ԱՆԺԱՄԱՆՑԵԼԻ ՈՒ ՄԻՇՏ ԳՆԱՀԱՏԵԼԻ

0

Գիր, գրականութիւն եւ գիտութիւն, զոհողութիւն ու զոհաբերութիւն, այս բոլորը կերտեցին պատմութիւն:
«Առանց հասկնալու պետականութեան արժէքը, աւելի արժէք կու տան վարչաձեւին, քան պետականութեան գոյութեան փաստին: Վարչաձեւերը չեն, որ կը բնորոշեն ազգերու գոյութիւնը, ասոնք կառավարելու եղանակներ են, որոնք կը փոխուին, իսկ ազգը եւ երկիրը գոյութիւն ունին, կը մնան», ըսած է Ս. Վրացեան:
Հայկ ու Բէլով սկսան, սուրբ ու քաջ Վարդան երբ հասան, մեր պատմութեան տողերուն մէջ դաւաճան վասակներ յայտնուեցան:
Ազգի տանջանքին ու տառապանքին ականատես վարդապետը դարձաւ խելագար ու մնաց անհնար:
Ուրիշներ գիշեր-ցերեկ տքնաջան, իրենց աչքի լոյսը կորսնցուցին, դարձան զարգացած, գրագէտ ու փաստաբան, իսկ երբ հասաւ ժամը օգտակար դառնալու ազգին, զիրենք չխնայեց թուրքին եաթաղանը:
Կրակոտ երիտասարդներ, ազգասիրութեան ապրումներով տոգորուած, դարձան ֆետայի ու յեղափոխական, կոչուեցան Արմէնական, Հնչակեան ու Դաշնակցական, հողին շաղախեցին քրտինք ու արիւն՝ անսակարկ ու անվարան:
«Հէյ ճան»ով յիշեցին «Թուղթ Առ Երեւան», հպարտութեամբ փառքը հիւսեցին «Երկիր Դրախտավայր»ին՝ Հայաստանի ու հայութեան:
Անդրանի՛կ Ծառուկեան, ի զուր էին տողերդ, որոնք բաւարար ու յստակ չեղան, եւ որպէս արդիւնք գտնուեցան անձեր, որոնք սուր ճօճեցին աջ ու ձախ ու բամբասանքներ շատ աժան, դարձան նախարար ու վարչապետ «անզուգական», շրջապատը համոզեցին, որ իրենց ձեռքին բռնած ունին փայտը մոգական:
Սիրելի՛ վարչապետ թաւշեայ յեղափոխութեան, տակաւին մեծ համբերանքով կը սպասենք խոստումներուդ, որոնք արեւ չտեսան, որպէսզի չմեղադրուինք ու չդառնանք անմշակ ու խոպան անապատի մէջ քննադատող:
Ազնիւ ու հայրենիքի վերելքին հաւատացող բոլոր ժողովուրդներն ու հաւաքականութիւնները պատմութիւնը կ’ենթարկեն քննարկման, որպէսզի տէր կանգնին ճիշդին ու սխալը ենթարկեն սրբագրման:
Սիրելի՛ վարչապետ, ձեր օղակէն դուրս, ամէնքը կը տեսնէք անընդունելի ու վանողական:
Աւաղ էր Չարենցի յորդորը. «Ո՜վ հայ ժողովուրդ, քո միակ փրկութիւնը քո հաւաքական ուժի մէջ է»ն ու ամբոխները խելագար հեռացան դէպի հորիզոնը աննշան:
«Վարչաձեւերը կը փոխուին, կ’անցնին, բայց Հայաստանի պետութիւնը կը մնայ եւ այս խոշոր երեւոյթ մըն է, հայոց պատմութեան կարեւորագոյն մէկ ապացոյցը: Հայաստանի շահերը, Հայաստանի բարգաւաճումը, պետական, ազգային, մշակութային բոլոր խնդիրները պէտք է գերադասուին մնացեալ բոլոր հարցերէն», կը շարունակէ Վրացեան։
Ժողովո՛ւրդ հայոց, քաջ իմացիր, որ յեղափոխութեան ալիքները կը տանին մէկը ու կը բերեն միւսը:
Յեղափոխութեան ընձեռած դրական տուեալները անթիւ են եւ անհերքելիօրէն պերճախօս:
Առիթ է մեր շարքերը խտացնելու ու ազգովին գիտակցելու, թէ մեզ միացնողը անցեալն է ու նոյն ապագան:

Պարգեւ Աւագեան

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.