մոլորակի ողջ տարածքին երդիք գտած անհամար եւ բազմապիսի ուսումնակրթական հաստատութիւնները իրաւացիօրէն արժանի են կոչուելու աստուածաշնորհ եւ սրբազան կառոյցներ, որոնք անառիկ ամրոցներ են։ Ուսուցչական գիտակցութեան եւ ինքնաճանաչողութեան իսկական էութեան սերտօրէն աղերսուած այս ճշմարտութիւնը, իւրաքանչիւր կրթամշակի համար անձերբազատելի եւ մշտավառ ապրում պէտք է դառնայ։ Այդ գիտակցութիւնը շօշափելի տարողութեամբ կ’օժանդակէ ուսուցիչին կեանքի իրաւ ընկալման եւ առողջ տնօրինման գծով, արժանապատիւ վարք եւ լուրջ մտաուղղուածութիւն ապահովելով անոր։

Դաստիարակութեան սպասարկուն չի կրնար արդարացնել իր կոչումը երբ լիովին եւ ճշմարտապէս չի գիտակցիր իր ասպարէզի նշանակութեան եւ բարձրօրէն չի գնահատեր զայն, այլ խօսքով՝ երբ ան ինքնամոռացութեամբ, անկեղծօրէն եւ պարկեշտութեամբ չի կատարեր ուսուցողական եւ սերնդակերտման իր պատասխանատու պարտականութիւնը։

Կեանքի մէջ ոեւէ անհատի հիմնական առաքելութիւնը պէտք է ըլլայ նախ բծախնդրօրէն ընտրել իր նախասիրութիւններուն եւ կարողութիւններուն համընկնող ասպարէզը, ապա պարտաճանաչութեամբ եւ բարեխղճութեամբ՝ ձեռնարկել գործի՝ հասնելու այն բարձրակէտ նպատակին, որուն համար ամենակարող արարիչը զինք կոչած է գոյութեան։

Այն մարդը, որ կը թերանայ իր աշխատանքին մէջ, անփութութեամբ կը վարէ իր պաշտօնը, գոռոզութեամբ, անփափկանկատութեամբ եւ անյարգալիր կերպով կը վերաբերի իր հովանաւորներուն ու գործընկերներուն հետ՝ ինքնաբերաբար կ’ոտնակոխէ իր ասպարէզն ու ասպարէզակիցները։

Ուսուցիչներ շնորհապարտութեամբ եւ մեծարանքով պէտք է մօտենան իրենց պատասխանատուներուն։ Այս վերջինները եւս, իրենց կարգին, գորովալիր ու յարգալիր պէտք է վարուին ուսուցչական ասպարէզի նուիրեալներուն հետ, ճիգ չխնայեն անոնց անհրաժեշտ կարիքները հոգալու, ներողամտութեամբ եւ հասկացողութեամբ պէտք է դիմաւորեն ուսուցչական թուլութիւնները, բացթողումներն ու ընկրկումները։ Մանաւանդ անվերապահ աջակցութիւն ցուցաբերեն ըստ հնարաւորութեան հարթելու համար ուսուցիչը դիմագրաւող բոլոր դժուարութիւններն ու խոչընդոտները։

Դատապարտելի է եւ ապերախտ այն ուսուցիչը որ կ’ուրանայ իր մեծաւորներուն եւ խնամակալներուն ցուցաբերած նիւթաբարոյական նպաստն ու ազնիւ ջանքերը կամ կը թերագնահատէ անոնց բարեացակամութիւնն ու շնորհները։ Սակայն նոյնքան դատապարտելի է եւ անհանդուրժելի պատասխանատուութեան տէր այն անձնաւորութիւնը, որ անարդարօրէն կը փորձէ նուաստացնել կրթանուէր գործիչը, կամ անիրաւաբար կը յանդգնի նսեմացնել դաստիարակի զոհաբերութիւնը։

Կեանքէն ինչ կը մնայ մարդուն եթէ ան չի վայելեր ընկերութեան կամ ազգակիցներուն յարգանքն ու համակրանքը։

Եթէ կրթական մշակը մեծարուի հասարակութեան կողմէ եւ պատուական դիրքի կ’արժանանայ, այն ատեն կը գիտակցի ու կը զգայ որ ինք իրաւ մարդ է եւ կոչումի տէր ուսուցիչ։

Որեւէ հաւաքականութիւն կորուստի ճամբան կը բռնէ երբ մոռացութեան կու տայ իր ուսուցիչները։

Ժողովուրդ մը մեծապէս կը վարկազրկուի երբ խիստ քաղաքավար չի վարուիր իր դաստիարակներուն հետ, կամ բարձրագոյն պատիւներու չ’արժանացներ զանոնք։

Վերջապէս՝ որեւէ միջավայրի մէջ յուսահատական եւ անդարմանելի կացութիւն կը ստեղծուի երբ կրթական մշակներ կը մոռնան, որ փառքը, պատիւն ու ժողովրդային անխառն համակրանքը կը նուաճուին միայն ու միայն բարեխիղճ անխոնջ աշխատանքի եւ ազնիւ ծառայութեան արդիւնքով։

Խաչիկ Շահինեան

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.