ԱՐԹՈՒՐ ՄԿՐՏՉԵԱՆ.«ԱԶԳԱՅԻՆ ԴԱՍՏԻԱՐԱԿՈՒԹԵԱՆ ՀԱՐՑԸ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹԵԱՆ ԾՐԱԳԻՐԻՆ ՄԷՋ ԿԱՐԵՒՈՐ ՏԵՂ ՉԷ ԳՏԱԾ»

0


ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն Մարմինին կողմէ ձեւաւորուած մասնագիտական յանձնախումբի անդամ Արթուր Մկրտչեան «Երկիր»ի հետ զրոյցի մը ընթացքին հետեւեալը ըսաւ. «Կառավարութեան ծրագիրին կրթութեան առնչուող հատուածին մէջ բազմաթիւ բացթողումներ ու հարցեր կան, այսպէս` աւագ դպրոցի զարգացման ու կայունութեան ընթացքը, ուսուցիչի հեղինակութեան բարձրացումը եւ այլն»:

-Կրթութեան ոլորտի հարցերը կառավարութեան ծրագիրին մէջ արդեօ՞ք արտացոլուած են, եւ լուծման տարբերակները տրուա՞ծ են:

-Կառավարութեան ծրագիրը կազմած անձինք, ըստ երեւոյթին, ոլորտը ճշգրիտ չեն պատկերացուցած, չիմանալով իսկական հարցերը, որոնք հայրենի կրթութեան զարգացումը կ’արգելակեն: Տակաւին չկրցանք հասկնալ, որ Արայիկ Յարութիւնեանը, օրինակ, գիտէ՞, թէ որո՛նք են հանրակրթութեան հարցերը եւ որոնց հրատապ լուծումը առաւել  հարկաւոր է: Ծրագիրին մէջ ազգային դաստիարակութեան հարցը  կարեւոր չէ համարուած, եւ ապագային  կրնանք   ունենալ յաջողակ գիտնականներ, որոնք ազգային նկարագիր, պետական մտածողութիւն չեն ունենար, երկրորդական համարելով հայրենիքին շահը, անոնք իրենց ներուժը այլ տեղեր կը դրսեւորեն : Մեզի համար այս մէկը կարեւոր հարց է:

Արդեօ՞ք Ուսուցիչի վարքականոն մշակելը կրթութեան ոլորտի հիմնակա՞ն հարցն էր:

-Կրթութեան ոլորտը բազմազան է, եւ ուսուցիչը, անշուշտ, այդ համակարգին մէջ կարեւոր օղակ է, բայց միակ օղակն ու միակ ազդեցութիւն գործողը չէ: Հարցումներ եւ ուսումնասիրութիւններ կան, որոնց համաձայն` երեխայի վերջնական ձեւաւորման հարցին մէջ ուսուցիչի դերը աւելի նուազ է, քան այլ հանգամաններ: Ըսել, թէ ամէն ինչ ուսուցիչներուն յանցանքն է ու կրթական բարեփոխումները  ուսուցիչներէն ու անոնց վարքագիծէն պէտք է սկսիլ, ամենաճիշդ ձեւը չէ: Պէտք է տեսնել` ազդող ի՞նչ հանգամանքներ կան, որպէսզի անոնց կարգաւորման ուղին որոնուի: Անշուշտ, շատ լաւ է վարքականոն ունենալը, բայց կը կարծեմ, որ իւրաքանչիւր ուսուցիչ կրնայ պատկերացնել, թէ ինչպէ՛ս պէտք է ըլլայ իր կերպարը, ինչպէս պէտք է ինքզինքը  պահէ, ինչպէս պէտք է հագուի, խօսի եւ այլն: Չեմ կարծեր, թէ խորհրդային տարիներու ուսուցիչները իրենց կրթական ու մանկավարժական մակարդակով շատ աւելի բարձր էին, քան այսօրուանները, բայց այն ժամանակ ուսուցիչի նկատմամբ մեծագոյն յարգանք կար, եւ այդ յարգանքի քաղաքականութիւնը պետութիւնը կը մշակէր: Այդ կարգավիճակը պետութիւնը տուած էր անոը: Այսօր այդ մասնագիտութիւնը  գրաւիչ չէ, այսօր մեր դպրոցը մանկավարժներով համալրուելու խնդիր ունի, հետեւաբար անոնց հեղինակութիւնն ու  աշխատավարձը պէտք է բարձրացնել եւ  աշխատանքի նկատմամբ յարգանք ձեւաւորել: Իսկ եթէ առաջին հերթին վարքականոն սորվեցնես, այն տպաւորութիւնը կը ստեղծուի, թէ անոնք  վատ են, պէտք է ինչ-ինչ բաներ սորվին, ապա ուսուցիչներուն ինչպէս ընկալելու ու վարձատրելու մասին մտածեն: Սա սխալ մօտեցում ու սխալ քաղաքականութիւն է:

-Ինչպէ՞ս պիտի  բարձրացնենք ուսուցիչին վարքը, երբ պետութեան մեծերը  երեխաներուն «դուխով» մերժել կը յորդորեն

– Դասի չմասնակցելով ընդվզում յառաջացնելը կամ  տնօրէնի դէմ ցոյցեր կատարելը արհեստական օրակարգ են եւ  ուսուցիչը, դպրոցն ու կրթական համակարգը կը հեղինակազրկեն: Ընդհանուր համակարգի նկատմամբ անվստահութիւնը կը խորացնեն,  ոլորտին առնչուող որեւէ հարց լուծելու ժամանակ ոչ նպաստաւոր պայմաններ կը ստեղծեն. մարդիկ կրնան համակարգը ամբողջովին քանդելու անհրաժեշտութեան մասին  մտածել,  թէ լաւ բան չկայ, եւ սկիզբէն պէտք է ստեղծել: Հարկաւ, բացթողումներ ու սխալներ կան, բայց այնպէս չէ, որ այսօր մեր դպրոցներուն մէջ երեխաները գիտելիք չեն ստանար, վատ բաներ կը սորվին, իսկ ուսուցիչները «տխմար եւ ինքնահաւան են», անգլերէն ալ չեն գիտեր: Կարծիքովս ընթերցողը կը կռահէ, թէ ինչ նկատի ունիմ: Իրողութիւնը այն տպաւորութիւնը կու տայ, թէ ոլորտի պատասխանատուները, ոչ բանիմաց մարդիկ ըլլալով, չկարենալով ոլորտի հարցերը լուծել, ամբողջ բարդութիւնը ուսուցիչներուն ու տնօրէններուն վրայ կ’ուզեն ձգել: Կրնամ վստահեցնել, թէ տարիներ շարունակ անտեսուած ու ոչ լիարժէք գնահատուած ըլլալով, այնուամենայնիւ,  մեր մանկավարժներու մեծ մասը սիրով ու նուիրումով իր գործը կատարած է, պատրաստելով միջազգային ողիմպիականներուն յաղթող աշակերտներ, Հայոց Բանակի արժանի ու անձնուէր զինուորներ:

Կրթութեան ոլորտի գլխաւոր պատասխանատուն պաշտօնավարման առաջին օրերուն Արարատեան բակալաւրիատ (պաքալորիա-«Գ»)ի ծրագիրին մէջ թոյլ տրուած չարաշահման մասին յայտարարեց, շուրջ մէկ տարի անցնելէ ետքորեւէ բան ապացուցել ու հաստատել չեն կրցած: Այսպիսով որոշակի վարկանիշ ու համբաւ ունեցող հաստատութիւններուն հեղինակազրկած չե՞ն ըլլար:

– Կարելի չէ, այո, մէկ կազմակերպութեան վրայ յենիլ: Կարելի է նայել, ուսումնասիրել, հասկնալ այդ ծրագիրի արդիւնաւէտութիւնը, նոյնիսկ գաղափարը, ծրագիր վատ չէր, եւ խաղի կանոները ուղղակի փոխելով  կարելի պիտի ըլլա՞ր  իրագործել: Բայց յայտարարել, մեր հրաժարիլը, յետոյ հերքել  եւ հիմնաւոր կարծիք չներկայացնել, սխալ է: Առհասարակ, վերջերս տարածուած երեւոյթ դարձած է. դէմքի լուրջ արտայայտութեամբ  յայտարարութիւն մը կ’ընեն, յետոյ կը հասկնան, որ սխալ  ըսած են, ուստի ըսուածի ճշմարտացիութիւնը չեն ապացուցեր, ո՛չ ալ լուրջ հակաշռող քաղաքականութիւն կը վարեն: Նախ` պէտք է խնդիրներու մէջ խորանալ, ախտորոշել  ու լուծման ուղիները գտնել: Մենք չկրցանք հասկնալ, թէ Արարատեան բակալաւրիատ(պաքալորիա-«Գ»)ի ծրագիրը վա՞տ էր, թէ՞ լաւ: Կարեւոր նպատակներ կը հետապնդէ՞ր, կամ ոչ: Եթէ` այո, ուրեմն հիմա ինչպէ՞ս պէտք է ինչպէ՞ս եւ ի՞նչ ճանապարհով պէտք է իրականացնել:

Զրոյցը` Վրոյր Սեւակի

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.