ԱՒԵՏԻՍ ՄՈՒՐԱՏԵԱՆ. ԺԱՄԱՆԱԿՆ Է, ՈՐ ԻՒՐԱՔԱՆՉԻՒՐՍ ԻՐ ՄԱՍՆԱԳԻՏՈՒԹԵԱՄԲ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԶԱՐԳԱՑՄԱՆ ՆՊԱՍՏԷ

0

«Հայերն այսօր» հարցազրոյց կատարած է սուրիահայ, այժմ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու մէջ բնակող Աւետիս Մուրատեանի հետ, հայրենիքին ունեցած իր ներդրումին առնչութեամբ:
– Յարգելի՛ Աւետիս, ծնած էք Սուրիա, այսօր կ՛ապրիք Ապու Տհապի: Կը պատմէք` թէ ինչո՞վ զբաղած էք Սուրիոյ մէջ, ի՞նչ գործունէութիւն ծաւալած էք:
– Ծննդավայրս Սուրիոյ Գամիշլի քաղաքն է: Ուսումս շարունակելու նպատակով փոխադրուած եմ Հալէպ: Հալէպի պետական համալսարանի մեքենական չափագիութեան բաժինը աւարտած եմ: Աշխատած եմ միջազգային տարբեր ընկերութիւններու մէջ: Որպէս նախագծող-կառավարիչ` իրականացուցած եմ հովացման, օդափոխման եւ տաքացման ծառայող ծրագիրներ:
Դեռ մանկութենէս անդամագրուած եմ տարբեր միութիւններու: Միութենական աշխատանքը պատանեկութեան տարիքէս սկսեալ շարունակած եմ երիտասարդական տարիքիս: Երիտասարդական, ուսանողական միութիւններու, Հալէպի հայ համալսարանական միութեան անդամ եղած եմ: Տարբեր միութիւններու մէջ շարք մը վարչական պաշտօններ վարած եմ :
Ազգային կեանքէն ներս Բերիոյ Հայոց թեմի Առաջնորդարանի կալուածոց խորհուրդի անդամ եղած եմ: 2011 թուականին, որպէս Բերիոյ Հայոց թեմի Առաջնորդարանի թեկնածու մասնակցած եմ Հալէպի քաղաքապետարանի քաղաքային խորհուրդի ընտրութիւններուն: Յաջողելով Հալէպի քաղաքապետարանի խորհուրդի անդամ ընտրուած եմ: 2012 թուականի աւարտին` դեկտեմբեր ամսուն, Հայաստան փոխադրուած եմ: Մօտ մէկ տարի հոն ապրեցայ մասնագիտութեանս վերաբերող աշխատանք վարելով, ապա 2014 թուականի սկիզբը Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններ տեղափոխուած եմ:
– Ին՞չ գործունէութեամբ կը զբաղիք ԱՄԷ-ի մէջ: Կը խնդրէի պատմէք նաեւ համայնքային կեանքէն ներս Ձեր ներգրաւուածութեան մասին:
– Հինգ տարի է ի վեր կ՛ապրիմ եւ կ՛աշխատիմ Ապու Տհապիի մէջ` Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու առաջատար ընկերութիւններէն մէկուն «Al Mazroui Medical Group»-ի մէջ, որ առողջապահական ծրագիրներ կ’իրագործէ, ինչպէս հիւանդանոցներու նախագծում, կառուցում, նորոգում, սպասարկում, վերականգնում եւ այլն: Ընկերութեան մէջ տարբեր պաշտօններ վարած եմ: Այժմ ընկերութեան ճարտարագիտութեան բաժինի տնօրէնն եմ, միաժամանակ առողջապահական ծրագիրներու ղեկավարը, որ կը ծրագրէ եւ նախագիծերը կը վերահսկէ:
Անդրադառնալով համայնքային կեանքին՝ Ապու Տապիի Սրբոց Քառասուն Մանկանց եկեղեցւոյ թաղային խորհուրդի, համայնքի ազգային վարչութեան անդամ եղած եմ, երկու տարի Ապու Տապիի «Արա Խանոյեան» ազգային միօրեայ վարժարանի տնօրէնութեան պաշտօնը ստանձնած եմ: Մասնակցած եմ շարք մը յանձնախումբերու աշխատանքներուն եւ առ այսօր` որպէս կամաւորական, օժանդակող անհատ, կը շարունակեմ մասնակից դառնալ:
– Դուք «Պայնոնա» ընկերութեան հայաստանեան գրասենեակի հիմնադիր-տնօրէնն էք: Հայաստանի մէջ գրասենեակը ին՞չ գործունէութիւն պիտի իրականացնէ, յառաջիկային ինչպիսի՞ ծրագիրներ կը նախատեսէք իրականացնել:
– «Պայնոնա»-ն «Al Mazroui Medical Group»-ի հետ համագործակցող ընկերութիւններէն մէկն է: Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու մէջ միասնաբար կ՛աշխատինք տարբեր ծրագիրներու խորհրդատուութեամբ նախագիծեր պատրաստելով ծրագիրներու իրագործում կատարել:
Վերջին 5 տարին, Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու մէջ հաստատուած եմ, ամէն տարի ընտանիքով մեր ամառնային արձակուրդը կ՛անցնենք Հայաստան: Օգոստոս 2018 թուականին եւս մեր հերթական այցելութիւնը կատարած էինք Հայաստան: Այդ օրերուն էր, որ մտածեցի` մասնագիտութեամբս ինչպէս կրնամ օգտակար ըլլալ հայրենիքիս, ինչպէս կրնամ առողջապահական ոլորտի զարգացման մասնակից դառնալ: Հայաստանեան այս ոլորտը ինծի շատ ծանօթ էր: Տարբեր առիթներով շարք մը հիւանդանոցներ, բժշկական կեդրոններ, բուժարաններ այցելած եւ ականատես եղած էի տիրող տխուր վիճակին ու պայմաններուն: Ականատես ըլլալով այդ ամէնուն` փորձեցի մասնագիտութեամբս, գիտելիքներովս, փորձառութեամբս աջակցիլ, օգտակար ըլլալ` որպէսզի միասնաբար Հայաստանի մէջ զարգացնենք այս ոլորտը:
Յաջորդիւ, Առողջապահութեան նախարարութիւն զանգեցի եւ նախարարին կամ որեւէ պաշտօնեայի հետ հանդիպելու ցանկութիւն յայտնեցի, որպէսզի իմ առաջարկս ներկայացնեմ: Նախարարութենէն պատասխանեցին. «Ձեզ կը փոխանցենք նախարար Արսէն Թորոսեանի էլ-նամակի հասցէն ու, եթէ հնարաւոր է, գրաւոր ներկայացուցէք Ձեր առաջարկն ու կենսագրական որոշ մանրամասնութիւնները»:
Գրեցի Արսէն Թորոսեանին` ներկայացնելով գաղափարներս: Շատ անակնկալ, նաեւ զարմանալի էր ինծի համար, որ 5 վայրկեան ետք Արսէն Թորոսեանէն պատասխան նամակ ստացայ: Ան ողջունած էր նախաձեռնութիւնս եւ համագործակցութեան առաջարկած, միաժամանակ փոխանցեց, որ ինք քաղաքէն պիտի բացակայի, սակայն համապատասխան աշխատակիցներ հետս կապ պիտի հաստատեն :
Մէկ ժամ յետոյ հետս կապուեցաւ նախարարութեան ծրագիրներու վարչութեան պետը եւ որոշեցինք հանդիպիլ: Երկու հանդիպում ունեցանք, մէկ հիւանդանոց այցելեցինք, որուն շուրջ առաջարկներս ներկայացուցի: Հայաստանի մէջ առողջապահութեան ոլորտին մէջ կիրառուող չափանիշները, դժբախտաբար, ժամանակավրէպ են: Ոլորտը քայլ առ քայլ զարգացնելու համար յառաջիկային միջազգային չափանիշներուն համապատասխան բժշկական հաստատութիւններ պէտք է ունենալ:
Միասնաբար գործակցելու համաձայնութեամբ մեր հանդիպումները աւարտեցան: Սոյն ընթացքը շատ դրական եւ քաջալերական էին սփիւռքահայու մը համար, որ կ՛ուզէ որեւէ ձեւով օգտակար դառնալ իր հայրենիքին:
Այդ օրերուն Հայաստանի մէջ գրասենեակ հիմնելու գաղափարը տակաւին չկար: Կար պարզապէս ազգային մօտեցում, որ պսակուեցաւ քանի մը յաջող հանդիպումներով: Այս դրական վերաբերմունքէն ետք հաւատացի, որ արդէն կրնանք Հայաստանի մէջ մասնակից դառնալ շարք մը փոփոխութիւններու, որ իւրաքանչիւրս իր մասնագիտութեամբ կրնայ նպաստել հայրենիքի զարգացման:
Ժամանակի ընթացքին կապերը զարգացան, այլազան աշխատանքներ կատարուեցան եւ աստիճանաբար Երեւանի մէջ ճարտարագիտական խորհրդատուական գրասենեակ ստեղծելու գաղափար յառաջացաւ: Գրասենեակը Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու մէջ գործող ընկերութեան «Պայնոնա» անուանումը պիտի կրէր, որպէսզի կարենայինք մօտէն հետեւիլ աշխատանքներուն, առաջարկներ ստանալ ու կառուցուելիք կամ վերանորոգման կարիք ունեցող բժշկական հաստատութիւններուն բոլոր փոփոխութիւնները կատարել:
Երեւանի մէջ գրասենեակը Նոյեմբեր 2018-ին հիմնադրուեցաւ նպատակ ունենալով մշտական ներկայութիւն ունենալ Հայաստանի մէջ, որպէսզի կարենանք աշխատանքները տեղուոյն վրայ ե՛ւ ծրագրել, ե՛ւ կատարել:
2018 թուականի աշնան, ընկերութիւնը փոխըմբռնման յուշագիր ստորագրեց ՀՀ առողջապահութեան նախարարութեան հետ: Ի՞նչ էր յուշագիրին նպատակը:
– Երբ գրասենեակ հիմնելու նպատակով Հայաստան եկած էինք, Առողջապահութեան նախարարութեան հետ յուշագիր ստորագրուեցաւ, որմով «Պայնոնա»-ն պիտի համագործակցի նախարարութեան հետ` առողջապահութեան ոլորտը զարգացնելու, օտարերկրեայ ներդրողներ ներգրաւէ եւ այլն: Իսկ ներդրողները շահագրգռուած կ՛ըլլան այն ժամանակ, երբ Հայաստանի մէջ ըլլան բարձրակարգ, միջազգային չափանիշներուն համապատասխան բժշկական կեդրոններ, հիւանդանոցներ, որ մենք, դժբախտաբար, շատ քիչ ունինք կամ գրեթէ չունինք:
«Պայնոնա» հիմնականօրէն պէտք է ներդրողներուն հետ կապող օղակ հանդիսանայ, աշխատի զարգացնել, մշակել եւ բժշկական հաստատութիւններու համար հայկական նոր չափանիշներ ստեղծել ` միաժամանակ օժանդակելով առողջապահական իւրաքանչիււր ծրագիրի նախագիծին:
Յուշագիրի ստորագրումէն ետք, «Պայնոնա»-ն երկու նախագիծ ներկայացուց, որոնցմէ մէկը բժշկական կեդրոնի բաժինի մը վերանորոգման կը վերաբերէր:
– Աւետի՛ս, վերջերս հանդիպած էք ՀՀ առողջապահութեան նախարար Արսէն Թորոսեանի հետ: Հանդիպման Հայաստանի մէջ բժշկական նոր կեդրոն կառուցելու նախագիծը քննարկուած է: Ի՞նչ կեդրոն կը նախատեսուի կառուցել եւ ե՞րբ:
– Սա «Պայնոնա» ընկերութեան երկրորդ նախագիծն է, որ Առողջապահութեան նախարարութեան ներկայացուցած ենք:
Խօսքը Հայաստանի մէջ ծննդաբերութեան ու կանանց առողջութեան ծառայութիւններ մատուցող բժշկական հաստատութիւն հիմնելու մասին է: Վերջին հանդիպման առողջապահութեան նախարար Արսէն Թորոսեանին ներկայացուցած ենք նախնական հայեցակարգը, գծագիրները: Կը սպասենք նախարարութեան արձագանգը, առաջարկները, որպէսզի ամբողջացնելով փաթեթը` սկսինք յաջորդ փուլի աշխատանքները:
– Ըսած էիք, որ ամէն տարի Ձեր ընտանիքին հետ ամառնային արձակուրդները Հայաստանի մէջ կ’անցնէք: Ընկերութեան հիմնադրումէն յետոյ նաեւ` աշխատանքային գործունէութիւնն ալ ձեր այցելութիւններուն պատճառ են: Այդպէ՞ս չէ:
– Ընկերութեան հիմնումով` այցելութիւններս Հայաստան միայն ամառնային հանգիստ անցնելու նպատակով չեն: Աշխատանքի համար յաճախակի սկսած եմ այցելել: Այս ընթացքին զարմանալի միտում նկատած եմ: Մարդիկ միջազգային չափանիշներուն համապատասխան բժշկական կեդրոններ ունենալը մեծ ծախսերու հետ կապուած ըլլալու մտայնութիւնը ունին: Իրականութեան մէջ այդպէս չէ: Եթէ կարենանք ճիշդ նախագծել, իրականացնել աշխատանքները, աւարտին կը տեսնենք, թէ որքան գումար կրցած ենք տնտեսել: Եւ ամենակարեւորը` այդ հաստատութիւնները իրենց հիմնական նպատակին կրնան ծառայել:
Առողջապահական հաստատութիւններու հիմնական նպատակը մասնագէտ-բժիշկներու օգնութեամբ հիւանդի առողջութիւնը բարելաւելն է: Սակայն յաճախ կը պատահի, որ հիւանդը հիւանդանոցէն դուրս կ’ելլէ ուրիշ վարակիչ այլ հիւանդութեամբ, որ ցոյց կու տայ, թէ տուեալ հաստատութիւնը իր նպատակին չի ծառայեր: Շատ երկիրներու մէջ առկայ է այս խնդիրը, դժբախտաբար, նաեւ Հայաստանի մէջ:
Այս խնդիրէն խուսափելու համար մեր բոլոր բժշկական հաստատութիւնները պէտք է կառուցուին կամ վերակառուցուին միջազգային չափանիշներուն համահունչ (սկսած` հիւանդասենեակներէն, միջանցքներէն, վիրահատարաններէն, օդափոխութեան համակարգէն, շինարարական նիւթերէն եւ այլ նրբութիւններէ), որպէսզի բժշկեն անհատը, ոչ թէ` վարակիչ այլ հիւանդութեան տարածման պատճառ դառնան:
Պէտք է կարեւորենք առողջութեան տնօրինումը, որպէսզի Հայաստանի մէջ ո՛չ միայն բժշկական կեդրոնները, այլեւ մարդիկ այս մտածելակերպով առաջնորդուին: Որպէսզի այն դառնայ կարեւոր նախապայման հիւանդանոցներ կառուցելու կողքին սեփական առողջութեան մասին հոգ տանելու:
Առողջութեան տնօրինումը չի նշանակեր գեղեցիկ տեսքով, ձեւաւորումով, յարկաբաժիններով հիւանդանոց ունենալը: Այն կ՛ենթադրէ մարդոց առողջութեան ամբողջական վերականգնում, որուն պէտք է նպաստեն ո՛չ միայն փորձառու մասնագէտները, այլեւ նպատակային, ճիշդ կառուցուած հաստատութիւններն ու միջավայրը:
Մեր գրասենեակի հիմնական նպատակներէն մէկն է` մեր գաղափարներով, փորձառութեամբ մասնակից դառնալ ոլորտի զարգացման: Ունիմ ինծի պէս մտածող շատ գործընկերներ, որոնք կ՛աշխատին ընկերութեան մէջ: Բոլորիս նպատակը նոյնն է` որպէս հայ ազգի զաւակներ, որպէս մասնագէտներ մասնակից դառնալ մեր հայրենիքի առողջապահութեան ոլորտի զարգացման:
Եթէ իւրաքանչիւր մարդ իր հնարաւորութիւններու սահմանին մէջ փորձէ օգտակար ըլլալ մեր երկրին, մօտ ապագային մենք աւելի զարգացած հայրենիք կ’ունենաք, որ կը նպաստէ մեր երեխաներուն աւելի լաւ երկրի մէջ ապրելու:
Հայաստան վերջին այցելութեանս ընթացքին Երեւանի պետկան բժշկական համալսարանի հանրային առողջութեան բաժինին մէջ դասախօսութիւն ունեցայ: Դասախօսութեան ընթացքին ինծի մտահոգող գաղափարներու, խնդիրներու մասին խօսեցայ, ներկայացուցի մեր ընկերութեան իրականացնելիք ծրագիրները: Ինծի համար հաճելի էր տեսնել, որ ուսանողները հետաքրքրուած էին նոր նիւթերով, գաղափարներով: Յուսամ` յաճախ նման առիթներով Հայաստան կ’այցելեմ:
Նաեւ յոյս ունիմ, որ միասնաբար գործելով` մօտ ապագային առողջապահական բնագաւառին մէջ բաւական զարգացումներ կ’արձանագրենք:

Share.

Leave A Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.