ՍՐԲԱԳՐԵՆՔ ԴԵՌ ՈՒՇ ՉԷ

0

ՆՈՒԻՐԵԱԼ ՈՒՍՈՒՑՉԱՊԵՏԸ

Մարիա Գաբրիէլեան

Համ­բու­րում եմ ձե­զ հի­մա

Եւ գլուխ եմ խո­նար­հում,

Դուք ինձ հա­մար, ինձ հա­մար

Երկ­րորդ ծնող աշ­խար­հում:

Արա­մա­յիս Սա­հակ­եան

 

Իրօք, գլուխ խո­նար­հեց­նե­լու ար­ժա­նի որ­քա՛ն ու­սու­ցիչ­ներ ու­նե­ցած ենք:

Այդ նուիր­եալ­նե­րու փա­ղան­գին մաս կը կազ­մէ յոգ­նու­թեան իմաս­տը չճանչ­ցող, բծախն­դիր, ջա­նա­սէր, կո­կիկ, օրի­նա­պահ, հե­տե­ւո­ղա­կա­նօ­րէն աշ­խա­տող բազ­մա­վաս­տակ կր­թա­կան մշակ` օրդ. Ֆի­մի Տէր Յա­կոբ­եա­նը:

Որ­պէս Ազ­գա­յին Հայ­կազ­եան Վար­ժա­րա­նի տնօ­րէ­նու­հի լսած էի իր վաս­տա­կին մա­սին, սա­կայն առիթ չէի ու­նե­ցած հե­տը աշ­խա­տե­լու: Այդ առի­թը ըն­ծայ­ուե­ցաւ Հա­մազ­գա­յի­նի Հա­յա­գի­տա­կան քա­ռամ­եայ հիմ­նար­կին մէջ:

Օրդ. Ֆիմի­ին յանձն­ուած է Հա­յա­գի­տա­կան հիմ­նար­կի ընդ­հա­նուր պա­տաս­խա­նա­տուու­թիւնը: Օրի­որդ Ֆի­մին կը մշա­կէ դա­սա­ւան­դու­թեան դա­սա­ցու­ցա­կը, կը ճշ­դէ քն­նու­թիւն­նե­րու ժա­մա­նա­կա­ցոյ­ցը, կ՛ապա­հո­վէ դա­սա­գիր­քե­րը, կը զբա­ղի մնա­յուն, ժամ­կէ­տա­յին թէ ունկն­դիր ու­սա­նող­նե­րու խն­դիր­նե­րով, կը հե­տապն­դէ անոնց պա­րա­գա­նե­րը, կը պատ­րաս­տէ վի­ճա­կա­ցոյց­նե­րը եւ կը հս­կէ աւար­տա­ճա­ռե­րու յանձն­ման աշ­խա­տանք­նե­րուն:

Օրդ.Ֆի­մին տո­մար բա­նա­լու կա­րիք չու­նի հա­յա­գի­տա­կա­նի առնչ­ուած որե­ւէ տե­ղե­կանք փո­խան­ցե­լու հա­մար, ան ան­գիր գի­տէ դա­սա­խօս­նե­րուն, ու­սա­նող­նե­րուն եւ առն­չա­կից բո­լոր հար­ցե­րուն մա­սին:

Հա­յա­գի­տա­կա­նի դա­սա­ւան­դու­թիւն­նե­րը կը սկ­սին Հոկ­տեմ­բեր ամ­սուն: Սեպ­տեմ­բեր ամիս չթե­ւա­կո­խած օրդ. Ֆի­մին ար­դէն դա­սա­խօս­նե­րուն հետ խորհր­դակ­ցած եւ ճշ­դած կ՛ըլ­լայ դա­սա­ւանդ­ման ժա­մա­նա­կա­ցոյ­ցը:

Սեպ­տեմ­բե­րին կա­յա­նա­լիք վե­րաքն­նու­թիւն­նե­րու դա­սա­ցու­ցա­կը Յու­լիս ամ­սուն ար­դէն ու­սա­նող­նե­րուն տրա­մադ­րու­թեան ներ­քեւ դր­ուած կ՛ըլ­լայ:

Օրդ. Ֆիմի­ին հա­մար անլուծ­ե­լի հար­ցեր չկան, ամէն բան կա­րե­լի է խորհր­դակ­ցա­բար քն­նել եւ լու­ծու­մի հաս­նիլ:

Պա­տե­րազ­մի հինգ տա­րի­նե­րուն Հա­յա­գի­տա­կան հիմ­նար­կը ան­խա­փան շա­րու­նա­կեց գոր­ծել: Պար­զա­պէս վայ­րը փոխ­ուե­ցաւ, երբ Ազ­գա­յին Քա­րէն Եփ­փէ Ճե­մա­րա­նի շէն­քէն փո­խադ­րուե­ցաւ ԱՄԺ Տուն: Քա­նի՜-քա­նի՜ ան­գամ­ներ դա­սա­ւան­դու­թեան ժա­մա­նակ ին­կող հր­թիռ­նե­րու սար­սա­փազ­դու վայրկ­եան­նե­րուն օրդ. Ֆի­մին ու­սա­նող­ներն ու դա­սա­խօս­նե­րը մխի­թա­րե­լով փոր­ձած էր շէն­քին մէջ աւե­լի ապա­հով վայր տե­ղա­ւո­րել զա­նոնք:

Քա­նի՜-քա­նի՜ ան­գամ­ներ այդ օրե­րուն վտան­գա­ւոր հա­մար­ուած Նոր Գիւ­ղի շր­ջան գա­ցած էր ան` հա­յա­գի­տա­կա­նի սեն­եա­կէն ար­խիւ­ներ կամ գիր­քեր փո­խադ­րե­լու հա­մար:

Պա­տե­րազ­մա­կան ամե­նա­դա­ժան օրե­րուն ան­գամ օրդ. Ֆի­մին բա­ցա­կա­յու­թիւն չար­ձա­նագ­րեց, նոյ­նիսկ եթէ այդ օրը մէկ դա­սա­պահ կամ մէկ ու­սա­նող ներ­կայ ըլ­լար միայն, ինք ներ­կայ էր ու միշտ օգ­տա­կար դառ­նա­լու պատ­րաս­տա­կամ:

Հի­աց­մուն­քով կը կար­դամ օրդ. Ֆիմի­ին գե­ղե­ցիկ ձե­ռա­գի­րը, թէ­եւ ան յա­ճախ հա­մա­կար­գի­չով կը պատ­րաս­տէ հա­յա­գի­տա­կանի թղ­թած­րար­նե­րը, սա­կայն շատ աւե­լի կ՛ու­րա­խաց­նէ երբ որե­ւէ տու­եալ ձե­ռա­գի­րով կը յանձ­նէ:

Օրդ. Ֆիմի­ին կող­մէ պատ­րաստ­ուած որե­ւէ գիր (նա­մակ, ցանկ, ցու­ցակ, տո­մար, տե­ղե­կա­գիր, հաշ­ուե­ցու­ցակ, եւայլն) կա­րե­լի չէ որ բծախնդ­րու­թեամբ, պատ­շա­ճութ­եամբ կամ հան­գա­մա­նօ­րէն պատ­րաստ­ուած չըլ­լայ:

Օրդ. Ֆի­մին այս բո­լո­րը կը կա­տա­րէ որ­պէս նուի­րա­կան ծա­ռա­յու­թիւն:

Օրդ. Ֆիմի­ին ծա­ռա­յո­ղա­կան առա­քե­լու­թեան դրոշ­մը Հա­լէ­պի հայ­կա­կան թէ տե­ղա­կան զա­նա­զան կա­ռոյց­նե­րու մէջ ակ­նե­րեւ դար­ձած է` Ազ­գա­յին Երես­փո­խա­նա­կան ժո­ղով, ազ­գա­յին մար­մին­ներ, Սուր­ի­ա­հայ Օգ­նու­թեան Խաչ, Հա­մազ­գա­յի­նի Հա­յա­գի­տա­կան Հիմ­նարկ, «Ապու Ազիզ» մար­դա­սի­րա­կան Ֆոնտ, բա­րե­սի­րա­կան գոր­ծի պե­տա­կան շր­ջա­նակ­ներ, եւայլն, եւայլն:

Սե­րունդ­նե­րը շատ-շատ բան ու­նին սոր­վե­լիք օրդ. Ֆիմի­ին դպ­րո­ցէն եւ անոր հա­յուհիի տի­պա­րէն, որ իր ըն­դար­ձակ գի­տե­լիք­նե­րով, կեն­ցա­ղա­վա­րու­թեամբ եւ ազ­գա­յին պատ­կա­նե­լիու­թեան ար­ժե­ւո­րու­մով հա­լէ­պա­հա­յու­թեան պատ­մու­թեան մէջ իր պատ­կա­ռե­լի տե­ղը ու­նե­ցաւ:

Ձեր տօ­նը շնոր­հա­ւո՛ր, նուիր­եալ ու­սուց­չա­պետ:

 

ՁԵՐ ՏՕՆԸ ՇՆՈՐՀԱՒՈՐ, ՍԻՐԵԼԻ՛ ՄԱՅՐԵՐ

Սեւան Շահպազեան

Կր­կին մայ­րե­րու տօ­նը մօ­տե­ցած է… Նա­խա­տօ­նա­կան մթ­նո­լորտ կը տի­րէ մե­ծե­րուն ու փոք­րե­րուն մօտ` ծաղ­կե­փուն­ջեր պատ­րաս­տե­լու, նուէր­ներ փնտ­ռե­լու, շռն­դա­լից բա­րե­մաղ­թու­թիւն­ներ ար­ձա­նագ­րե­լու: Կար­ծէք մայ­րը մե­ծա­րե­լու, յար­գե­լու, պատ­ուե­լու եւ սի­րե­լու մի­ակ օրն ու առի­թը ըլ­լայ:

Մօր դե­րը հիմ­նա­կան է զա­ւա­կին հո­գե­ւոր դաստ­ի­ա­րա­կու­թեան գոր­ծըն­թա­ցին մէջ: Մայրն է, որ երե­խա­յին կու տայ սէր եւ հո­գա­տա­րու­թիւն: Մօր կա­յուն ու խա­ղաղ հո­գե­կա­նը հիմ­նա­կան է մա­նու­կի դաս-   տ­ի­ա­րա­կու­թեան գոր­ծին մէջ: Ու­րեմն սխա­լած չեն, երբ ըսած են «Մայր մը կր­նայ ե՛ւ կոր­ծա­նել, ե՛ւ վե­րածնիլ ազգ մը»:

Այ­սօր­ուան դրու­թեամբ կա­նայք միայն տան տն­տե­սու­հի­ներ չեն, այ­լեւ աշ­խու­ժօ­րէն իրենց մաս­նակ­ցու­թիւնը կը բե­րեն աշ­խա­տան­քի տար­բեր մար­զե­րու եւ գա­ղու­թի հա­սա­րա­կա­կան կեան­քին մէջ, այս բո­լո­րին առըն­թեր անոնք պար­տա­ւոր են լու­ծել իրենց ըն­տա­նե­կան եւ կեն­ցա­ղա­յին խն­դիր­ներն ու լա­ւա­գոյնս դաստ­ի­ա­րա­կել իրենց զա­ւակ­նե­րը: Սա­կայն մօր բազ­մազ­բաղ ըլ­լա­լու այս կա­ցու­թիւնը կր­նայ յան­գիլ անոր, որ ան չկա­րե­նայ հար­կա­ւոր ժա­մա­նա­կ տրա­մադ­րել իր զա­ւակ­նե­րուն: Հետեւաբար` զա­ւա­կը կր­նայ լք­ուա­ծի զգա­ցում ապ­րիլ:

Եթէ մեր դի­մագ­րա­ւած ամէ­նօր­եայ դժ­ուա­րու­թիւն­ներն ու խն­դիր­նե­րը կր­նան ազ­դել մեր տրա­մադ­րու­թեան վրայ, հա­պա ինչ խօսք այն մա­նու­կին մա­սին, որուն մօտ ձե­ւա­ւոր­ուած է չսիր­ուած ըլ­լա­լու միտ­քը, երբ առօր­եայ որո­շա­կի հար­ցեր եւ ան­պատ­շաճ վե­րա­բեր­մունք­նե­րու պատ­ճա­ռով կը ձե­ւա­ւո­րեն անոր մօտ այն միտ­քը, թէ որ­պէս­զի ինք սի­րոյ եւ յար­գան­քի ար­ժա­նա­նայ, պէտք է ապ­րի այն­պէս ինչ­պէս իր մի­ջա­վայ­րը կը ցան­կայ եւ ոչ ինք: Այս բո­լո­րը կը յա­ռա­ջա­նայ երբ մայ­րը հար­կա­ւոր ժա­մա­նա­կը չի տրա­մադ­րեր իր զա­ւկին:

Միւս կող­մէն կան մայ­րեր, որոնք այն­քան կարծ­րա­տիպ սկզ­բունք­նե­րով, կոշտ ու կո­պիտ ձե­ւով կը դաստ­ի­ա­րա­կեն իրենց զա­ւակ­նե­րը, ու մա­նու­կին հո­գե­կան աշ­խար­հը կը ձե­ւա­ւոր­ուի բար­դոյթ­նե­րով`  այ­լա­մերժ կը դառ­նայ, որու ար­դիւն­ք շր­ջա­պա­տը կը մեր­ժէ զինք իր մե­ծամ­տու­թեան եւ հպար­տութ­եան հա­մար:

Ամէն պա­րա­գա­յի այ­սօր­ուան խղ­ճա­հա­րու­թեան եւ ճնշ­ուա­ծութ­եան, նոյ­նիսկ մե­ծամ­տու­թեան եւ հպար­տու­թեան հո­գե­վի­ճակ­նե­րը, ապա­գա­յին պի­տի առ­թեն նոյ­նինքն այդ ծնող­քին հան­դէպ սէր, յար­գանք եւ գուր­գու­րանք:

Ան­գամ մը մտա­ծենք պի­տի տես­նենք որ այս օրե­րուն, որ­քան հան­դի­պե­ցանք նման մայ­րե­րու եւ հայ­րե­րու, որոնք իրենց ցա­նած սեր­մին ար­դիւն­քը քա­ղե­ցին:

Ամէն պա­րա­գա­յի ձեր տօ­նը շնոր­հա­ւոր, սի­րե­լի՛ մայ­րեր, ձեզ­մէ սէր, մեզ­մէ յար­գանք, ձեզ­մէ գուր­գու­րանք, մեզ­մէ փո­խա­դարձ հո­գա­տա­րու­թիւն:

Share.

About Author

Leave A Reply