«ՀԱՅԱՇՈՒՆՉ, ՋԵՐՄ ՈՒ ՓՈՔՐԻԿ ՀԱՅՐԵՆԻՔ ՄԸՆ Է ՀԻՄՆԱՐԿԸ, ՈՒՐ ԿԸ ՀՆՉԷ ՄԻԱ՛ՅՆ ՀԱՅԵՐԷՆ», «ԳԱՆՁԱՍԱՐ»ԻՆ ԸՍԱՒ ՍԻԼՎԱ ՃԱՊԱՂՋՈՒՐԵԱՆ

0


 22-ամեակը բոլորած Համազգայինի Հայագիտական Հիմնարկը իր հիմնադրութենէն մինչեւ օրս կը շարունակէ գործել նոյն թափով։ Հայագիտական Հիմնարկը գաղութիս մէջ  հայերէնի բարձրագոյն կրթութեան միակ ուսումնարանն է, որ մասամբ հայագիտական ուսման տենչը ունեցողներուն ծարաւը կը յագեցնէ։  Հիմնարկը հասցուցած է նկատառելի թիւով կրթական մշակներ, որոնցմէ մաս մը Հալէպի մէջ կը գործէ, մաս մըն ալ՝ Սփիւռքի այլ գաղութներու։
Հալէպի դժնդակ պայմաններուն մէջ իսկ Հայագիտականը ո՛չ մէկ օր իր դռները փակեց։ Դասաւանդութիւնը չընդհատուեցաւ, ընդհակառակն՝ ուսանողներն ու դասախօսները ամէն օր կը հանդիպէին Հայագիտականի երդիքին տակ եւ իրարու ուժ եւ կորով կը փոխանցէին։
Այս տարեշրջանին, Համազգայինի Սուրիոյ Շրջանային Վարչութիւնը նշանակեց  հիմնարկի  նոր վարիչ-տնօրէնուհի մը: Ուսումնավարութեան  այս կարեւոր պատասխանատուութիւնը յանձնուեցաւ  Սիլվա Ճապաղջուրեանին։
Ստորեւ կը ներկայացնենք օրդ. Սիլվայի հետ տեղի ունեցած մեր մտերմիկ հարցազրոյցը.

«Գանձասար».- Խնդրեմ  ներկայացնէք Համազգայինի Հայագիտական Հիմնարկի նպատակն ու ընդհանուր ծրագիրը:

Սիլվա Ճապաղջուրեան.- Համազգայինի Հայ Կրթական եւ Մշակութային Միութեան հիմնադիրներէն Հ.Օհանջանեան ըսած է. « Համազգայինը պիտի հանդիսանայ հայուն ՄԻՏՔԸ, այնպէս ինչպէս հայութեան  ԿԱՄՔԸ եղած է ՀՅԴ-ն եւ ՍԻՐՏԸ՝ Հայ Օգնութեան Խաչը»:

Համազգայինը այսօր հպարտութեամբ կը յիշատակէ իր ծնունդին եւ շարունակուող երթին 90-ամեակը: Ան նորովի ու ծաւալուն գործունէութեամբ կը շարունակէ իր գործունէութիւնը: Համազգայինի Սուրիոյ ընտանիքը, հաւատարիմ իր առաքելութեան, 1930 թուականէն ի վեր հաստատակամ կը քալէ մշակոյթի անդաստանէն ներս: Համազգայինի Սուրիոյ Շրջանային Վարչութիւնը իր առաքելութեան գիտակից յանձնառութեամբ, 1996-ին հիմնեց Համազգայինի Հալէպի Հայագիտական Հիմնարկը, որ կը գործէ որպէս միաւոր եւ ունի վարչութիւն ՝ կարգաւորելու հիմնարկի աշխատանքներն ու ընթացքը:

Հիմնարկը ընդհանրապէս կը հետապնդէ հետեւեալ նպատակները.-

ա.- Յարմար ենթահող պատրաստել՝ ազգային մշակոյթով յագեցած շրջանաւարտներ կազմաւորելու, գաղութիս մշակութային կեանքը հարստացնելու հեռանկարով:

բ.- Առիթ ընծայել հայագիտական նիւթերու նկատմամբ հակում ունեցող ուսանողներուն՝ իրենց ուսումը շարունակելու:

գ.- Պատրաստել  որակաւոր մարդուժ գաղութիս միութիւններուն համար:

դ.- Պատրաստել ուսուցիչներ՝ գաղութիս ուսումնական հաստատութիւններուն համար եւ ի պահանջել հարկին՝ վերաորակաւորել զանոնք:

Համազգայինի Հալէպի Հայագիտական Հիմնարկի ընդհանուր ծրագիրը  հայագիտական նիւթեր ընդգրկող քառամեայ կրթական ծրագիր մըն է, ուր ներառուած են հայագիտական հետեւեալ նիւթերը.-

Հայոց լեզու (տեսական եւ գործնական), գրաբար, աշխարհագրութիւն, հայոց պատմութիւն, գրականութիւն( հին եւ արդի), սփիւռքահայ գրականութիւն, բանահիւսութիւն, մատենագրութիւն, հայ եկեղեցւոյ պատմութիւն, հայերէն ձեռագիրներու եւ մամուլի պատմութիւն, լրագրութիւն (տեսական եւ գործնական), աղբիւրագիտութիւն, հայ դպրոցի եւ մանկավարժութեան պատմութիւն, հոգեբանութիւն, հայ դատի պատմութիւն, եւ այլն:

«Գ.»- Հակառակ պատերազմի աննպաստ պայմաններուն, մարդուժի նկատառելի նուազումին (նաեւ հայագիտականի դասախօսներու), հիմնարկը չփակեց իր դռները եւ շարունակեց գործել ու հայ գիրին ու գրականութեան հանդէպ հետաքրքրութիւն ստեղծել նոր սերունդին մօտ, մղել որ երիտասարդներ հարստացնեն իրենց գիտելիքներն ու միտքը եւ խորասուզուին հայ լեզուի եւ գրականութեան անդաստանին մէջ: Ներկայիս ի՞նչ վիճակ կը պարզէ հիմնարկը:

Ս.Ճ.– 90-ամեայ կենսափորձով հարստացած այս միութիւնը առանց ընկրկումի կը քալէ հիմնադիրներու ուղիէն, դիմագրաւելով նոր եւ դժուարին մարտահրաւէրներ, յաղթահարելով ծառացող դժուարութիւններ՝ ի խնդիր յանձնառու հայ երիտասարդ սերունդի պատրաստութեան եւ հայ մշակոյթի պահպանման:

            Ճիշդ է, որ անցնող տարիներուն անգութ պատերազմը օրէ-օր կը ծաւալէր եւ աշխատանքի աննպաստ պայմաններ կը ստեղծէր, բայց շարունակեցինք ապրիլ, մշակութային կեանքը շարունակեց  իր երթը, կրթական բոլոր հաստատութիւնները չփակեցին իրենց դռները, այլ առաւել հաստատակամ եւ վճռակամ շարունակեցին իրենց վստահուած աշխատանքը:

            Պատահական չէր հիմնարկի յառաջացումը, այլ ունէր նպատակ, եւ նպատակի մը ծառայող որեւէ աշխատանք չի նահանջեր, այլ իր նպատակին ու առաքելութեան խոր համոզումով կը յաղթահարէ բոլոր դժուարութիւնները:

            Ներկայիս հիմնարկը ունի 30/35 ուսանող-ուհիներ, որոնք կը հետեւին քառամեայ ամբողջական ծրագիրին եւ կամ մասնակի նիւթերու, ինչպէս՝ հայ լեզու (տեսական եւ գործնական), ուղղագրութիւն, հայոց պատմութիւն, լրագրութիւն (տեսական եւ գործնական)…. : Նկատելի է ուսանողներու հետաքրքրութիւնը, ամէնօրեայ մասնակցութիւնը դասապահերուն եւ իրենց մտերիմ յարաբերութիւնը:

            Հիմնարկը ունի վեց դասախօսներ, որոնք տագնապի օրերուն անգամ անվհատ շարունակեցին իրենց ներկայութեամբ եւ ծով գիտելիքներով արդիւնաւորեցին հիմնարկին աշխատանքը:

            Հայաշունչ, ջերմ ու փոքրիկ հայրենիք մըն է հիմնարկը, ուր կը հնչէ միա՛յն հայերէն:

«Գ.»– Կը շնորհաւորենք ձեզ՝ Հիմնարկի տնօրէնի պատասխանատու պաշտօնի ստանձնումին առիթով: Իւրաքանչիւր պատասխանատու խոր հաւատք ունենալով կառոյցի առաքելութեան նկատմամբ, նոր շունչով, նոր եռանդով, նոր գործելաոճով, գործակցութեան ոգիով կը ջանայ թափ տալ հիմնարկի աշխատանքին, սովորաբար: Ի՞նչ ծրագիր կը նախատեսէք մշակել: Այսօր հիմնարկը ի՞նչ բանի կարիք ունի առաւելաբար:

Ս.Ճ.- Համազգայինի Հալէպի Հայագիտական Հիմնարկը, հիմնադրութեան թուականէն մինչեւ պատերազմական տագնապալի տարիներու սկիզբը, իր ծրագիրը կ’իրագործէր եւ աշխատանք կը ծաւալէր Ազգ. Քարէն Եփփէ Ճեմարանի հայաշունչ յարկին տակ: Բայց տագնապի տարիներուն, ստիպուած տեղափոխուեցաւ ԱՄԺ Տուն, ուր ստեղծուեցաւ առաւելագոյն յարմարաւէտ պայմաններ՝ շարունակելու հիմնարկին աշխատանքը:

            Ներկայիս, Նոր Գիւղի մէջ գտնուող Ազգ. Զաւարեան  վարժարանը վերանորոգման փուլի մէջ է, եւ կը ծրագրուի, որպէս Զաւարեան Մշակութային կեդրոն, Համազգայինի ընդհանուր գործունէութիւնը այնտեղ իրականացնել, նաեւ Համազգայինի Հալէպի Հայագիտական Հիմնարկը տեղափոխել հոն: Նոր կառոյցէն ներս պիտի ունենանք դասարանային  յարմարութիւն, որ պիտի նպաստէ ուսումնառութեան առաւել հեզասահ ընթացքին:

            Կը ծրագրուի նաեւ՝

Ա.- Քարոզչական աշխատանքով զարկ տալ գաղութէն ներս դասընթացքի ծանօթացման :

Բ.- Սերտել եւ ապա համալրել ներկայիս կիրարկուած ծրագիրը, զայն առաւել արդիւնաւէտ եւ ամբողջական դարձնելու հեռանկարով, համախորհուրդ միաւորի վարչութեան եւ դասախօսներուն հետ:

Գ.- Վերադասաւորել Հիմնարկի հարուստ գրադարանը եւ զայն հասանելի դարձնել ուսանողներուն, օգտակար դառնալով անոնց ուսումնասիրական աշխատանքներուն:

Դ.- Օգտուիլ արհեստագիտութեան ընձեռած դիւրութիւններէն եւ համացանցի միջոցով, հեռակայ կարգով օգտուիլ Սուրիայէն դուրս գտնուող մասնագէտ եւ փորձառու դասախօսներու կարելիութիւններէն:

«Գ.»- Եւ վերջապէս ի՞նչ կ’առաջարկէք հայ լեզուի ու գրականութեան նկատմամբ հետաքրքրութիւն ունեցող երիտասարդ- ուհիներուն: Ինչպիսի՞ պայմաններ պէտք է բոլորեն անոնք հետեւիլ կարենալու համար Համազգայինի Հալէպի Հայագիտական Հիմնարկին եւ օգտուելով անոր ծրագիրէն՝ հետագային գործնական ներկայութիւն դառնալու մեր վարժարաններուն, մամուլին եւ միութիւններուն մէջ:

            Հիմնարկի դասընթացքին կրնան հետեւիլ սուրիական պետական պաքալորիայի վկայական ունեցող եւ նախընտրաբար հայկական ճեմարանի մէջ երկրորդական ուսում ստացած ուսանողներ:

            Կարեւորագոյն եւ գլխաւոր պայմանն է սէր եւ հետաքրքրութիւն ունենալ  գիրին եւ գրականութեան հանդէպ, չբաւարարուիլ ծրագիրին մէջ ներառուած դասագիրքերով, այլ ինքնազարգացումով եւ ընթերցանութեամբ հարստացնել  մտային եւ գրական պաշարը:

            Շնորհակալութիւն հիմնարկը հովանաւորող ու ամէնօրեայ աշխատանքը բծախնդրօրէն հետապնդող ու ընթացքին հետեւող Համազգայինի Սուրիոյ Շրջանային Վարչութեան եւ Միաւորի Վարչութեան:

            Շնորհակալութիւն Բերիոյ Հայոց Թեմի Բարեջան Առաջնորդ Գերաշնորհ Տ.Շահան Ս.Արք.Սարգիսեանի հովանաւորութեան, հոգատարութեան եւ աջակցութեան համար: Այս բոլորը, կը հաւատանք, պիտի ծառայեն մեր հայկական կեանքին նոր որակ հաղորդելու:

 Հարցազրոյցը վարեց

Համազգայինի Հայագիտական Հիմնարկի

Դ.կարգի ուսանողուհի՝  Ցոլեր Ապաճեան

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.