ԿԻՐՕ ՄԱՆՈՅԵԱՆ «ՄԵՆՔ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՒ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՄԻԱՒՈՐՄԱՆ ԿՈՂՄՆԱԿԻՑ ԵՆՔ»

0

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, ՀՅԴ Հայ դատի եւ քաղաքական հարցերու գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեան հարցազրոյց մը ունեցած է ատրպէյճանական «Թուրան» գործակալութեան հետ: Հարցազրոյցը տեղի ունեցած է Երեւան, 2 Փետրուար 2019-ին, «Թուրան» լրատուամիջոցի խմբագիր Շահին Հաճիեւ հարցումները հարցուցած է ռուսերէնով, Մանոյեան պատասխանած է հայերէն, թարգմանութիւնը կատարած է լրագրող Տիգրան Յովհաննիսեան: Շուրջ մէկուկէս ժամ տեւած տուեալ հարցազրոյցի ձայնագրութիւնը պահուած է, իսկ «Թուրան» գործակալութիւնը զայն ներկայացուցած է իր հայեցողութեամբ: Հրապարակման մէջ առկայ են անճշդութիւններ: Ստորեւ կը ներկայացնենք հարցազրոյցը խմբագրական որոշ մեկնաբանութիւններով:


«Յունուարի վերջաւորութեան պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով Դաշնակցութիւն կուսակցութեան համագումարը տեղի ունեցաւ Լեռնային Ղարաբաղի մէջ: Ասիկա ցոյց կու տայ, որ դաշնակցականներուն համար Ղարաբաղը ամէնէն կարեւոր հարցերէն է, եւ կուսակցութիւնը հակամարտութեան լուծումը կը տեսնէ Հայաստանին Ղարաբաղի միացման մէջ»: Այդ մասին «Թուրան» գործակալութեան տուած հարցազրոյցի ընթացքին ըսած է Դաշնակցութեան համանախագահ Կիրօ Մանոյեան (ՀՅԴ-ի մէջ համանախագահի պաշտօն չկայ, իսկ Կ. Մանոյեան ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ է, ՀՅԴ Հայ Դատի եւ քաղաքական հարցերու գրասենեակի պատասխանատուն-arfd.am խմբ.):
«Մեր դիրքորոշումը այն է, որ Լեռնային Ղարաբաղը պէտք է միանայ Հայաստանին, քանի որ անիկա երբեք չէ եղած Ատրպէյճանի կազմին մէջ եւ պիտի չըլլայ: Մեր գլխաւոր նպատակն է ամրագրել Ղարաբաղի այդ կարգավիճակը», ըսած է Մանոյեան:
Անոր համաձայն, Ղարաբաղը անկախացած է 1991-ինհանրաքուէ կատարելով: Ատիկա տեղի ունեցած է տակաւին Խորհրդային Միութեան ժամանակ գործող օրէնքներուն հիման վրայ: «Անկախութիւն հռչակեց նաեւ Ատրպէյճանը: Ղարաբաղի անկախութեան միջազգային ճանաչումէն ետք Հայաստանի հետ Ղարաբաղի միացման հարցը միայն թեքնիք բնոյթ կ՛ունենայ», կը կարծէ Դաշնակցութեան առաջնորդը: (Կ. Մանոյեան ՀՅԴ Բիւրոյի կազմին մէջ չի զբաղեցներ ներկայացուցիչի կամ նախագահի հանգամանք եւ, ընդհանրապէս, կուսակցութիւնը ունի խմբային կառավարման համակարգ-arfd.am խմբ.): Պատասխանելով այն հարցումին, թէ ինչպէ՞ս հայկական կողմը կրնայ հասնիլ ատոր, եթէ միջազգային հանրութիւնը տէ ժիւրէ Ղարաբաղը Ատրպէյճանի տարածք ճանչնայ, Մանոյեան պատասխանած է, որ նախ կը դրուի Ղարաբաղի քանի մը երկիրներու կողմէ ճանաչման հարցը: «Ատիկա կարելիութիւն կու տայ դիտարկելու Ղարաբաղը իբրեւ միջազգային իրաւունքի առարկայ եւ Ատրպէյճանի դիրքորոշումըչի կրնար խոչընդոտել անոր: Անկէ ետք Ղարաբաղի ճանաչումը միջազգային հանրութեան կողմէ պիտի ըլլայ միայն ժամանակի հարց», յայտնած է Մանոյեան: Պատասխանելով այն հարցումին, թէ արդեօք անիրական չի՞ նկատեր նման դիպաշար, Մանոյեան յիշեցուցած է Քոսովոյի ճակատագիրը: «Արդէն շարք մը երկիրներ ճանչցած են Քոսովոյի անկախութիւնը, որ դարձած է միջազգային իրաւունքի առարկայ հակառակ Սերպիոյ առարկութեան», ըսած է ան:
Հայկական հասարակութեան ո՞ր մասը կողմ է Հայաստանի Ղարաբաղի միացման: Այս հարցումին Մանոյեան պատասխանած է հետեւեալ ձեւով. «Հայ ազգային քոնկրեսի (Լեւոն Տէր Պետրոսեանի կուսակցութիւնն է) դիրքորոշումը այս հարցով չի համընկնիր մերինին հետ: Սակայն խորհրդարանական ընտրութիւններուն ժամանակ անոնք չեն ստացած ժողովուրդի աջակցութիւնը (այստեղ խօսքը 2017-ի խորհրդարանական ընտրութիւններուն մասին է-arfd.am խմբ.): Միեւնոյն ժամանակ (խօսքը 2018 Դեկտեմբերի արտակարգ խորհրդարանական ընտրութիւններուն մասին է-arfd.am խմբ.), յաղթած կուսակցութիւնըՆիկոլ Փաշինեանի «Իմ Քայլը» քաղաքական շարժումը, այդ հարցին մէջ կ՛աջակցի մեր դիրքորոշման», կ՛ըսէ դաշնակցականներու առաջնորդը: «Այդ պարագային, ինչո՞ւ Դաշնակցութիւնը չանցաւ խորհրդարան»: Այս հարցումին Մանոյեան կը պատասխանէ, որ խորհրդարան չեն անցած ո՛չ միայն դաշնակցականները, այլեւ հանրապետականները, «Սասնայ Ծռեր»ը եւ ՀԱՔ-ը (այստեղ եւս, ՀԱՔ-ի պարագային, խօսքը 2017-ի խորհրդարանական ընտրութիւններու մասին է-arfd.am խմբ.): «Սակայն այդ հարցին մէջ քաղաքական ուժերու մեծամասնութիւնը եւ Հայաստանի բնակչութիւնը միակարծիք են, թէեւ քաղաքական ընտրանիի փոքր մասը կողմ չէ Հայաստանի կազմին մէջ Ղարաբաղի ընդգրկման: Մասնաւորապէս, այդպիսին է Հայ Ազգային Քոնկրեսի դիրքորոշումը»:
Պատասխանելով այն հարցումին, թէ Հայաստանի բնակչութեան քանի՞ տոկոսը կողմ հանդէս կու գայ Ղարաբաղի միացմանը, Դաշնակցութեան առաջնորդը կը պատասխանէմեծամասնութիւնը: Մտադի՞ր են արդեօք հայերը պատերազմիլ նշուած նպատակներուն հասնելու համար», այս հարցումին Կիրօ Մանոյեան կու տայ անսպասելի պատասխան պնդելով, որ ատրպէյճանական հասարակութեան մէջ տրամադրութիւնները այնպիսին են, որ անոնք կը հասկնան, որ Ղարաբաղը վերադարձնել կարելի չէ եւ Պաքուն ստիպուած պիտի ըլլայ ատիկա ընդունիլ: «Ձեզի համար բարդ պիտի ըլլայ պատերազմիլհասարակութեան նման տրամադրութիւնները հաշուի առնելով», ըսած է Մանոյեան: Շարունակելով միտքը, ան կը պնդէ, որ 2001 թուականին Ատրպէյճանի իշխանութիւնները պատրաստ էին ճանչնալու Ղարաբաղի անկախութիւնը Քի Ուեսթի մէջ բանակցութիւններու արդիւնքներուն հիման վրայ:
«Միաժամանակ դրուած էր Ղարաբաղը (Մանոյեան ըսած էԼՂԻՄ-ը -arfd.am խմբ.) շրջապատող տարածքներու վերադարձի հարցը, սակայն այսօր 18 տարի անց, տրամաբանական չէ խօսիլ անկախութեան դիմաց այդ տարածքներու վերադարձին մասին: Դուք պէտք է ատոր հետ հաշտուիք», տիրական ձայնով կը խօսի Մանոյեանմիաժամանակ մեղմ ժպտալով: Կարելի՞ է այսօր Քի Ուեսթի կարգաւորման տարբերակը, երբ Ղարաբաղը կը միանայ Հայաստանին Լաչինի միջոցով, իսկ Նախիջեւանը կը միանայ Ատրպէյճանին: «Ատիկա իրական չէր այն ժամանակ, այսօր առաւել եւս», կը պատասխանէ Մանոյեան:
«Եթէ դարձեալ պատերազմ ըլլայ, հայերը կը կորսնցնեն Ղարաբաղը շրջապատող տարածքները եւ Ղարաբաղը: Աւելի լաւ չէ՞ հիմա միմեանց ընդառաջ երթալ եւ պայմանաւորուիլ»: Այս հարցումին պատասխանելով Դաշնակցութեան առաջնորդը կ՛ըսէ, որ չի բացառեր նման դիպաշար, սակայն անմիջապէս կ՛աւելցնէ. «Աւելի շուտ դուք կը կորսնցնէք նոր տարածքներ»:
Ինչ կը վերաբերի Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի միաւորման, ապա ատիկա կ՛ենթադրէ Ղարաբաղի եւ շրջապատող տարածքներու միացում:
«Մենք դէմ ենք փոխզիջման այդ հարցին, եւ Ղարաբաղը շրջապատող տարածքները նոյնպէս պէտք է միանան Հայաստանին», կը յայտարարէ Մանոյեան:
«Հայաստանի մէջ, իշխանափոխութենէն ետք, աւելի յաճախ կը հնչեն կարծիքներ հակամարտութեան փուլային կարգաւորման մասին: Որքանո՞վ իրական է, որ ներկայիս իշխանութիւնները երթան այդ տարբերակին»: Այդ հարցումին Դաշնակցութեան առաջնորդը կը պատասխանէ, որ Հայաստանի նոր կառավարութիւնը տակաւին պաշտօնապէս նման բան չէ ըսած: «Ամէն ինչ անորոշ խօսակցութիւններու մակարդակին վրայ է: Միեւնոյն ժամանակ, պաշտօնական Երեւանը յստակօրէն կ՛ըսէ մէկ բանԼեռնային Ղարաբաղը պէտք է ըլլայ բանակցային կողմ, առանց անոր մասնակցութեան հակամարտութիւնը չի լուծուիր»: Ինչպէ՞ս Դաշնակցութիւնը կը տեսնէ Թուրքիոյ հետ հակամարտութեան կարգաւորումը: «Մեր դիրքորոշումը այն է, որ Հայաստանի եւ Թուրքիոյ միջեւ ներկայիս սահմանը անօրինական է: Իրաւական սահմանը որոշուած է Ուիլսընի կողմէ 1920 թուականին, եւ անիկա պէտք է անցնի Կարինով, Կարսով, Տրապիզոնով եւ Վանով: Նման տարածքային վէճեր աշխարհի մէջ շատ կան եւ անոնց առկայութիւնը չի նշանակեր, որ յանուն ատոր պէտք է պատերազմիլ», կը յստակացնէ Կիրօ Մանոյեան:

Աղբիւրը՝turan.az

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.