ԱՐՏԱՍՈՎՈՐ

0

Դասը կրկնելը լաւ բան է։ Գիտելիքը մտքին մէջ արմատացնելու ամենալաւ ձեւն է։ Որեւէ աշխատանքի ձախողութենէ ետք, զայն կրկնելը դարձեալ իմաստ մը ունի, յաջորդին թերեւս աւելի կազմակերպուած ըլլայ ու յաջողութեամբ պսակուի։ Բայց եթէ դատարկութիւնն է կրկնուողը՝ վա՜յ կրկնողին, իսկ եթէ միութիւններուն մէջ կը տիրէ այդ կացութիւնը՝ վա՜յ գաղութին։

Սուրիական պատերազմէն ետք, գաղութս ծնաւ թութակ մը։ Թութակ մը, որ կը շրջի բոլոր միութիւններուն մէջ եւ միայն մէկ բառ կը կրկնէ.

«Վերականգնում»…

Հոգ չէ, թէ ուր է ան, ժողովի մէջ, թէ բեմի վրայ, հանրութեան մէջ,  թէ իր վանդակին՝ անդադար կը կրկնէ.

«Վերականգնում»…

– Թութա՛կ, ինչպէ՞ս։

– Վերականգնում։

– Թութա՛կ, ի՞նչը։

– Վերականգնում։

«Վերականգնում»ը տարածուեցաւ, եւ բոլորը սկսան թութականալ։

Վերականգնում՝ նախաճաշերով,

Վերականգնում՝ հարիսաներով,

Վերականգնում՝ ղաւուրմաներով,

Վերականգնում՝ զումպաներով,

Վերականգնում՝ ճաշկերոյթներով,

Վերականգնում՝ նոյնանման գործունէութիւններով։

Տպագրակա՞ն սխալ է, ականջի ծանրութի՞ւն, թէ տրամաբանութեան պակաս։ Չեմ գիտեր։

Բայց «վերակրկնում»ը աւելի ճիշդ կը հնչէ այս պարագային, իմ համեստ կարծիքով։

Իրավիճակը ուղղակի զզուելի է։

Նոյն դէմքերը։

Նոյն աշխատանքը։

Նոյն խօսքերը։

Նոյն վայրերը։

Իսկ մենք, սորվեցանք կարգն ու հերթականութիւնը։

Օրինապահութեան մասին չէ խօսքս, այլ «կրկնութենէն սորվել»ուն՝ չըսելու համար «զզուանքէն»։

Խնդրոյ առարկայ անձը կրնայ խօսքին առաջին երկու բառերը միայն ըսել, մնացածը մեզի կրնայ վստահիլ… քանզի գիտենք, թէ ինչ պիտի ըսէ:

Չենք ամչցներ զինք… երկուքս ալ կ’օգտուինք…

Բայց չեմ կրնար ժխտել իրականութիւնը։

Այո՛, վերականգնեցան քէֆերը, վերականգնեցաւ գաղութին ճոխութիւնը, բայց…

Մինչեւ ե՞րբ այսպէս…

Երիտասարդութիւնս ծարաւ՝ չտեսաւ.

Վերականգնում՝ գրական երեկոներու,

Վերականգնում՝ շինիչ մրցոյթներու,

Վերականգնում՝ բեմահարթակի ոգիին,

Վերականգնում՝ մտքին ու մտածելակերպին։

Մէկը գոնէ փոփոխութիւն բերէր։

Մէկը գոնէ ծրագիր մշակէր։

Մէկը գոնէ, գոնէ ներշնչէր…:

Ուզեցինք բան մը քաղել շրջապատէն եւ անով հարստացած տուն վերադառնալ, գուրգուրալ անոր վրայ, նորութիւն փնտռել, խորասուզուիլ այդ նորութեան բացած հորիզոններուն ուղղութեամբ։

«Ժամանակին»…

«Պատերազմէն առաջ»…

«Եթէ», «առաջ» եւ «պիտի»ներու շարան…

Բա՛ւ է հպարտանանք մեր անցեալով, գալիք սերունդներուն ալ առիթ տանք հպարտանալու ԻՐԵՆՑ հայրերով։

Կարկինին մէկ ոտքը մնացեր է նոյն տեղը, միւսն ալ դառնալով թէ՛ ինք կը մաշի, թէ ալ եղած տեղը աւելի կը սեւցնէ, կ’աղտոտէ ու սպիտակ թուղթին վրայ գրելը աւելի կը դժուարանայ։

Նախքան գիծին վրայ յամառ ու անկոտրում կամքով քալելը, աչք մը նետենք հորիզոնին։

Թող մեր գործը ըլլայ մեր պոռթկումը, իսկ «վերականգնում»ը՝ իր արձագանգը։

 

Քրիստ Խրոյեան

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.