ՄԱՐԶԱՇԽԱՐՀ՝ Ա. Տարի Թիւ 43

0

ՄԱՐԶԱՆՔԻՆ ՄԱՍՆԱՒՈՐ ԲՆԱԽՕՍՈՒԹԻՒՆԸ

Գրեց՝ Շաւարշ Քրիսեան

Ինչպէս կը կռուինք յոգնութեան դէմ. վարժութիւններ.- Շատ սովորական զննութեամբ մը կարող ենք տեսնել թէ՝ անոնք որ ամէնէն աւելի մարզանքներու վարժ են, ամէնէն քիչ կը հոգնին, եթէ ոեւէ մէկը պարտադրէին դարբինի մը ըրածը ընել, պիտի տեսնէինք թէ ան շատ աւելի շուտ պիտի յոգնէր քան դարբինը, որ ժամանակի ընթացքին այդ շարժումներուն համար, հեստին վարժութիւնը առած է։ Ֆիզիքական ամէն աշխատութեան համար, ըլլայ ատիկա արհեստ կամ մարմնամարզական սփոր մը , պէտք է բաւական երկար ատեն այդ բաներուն ենթարկուիլ կամ վարժուի, այլեւս առանց մեծ յոգնութեան, ուրիշներու համար եւ այն մարդը որ այս կարողութիւնը ունի կ’ըսենք թէ վարժուած է։

Վարժութիւն բառը հոս իր ամենալայն իմաստովը առնուած է. աւելի խտացուած ձեւով մը ան ցոյց կու տայ անհատին ունեցած արժանիքը մասնաւոր սփորի մը հանդէպ եւ աստիկա կը կոչուի սփորդական վարժութիւն, վարժութիւնը ուրեմն կը կայանայ այն կարգ մը գործնական սովորութիւններէն (շատ կանոնաւոր կեանք, մասնաւոր սննդառութիւն եւայլն), որոնք ընդհանրապէս կարգ մը անհատներու այսինքն փրոֆէսիոնալներու միայն կարելիութիւն կու տան հետեւելու, ինչպէս հեծելանւորդը, կռփամարտիկը. ֆութպոլ խաղացողը, սուսերամարտը եւայլն։ Այսպէս հասկցուած վարժութիւն մը կը համապատասխանէ տոքթ. Թիսսիէի հետեւեալ բացատրութեան. մարդուն արտադրել տալ աշխատութեան առաւելագոյն չափը գործածել տալով նուազագոյն յոգնութեան չափ մը։

Առողջութեան, ուժի, դիմացկունութեան վիճակը, զոր վարժութիւնը մարմնոյ կու տայ, կը կոչուի վիճակ կամ ձեւ. հասարակութեան համար այն մարդը որ առանց մեծ յոգնութեան յայտնի նշանի, կը կարողանայ բաւական երկար ատեն ոեւէ ֆիզիքական աշխատութիւն մը կատարել կը կոչուի վարժ կամ ուժով մարդ։

ՄԱՐԶԱԿԱՆ ՓՈՐՁԵՐՈՒ ԱՐԴԻՒՆՔՆԵՐԸ ԳՈՐԾԱՐԱՆԱՒՈՐՈՒԹԵԱՆ ՎՐԱՅ

Մարզական փորձերը մեր մարմնոյն մէջ առաջ կը բերեն մասնակի եւ ընդհանուր արդիւնքներ։

Մասնակի արդիւնքներ. Մասնակի արդիւնքը յառաջ կու գայ այն մասնաւոր անդամին մէջ, որ առաւելապէս կþաշխատի. օրինակի համար, վազքէն վերջ արեան շրջանը կþարագանայ ստորին անդամներու մէջ, եթէ մարզանքը բաւական երկար տեւէ, այդ դնդերները կը յոգնին. ահաւասիկ ասոնք մարզանքին մասնակի արդիւնքներն են։

Ընդհանուր արդիւնքներ.- Կարճ ժամանակով եւ կամ ոչ բուռն ճիգ պահանջող փորձ մը մասնակի արդիւնք միայն կրնայ տալ, եթէ մարզանքը կամ փորձը երկարատեւ ըլլայ, շնչառութիւնը արեան շրջանը, քրտնիլը եւայլն իրենք ալ մասնակցելով գործողութեան, յառաջ կը բերեն փորձերուն ընդհանուր արդիւնքներ։

Մարզանքին նախատիրոջ յատկութիւնկ.- Մարզանքները մեր գործաբանաւորութեան վրայ մասնաւոր կերպով մը կը գործեն, նկատի ունենալով շարժումին մէջ նախատիրող յատկութիւններէն մին, որոնք են ուժ, արագութիւն, տեւողութիւն։

Ուժ.- ՈՒժի փորձերը (օրինակի համար գօտեմարտը, երկաթ վերցնելը եւայլն) այնպիսի փորձեր են՝ որոնք դնդերային մեծ եւ երկարատեւ կծկումներ յառաջ կը բերեն. անոնք այսպէսով յառաջ կը բերեն մասնակի եւ ընդհանուր արդիւնքներ. այս վերջինները երեւան կու գան շնչառութեան եւ արեան շրջանին մէջ. հեւքը շատ շուտով երեւան կու գայ։

Այս փորձերը դնդերուն սննդարման արագութիւն մը առաջ կը բերեն, որ արդիւնք է ծանր աշխատանքի. անոր պէտք է վերապահուին չափահասներու եւ արգիլուին տղայոց եւ պատանիներու, որոնք յոգնութեան չեն կարող դիմանալ եւ որոնք ոսկրային դրութիւն դիւրաբէկ է։ Անոնք արկածներ ալ կրնան յառաջ բերել, ինչպէս ոսկորներու բեկանում, ոսկորներու շեղում, աղեթափութիւն, դնդերներու ճմլում եւայլն։

Արագութիւն.- Արագութեան փորձերը օրինակի համար վազքը եւայլն կը յատկանշուին իրենց արագութեամբը եւ դնդերային կծկումներուն արագ յաջողութեամբը մասնակի արդիւնքներ անկարեւոր են, բայց ընդհանուր արդիւնքները շատ աչքառու են, որովհետեւ հեւքը երկարատեւ ու մեծ է։ Այս փորձերը կամ վարժութիւնները չափահասներու չեն յարմարիր, որոնց թոքերը կորսնցուցած են իրենց առաձգականութեան մէկ մասը, բայց այդ փորձերը յանձնարարելի են տղայոց եւ պատանիներու, անշուշտ բանաւոր պայմաններու մէջ եւ բժշկական քննութիւներէն վերջ միայն։

Տեւողութիւն.- Տեւողութեան մարզանքները, որոնք կը կոչուի նաեւ երկար կամ տոկունութեան փորձեր օրինակի համար երկար քալելները, շատ փոքր չափով մասնակի արդիւնքներ առաջ կը բերեն, որ աշխատութեան երկարատեւ ըլլալով, շատ մեծ ազդեցութիւն ունին գործարանաւորութեան վրայ. շնչառութիւն եւ արեան շրջանը բնաւ չի խանգարուիր, եւ սակայն ընդհանուր սննդառութիւնը մեծապէս կ’ազդուի։ Չափահասները մեծագոյն մասամբ այս փորձերուն հետեւելու են. ատոնցմով է որ թանձրամասութեան եւ ուրիշ կարգ մը հիւանդութիւններ կը բուժուին կամ կարգիլուին։ Այդ փորձերը, պէտք է արգիլուին տղայոց եւ պատանիներուն, որովհետեւ անոնց գործաբանաւորութիւնը չունի տակաւի պահեստի մեծ պաշար կամ ուժ, զոր կարող ըլլայ օգտագործել յոգնութենէ վերջ։

(Վերջ)

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.