ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ՝ Մայիս Գ./2017 Հալէպի Իսկական Դիմագիծը

0

Երբ ազատ ու ժո­ղովր­դա­վար երկ­րի` ԱՄՆ-ի մէջ ապ­րող, բայց այն­տեղ կիրարկուող օրէնք­նե­րուն, խա­ղաղ ցու­ցա­րար­նե­րուն բռ­նու­թեամբ դի­մա­դար­ձող թուրք ցու­ցա­րար­նե­րու կամ ցոյ­ցի վայր գոր­ծուղղ­ուած Ան­գա­րա­յի անվ­տան­գու­թեան հա­մա­կար­գի աշ­խա­տա­կից­նե­րու վար­քա­գի­ծը կը տես­նենք, մեր հայ­եաց­քը ինք­նա­բե­րա­բար կ՛ուղղ­ուի Հա­լէպ:

6 տա­րի շա­րու­նակ այ­լա­մեր­ժու­թիւն եւ զի­րար չլ­սե­լու, զի­րար ատե­լու մշա­կոյթ ար­տած­ուե­ցաւ դէպի Հա­լէպ ու աւե­րա­կի վե­րա­ծեց զայն: Արտածող կողմերը փո­խա­դարձ ատե­լութ­եան ամէ­նէն բար­բա­րո­սա­կան դր­սե­ւո­րում­նե­րը քա­ղա­քի բնակ­չու­թեան մնա­յուն մտա­սե­ւե­ռու­մը ու­զե­ցին դարձ­նել, այն աս­տի­ճան որ քա­ղա­քին զա­ւակ­նե­րէն իսկ ոմանք, ատե­լու­թե­նէ դրդ­ուած, իրենց մշա­կու­թա­յին հարս­տու­թիւն­նե­րը, բնա­կա­րան­նե­րը, դպ­րոց­նե­րը եւ սր­բա­վայ­րե­րը գն­դա­կո­ծե­ցին: Ու Հա­լէ­պի ար­տա­քին տես­քը կքած, բայց կան­գուն մնա­ցած տան­ջա­հար մօր մը կեր­պա­րան­քը ստա­ցաւ:

Այս­տեղ եւս ակն­յայտ էր նոյն թր­քա­կան ձե­ռա­գի­րը:

Ժա­մա­նա­կը ցոյց տուաւ սա­կայն, որ Հա­լէ­պի իս­կա­կան պատ­կե­րը այս չէ:

Աւե­րակի վերածուած ու շատ յա­ճախ ան­յոյս նկատ­ուած Հա­լէպ քա­ղա­քի ու­սա­նո­ղու­թեան շր­ջա­նա­կին մէջ, վեր­ջերս քա­նի մը ձեռ­նարկ կազ­մա­կերպ­ուե­ցաւ. այդ ըն­թաց­քին մենք հնա­րա­ւո­րու­թիւն ու­նե­ցանք շփում ու­նե­նա­լու ու­սա­նո­ղու­թեան հետ: Ու­սա­նո­ղու­թիւն, որ կը շա­րու­նա­կէ առաջ­նորդ­ուիլ տրա­մա­բա­նու­թեամբ, ու­րի­շին միտ­քը ըմբռ­նե­լու, զինք լսե­լու լայ­նա­խո­հու­թեամբ, եր­կիրն ու ժո­ղո­վուր­դը յա­ռաջ­դի­մու­թեան առաջ­նոր­դե­լու տեն­դով:

Առա­ջին ձեռնարկը, Հա­լէ­պի Պե­տա­կան Հա­մալ­սա­րա­նին մէջ հայ­կա­կան մշա­կոյ­թի շա­բաթն էր: Շաբթ­ուան ըն­թաց­քին սուր­ի­ա­ցի հայ եւ արաբ երի­տա­սարդ­նե­րու, գրող­նե­րու, մտա­ւո­րա­կան­նե­րու մտեր­միկ զրոյց­նե­րը, հայ ժո­ղո­վուր­դի պատ­մու­թեան, իս­լամ-հայ եւ արաբ-հայ պատ­մա­կան յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րուն մա­սին անոնց ցու­ցա­բե­րած հե­տաքրք­րու­թիւնը, ապա նա­եւ հայ­կա­կան ար­ուես­տին ըմ­բոշխ­նու­մը, որուն կող­քին արա­բա­կա­նին ներ­կա­յա­ցու­մը հա­յե­րու կող­մէ, ինչ խօսք որ փո­խա­դարձ ճա­նա­չո­ղու­թեան եւ հա­մա­կե­ցու­թեան ար­դէն իսկ գո­յու­թիւն ու­նե­ցող մթ­նո­լոր­տի աշ­խու­ժաց­ման  ծա­ռա­յե­ցին:

Երկ­րորդ ձեռ­նար­կը «Խոս­տու­մը» շար­ժան­կա­րին ցու­ցադ­րու­թիւնն էր: Ամե­րիկ­եան պատ­րաս­տու­թիւն մը, որ յա­տուկ ճա­շա­կով մը կը ներ­կա­յաց­նէր ոչ միայն Հա­յոց Ցե­ղաս­պա­նու­թիւնը, այ­լեւ խա­ղա­ղա­սէր ու ստեղծագործ ժո­ղո­վուր­դի մը ապ­րե­լու, կեան­քին փա­րե­լու տեն­չը: Այս­տեղ կը շեշտ­ուէր նա­եւ ամե­րի­կա­ցի լրագ­րո­ղի մը պար­կեշտ մօ­տե­ցու­մը, իրո­ղու­թիւն­նե­րը լոյ­սին բե­րե­լու, անար­դա­րու­թեան դէմ ծա­ռա­նա­լու յանդգ­նու­թիւնը, խիղճն ու մար­դա­սի­րու­թիւնը:

Այս շար­ժան­կա­րը կը ցու­ցադր­ուէր նա­եւ արաբ հան­րութ­եան եւ քա­ղա­քա­կիրթ հան­դի­սա­տե­սը կը հե­տե­ւէր ու կ՛ար­ձա­նագ­րէր մէկ ար­դար նկա­տո­ղու­թիւն` Սուր­իոյ ժո­ղո­վուրդն ալ ձեռք մեկ­նած էր ցե­ղաս­պա­նու­թե­նէն ճո­ղոպ­րած հա­յութ­եան, սա­կայն այս ճշ­մար­տու­թեան կողմ­նա­կի անդ­րա­դար­ձը նոյնիսկ չկար այս շար­ժան­կա­րին մէջ:

Ող­ջու­նե­լի էր տե­ղա­ցի հան­դի­սա­տե­սին ներ­կա­յու­թիւնը, նկա­տե­լի էր ոմանց վե­րա­պա­հու­թե­նէ թե­լադր­ուած բա­ցա­կա­յու­թիւնը նա­եւ:

Ամէն պա­րա­գա­յի, նման ձեռ­նարկ­նե­րու ըն­թաց­քին, քա­րոզ­չա­կան մեր աշ­խա­տան­քը աւե­լի նպա­տա­կա­յին պէտք է դարձ­նել յա­ռա­ջի­կա­յին:

Այս­պի­սի ձեռ­նարկ­նե­րու ընդ­մէ­ջէն կը զար­գա­նան յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րը, կը մեր­ձե­նան մտա­ծե­լա­ձե­ւե­րը ու թէ­եւ տար­բեր դի­տան­կիւն­նե­րէ, բայց մի­աս­նա­բար երե­ւոյթ­նե­րը քն­նե­լու, պատ­մու­թիւնը կար­դա­լու, մշա­կու­թա­յին ձեռ­նարկ­ները վա­յե­լե­լու այս փոր­ձե­րը գոր­ծակ­ցու­թեան լայն ու կշ­ռու­թա­ւոր հնա­րա­ւո­րու­թիւն­նե­րու նա­խա­քայ­լե­րը կր­նան ըլ­լալ:

«Գ

Share.

About Author

Leave A Reply