ԱՐԹՈՒՐ ԽԱՉԱՏՐԵԱՆ. «ԱՊՐԻԼ ԱԶԱՏ, ԱՆԿԱԽ ՈՒ ՄԻԱՑԵԱԼ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ ՄԷՋ»

0

2 Նոյեմբերին Իրանի Նոր Ջուղա քաղաքին մէջ տեղի ունեցած է Դաշնակցութեան օրուան նուիրուած հանդիսութիւն, որուն ընթացքին, որպէս բանախօս, հանդէս եկած է ՀՀ Գիւղատնտեսութեան նախկին նախարար, ՀՅԴ անդամ Արթուր Խաչատրեան:

Բանախօսը անդրադառնալով հայապահպանութեան գործին մէջ  ՀՅԴ դերին ըսած է, որ ուժեղ են այն գաղութները, ուր ուժեղ է Դաշնակցութիւնը, ուժեղ են ուղեկից կառոյցները:

«Այսօր մենք կը տօնենք Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան 128-ամեակը՝ Դաշնակցութեան օրը: Դաշնակցութիւնը հայ իրականութեան անբաժան մասն է 19-րդ դարէն, իսկ այսօր արդէն 21-րդ դարն է: Այսօր` այս տօնական օրը, մենք պարտաւոր ենք անգամ մը եւս արժեւորել Դաշնակցութեան գործունէութիւնը, անոր տեղն ու դերը հայ իրականութեան մէջ, հայ ժողովուրդի կեանքին մէջ:

Դաշնակցութիւնը կը մարմնաւորէ մեր ժողովուրդի իղձերն ու նպատակները՝ ապրիլ ազատ, անկախ ու միացեալ հայրենիքի մէջ: Այս նպատակին հասնելու համար երեք դարերու ընթացքին տասնեակ հազարաւոր դաշնակցականներ կը պայքարին սուրով, գրիչով եւ բահով», ըսած է ան:

Խաչատրեանի խօսքով` ազատ հայրենիքը կը բացառէ որոշումներու գոյացումը պարտադրանքի կամ սպառնալիքի տակ՝ կանխելով անհատի նկատմամբ պետութեան ու հասարակութեան կողմէն կամայական ոտնձգութիւնները եւ սահմանափակումները: «Մենք երբեք չենք ուզած ազատ կամքի բռնութիւն եւ երբեք պիտի չհանդուրժենք, որ մեր հայրենիքին մէջ ազատ մարդու նկատմամբ բռնութիւններ կիրառուին, ըլլան արտօնեալներ, որոնք վեր են օրէնքէն: Մենք կը պայքարինք անկախ Հայաստանի համար: Հայաստանը պէտք է վարէ իր անկախ արտաքին քաղաքականութիւնը, այլ ոչ թէ այլ պետութիւններու ձեռքին խաղալիք դառնայ կամ սպասէ, թէ այլ տէրութիւններ ի՞նչ խորհուրդներ կու տան` ինչպէս եւ դէպի ուր շարժիլ: Եւ վերջապէս, մենք կը պայքարինք Միացեալ Հայաստան կերտելու համար: Հայաստանի քաղաքական ուժերէն մենք թերեւս միակն ենք, որ վառ կը պահենք կորսնցուցած հայրենիքը ետ բերելու տեսլականը», յայտնած է ան:

Ըստ Խաչատրեանի, որոշ «իմաստուններ» վերջերս սկսած են Դաշնակցութիւնը քննադատել, թէ դաւաճանած են, Վանը, Արտահանը, Կարսն ու Էրզրումը ծախած են, 160.000 տարածքէն (ոմանք, ոգեւորութեան պահուն նոյնիսկ 300.000 քառակուսի քիլոմեթր կը յիշեն) 30.000 քառակուսի քիլոմեթր ձգած են, այն ալ` միայն շնորհիւ անոր, որ պոլշեւիկները եկան ու փրկեցին: «Երբ կը լսեմ այս վայ քննադատները, կը յիշեմ Էյնշթայնի յայտնի խօսքերը. «Աշխարհին մէջ անսահման են միայն տիեզերքն ու մարդկային ապուշութիւնը, ընդ որուն` առաջին մասին տակաւին կասկածներ ունիմ»: Անոնք կը մոռնան, որ մինչեւ Մայիս 1918, դարեր շարունակ Հայոց գահը կորսուելէն ետք, Հայաստան եղած է զուտ աշխարհագրական տեղանուն, եւ Դաշնակցութիւնն էր, որ Հայաստանը դարձեալ դարձուց քաղաքական անուն: Դաշնակցութիւնն էր, որ կազմակերպեց եւ ղեկավարեց հայոց զինեալ պայքարը եւ ժողովուրդի ինքնապաշտպանութիւնը 19-րդ դարու վերջերը եւ 20-րդ դարու սկիզբը: Դաշնակցութիւնն էր, որ դարերու ընդմիջումէ ետք վերականգնեց հայոց պետականութիւնը: Անկախ պետականութեան կորուստէն ետք կազմակերպեց Սփիւռքը, նուիրուեցաւ հայապահպանութեան գործին, արթուն պահեց անկախութիւնը վերականգնելու յոյսը: Դաշնակցութիւնն էր, որ Արցախեան ազատամարտի առաջին օրերէն կանգնեցաւ ռազմաճակատի առաջնագիծին վրայ: Այն ատեն, երբ Սովետական Բարեփոխւմներով խանդավառ ժողովուրդը «Լենին, պարտիա (զուարճալի), Կորպաչով» կը վանկարկէր, Դաշնակցութիւնը Արցախի մէջ զինեալ ջոկատներ կը ստեղծէր, կամաւորներ կը զինուորագրէր: Ցաւոք, անոնցմէ շատերը չվերադարձան տուն…

Հայաստանի անկախութեան վերականգնումէն ետք ալ Դաշնակցութիւնը միշտ սատար հանդիսացած է մեր պետականութեան գոյացման, նոյնիսկ այն ատեն, երբ օրուան իշխանութիւններու կողմէն քաղաքական հալածանքներու կ’ենթարկուէր: Յիշենք 1992-ին ընկ. Հրայր Մարուխեանի արտաքսումը Հայաստանէն, Դեկտեմբեր 1994-ին ՀՅԴ գործունէութեան կասեցումը Հայաստանի մէջ ու մեր բազմաթիւ ընկերներու կալանաւորումը՝ կեղծ մեղադրանքով, 1995-ին նոր բանտարկութիւններ ու ընտրութիւններուն մեր մասնակցութեան արգելքը», անդրադարձած է բանախօսը:

Անոր խօսքով` այո՛, ՀՅԴ-ն մաս կազմած է Ռոպէրթ Քոչարեանի կառավարութեան, համագործակցած այդ օրուան իշխանութիւններուն հետ, քանի որ մօտեցումները, յատկապէս՝ Արցախի եւ Հայոց Ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման ու փոխհատուցման հարցերու մէջ համընկած են: Ընդ որուն` երբ Հայաստանի մէջ ՀՅԴ-ն արգիլուած էր, Արցախի մէջ Դաշնակցութեան գործունէութեան վրայ որեւէ սահմանափակում չկար:

«Սակայն, մաս կազմելով կառավարութեան, մենք ունեցած ենք մեր ուրոյն ոճն ու ձեռագիրը՝ երբեք չնոյնանալով իշխող կուսակցութեան հետ, փորձելով ներսէն շտկել կառավարութեան քաղաքականութիւնը: Երբեմն յաջողած ենք, երբեմն՝ ոչ կամ ոչ այն աստիճանի, որ կը փափաքէինք», ըսած է Խաչատրեան եւ աւելցուցած, որ 2009-ին ալ, համաձայն չըլլալով Սերժ Սարգսեանի «ֆութպոլային դիւանագիտութեան», ՀՅԴ-ն դուրս եկաւ իշխող համախոհութենէն եւ դարձաւ կառավարութեան անխնայ քննադատը:

Ըստ Խաչատրեանի, 7 տարի ըլլալով ընդդիմադիր, 2016-ի գարնան ՀՅԴ-ն ընդունեց նախագահ Սերժ Սարգսեանի` նոր կառավարութեան մաս կազմելու հրաւէրը պարզ պատճառով մը` երկրին մէջ ընկերային-տնտեսական իրավիճակը ծանր էր, եւ հանրապետականները կը գիտակցէին, որ անհրաժեշտ է Դաշնակցութեան հետ համագործակցիլ՝ իրավիճակը շտկելու համար:

«Միանալով կառավարութեան` մենք շարունակած ենք ներսէն պայքարիլ իրական բարեփոխումներու համար` մշտապէս իշխանութիւններուն մատնացոյց ընելով երկրին մէջ առկայ դժուարութիւնները, ժողովրդական դժգոհութեան աճող մակարդակը, փտածութեան երեւոյթներու անթոյլատրելիութիւնը, քրէական եւ առեւտրային շրջանակներու (այսպէս կոչուած՝ սակաւապետներու) քաղաքական դաշտ մուտք գործելու անթոյլատրելիութիւնը: Առանձնապէս շեշտադրած էինք փտածութեան դէմ պայքարի անհրաժեշտութիւնն ու 2017-ին ազատ, արդար ու թափանցիկ խորհրդարանական ընտրութիւններ գոյացնելու հրամայականը: Ցաւոք, մեր նախազգուշացումները տեղ չհասան: Ընկերային բեւեռացումը, տնտեսութեան ու քաղաքականութեան մէջ խմբակային համակարգի ձեւաւորումը, փտածութիւնը եւ բացայայտ աճուրդի վերածուած ու ժողովուրդի տրամադրութիւնները չարտայայտող խորհրդարանական ընտրութիւնները Հայաստանի մէջ ժողովրդական ընդվզումը դարձուցին անխուսափելի:

Զարգացումներու հետագայ ընթացքին դուք անշուշտ տեղեակ էք: 25 Ապրիլին ՀՅԴ-ն դադրեցուց իր համագործակցութիւնը Հանրապետական Կուսակցութեան հետ եւ դուրս եկաւ քաղաքական համախոհութենէն՝ իր աջակցութիւնն ու զօրակցութիւնը յայտնելով ժողովրդական շարժումին: 8 Մայիսին Նիկոլ Փաշինեան ընտրուեցաւ Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետ եւ հրաւիրեց Դաշնակցութիւնը` մաս կազմելու ազգային համաձայնութեան կառավարութեան: Կառավարութեան մէջ ՀՅԴ ստանձնեց երկու նախարարութիւն՝ տնտեսական զարգացման եւ ներդրումներու նախարարութիւնը (աւելի յաճախ այս նախարարութիւնը կը կոչուի իր հին անունով՝ տնտեսութեան նախարարութիւն) եւ գիւղատնտեսութեան նախարարութիւնը: Վերջինիս պատասխանատուութիւնը ստանձնեցի ես: Դաշնակցութիւնը ստանձնեց նաեւ երկու մարզերու՝ Արագածոտնի եւ Գեղարքունիքի պատասխանատուութիւնը», յայտնած է բանախօսը` աւելցնելով, որ իրենց գործունէութիւնը իրականացնելու ատեն դաշնակցական նախարարներն ու մարզպետները որդեգրած են քանի մը յստակ մօտեցումներ, որոնք բխած են Դաշնակցութեան արժէքային համակարգէն, ջանք չեն խնայած իրենց ոլորտներու կամ մարզերու զարգացման համար:

Սակայն, ըստ Խաչատրեանին, Հայաստանի մէջ քաղաքական մթնոլորտը երթալով կը շիկանար. քաղաքական ուժերը սկսան բաժանել սեւերու ու ճերմակներու, յեղափոխականներու ու հակայեղափոխականներու, քաղաքական խորհրդակցութիւնները քաղաքական ուժերու միջեւ կանգ առին, յառաջացան ջրբաժաններ, իսկ Երեւանի աւագանիի ընրութիւնները ցոյց տուին, որ ազգային համաձայնութեան կառավարութիւնը այլեւս երկար չի դիմանար: Իշխող քաղաքական ուժը, առանց կառավարութեան գործընկերներուն հետ քննարկումներու, առանց համապատասխան ընտրական միջավայրի ձեւաւորումի պարտադրեց ընտրութիւնները կազմակերպել այս տարուան Դեկտեմբերին: ՀՅԴ-ն ետ կանչեց իր նախարարները, ազգային համաձայնութեան կառավարութիւնը ցրուեցաւ:

«Սակայն, նոյնիսկ հիմա, գտնուելով ընդդիմադիր դաշտի մէջ, Դաշնակցութիւնը կ’առաջնորդուի կառուցողականութեան սկզբունքներով՝ աջակցելով կառավարութեան այն նախաձեռնութիւններուն, որոնք կը նպաստեն Հայաստանի Հանրապետութեան տնտեսական զարգացումին ու հայկական երկու պետութիւններու անվտանգութեան ապահովումին եւ անխնայ քննադատելով կառավարութեան այն քայլերը, որոնք կը հակասեն մեր սկզբունքներուն», ըսած է բանախօսը:

Խաչատրեան յայտնած է, որ Դաշնակցութիւնը 9 Դեկտեմբերին պիտի մասնակցի խորհրդարանական ընտրութիւններուն` անկախ անկէ, որ համոզուած է, որ քաղաքական ուժերու համար հաւասար մրցակցային պայմաններ չեն ապահովուած:

«Երկիրը կանգնած է ընտրութեան առջեւ: Անցեալին արդէն վերադարձ չկայ: Այժմ պէտք է անցնիլ երկրի կառուցման բարդ ու պատասխանատու գործին: Դաշնակցութիւնը` իր համահայկական կառոյցով, ունի բաւականաչափ կամք, միտք եւ ուժ` ստանձնելու երկրի նկատմամբ պատասխանատուութեան իր բաժինը: Յոյս ունիմ, որ գալիք ընտրութիւններուն Հայաստանի ժողովուրդը ճիշդ ընտրութիւն կը կատարէ եւ կ’ընտրէ այն ուժը, որ արդէն 128 տարի իր կողքին է, երբեք անոր չէ դաւաճանած եւ առաջնորդած է ժողովուրդին վճռական պահերուն», ելոյթը եզրափակած է Արթուր Խաչատրեան:

 

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.