ԲԱՐՈՒԹԵԱՆ ՎՆԱՍՆԵՐԸ

0

Բարի­ին, վսե­մին, ար­դա­րին հա­նդէպ հայ ժո­ղո­վուր­դին ու­նե­ցած պաշ­տա­մուն­քը, որ­քան որ մեր էու­թեան մաս կը կազ­մէ եւ մեր առա­քի­նութ­եան վկա­յա­գիրն է, նոյն­քան ալ դա­րե­րու ըն­թաց­քին վնա­սած է մե­զ,  երբ բա­խած ենք այդ բո­լոր բա­րե­մաս­նու­թիւն­նե­րը ան­տե­սող թշ­նա­մի­նե­րու: Մենք հպար­տա­ցած ենք մեր առա­քի­նու­թեամբ եւ անոր բա­ւա­կան սուղ տուրք վճա­րած ենք: Հարկ կա՞յ վեր­յի­շե­լու մեր պատ­մու­թեան բո­լոր ան­ցու­դարձ­նե­րը:

Չարն ու անար­դա­րը թե­րեւս քն­նա­դա­տու­թեան են­թարկ­ուին ժա­մա­նա­կա­ւո­րա­պէս, ապա ամէն ինչ կը մոռց­ուի եւ թշ­նա­մին շա­հած կ՛ըլ­լայ:

Իս­րա­յէ­լը ամե­նա­ցայ­տուն օրի­նակն է. տասն­եակ ան­գամ­ներ դէմ կեցած է ՄԱԿ-ի որո­շում­նե­րուն չէ են­թարկ­ուած, չէ պատժ­ուած եւ այ­սօր նս­տած կը վա­յե­լէ իր իւ­րա­ցու­ցած­նե­րը:

Հա­յե­րուս պա­րա­գա­յին, Մու­շեղ Մա­մի­կոն­եա­նէն մին­չեւ Սա­սուն­ցի Դա­ւիթ եւ Անդ­րա­նիկ, մին­չեւ ար­ցախ­եան պա­տե­րազմ, միշտ բա­րի գտնուած ենք թշ­նամի­ին հան­դէպ,  սա­կայն մեր բա­րու­թեան հա­մար ու­րի­շը մե­զի «պռա­ւօ» չէ ըսած, մենք մեզ գո­ված ենք եւ ու­րա­խա­ցած մեր մարդ­կա­յին նկա­րա­գի­րով:

Ատր­պէյ­ճա­նի նա­խա­գա­հը ազ­գա­յին հե­րոս կը նկա­տէ հայ մը սպան­նո­ղը, իսկ մենք մեր հա­յե­րը կը քն­նա­դա­տենք, որ Եւ­րա­տե­սի­լի երկ­րորդ փու­լին Ատր­պէյ­ճա­նի անու­նը չենք տուած: Կր­նա՞ք պատ­կե­րաց­նել տար­բե­րու­թիւնը:

Վեր­ջին տա­րի­նե­րուն Ար­ցա­խի տա­րած­քին պե­ղում­ներ կը կա­տա­րենք, յատ­կա­պէս Տիգ­րա­նա­կեր­տի հնա­վայ­րին մէջ, մէջ­տեղ հա­նե­լու եւ աշ­խար­հին ցոյց տա­լու որ Ար­ցա­խը Տիգ­րա­նի օրէն մե­րը եղած է, որ Ար­ցա­խը հայ­կա­կան է: Այս կա­րե­ւոր պե­ղում­նե­րը պիւտ­ճէի կը կա­րօ­տին, մաս­նա­ւո­րա­բար երբ օտար ար­շա­ւա­խում­բեր ալ կը մաս­նակ­ցին, սա­կայն պիւտ­ճէ տրա­մադ­րող չկայ, պե­տու­թիւնը չի քա­ջա­լե­րեր, քա­նի որ մի­ջազ­գայ­նօ­րէն Ար­ցա­խը դեռ ճա­նա­չում չէ գտած եւ օրէն­քով այդ հո­ղե­րուն վրայ պե­ղում­ներ կա­տա­րե­լը ապօ­րի­նի է…:

Որ­քա՞ն կա­րե­լի է օրէն­քին կառ­չած մնալ, երբ Թուրք­իոյ եւ Նա­խի­ջե­ւա­նի մէջ հայ­կա­կան հետ­քե­րը վե­րաց­նե­լու հա­մար ինչ քան­դում­ներ ու աւեր­ներ կը գոր­ծեն օր ցե­րե­կով, առանց ականջ կա­խե­լու օրէն­քին, կամ իրա­ւուն­քին… Ո՞ր մի­ջազ­գա­յին հաս­տա­տու­թիւնը պատ­ժեց զի­րենք իրենց կա­տա­րած վան­տա­լիզ­մին հա­մար:

Թր­քա­կան բա­նա­կը երբ 1974-ին ներ­խու­ժեց Կիպ­րոս եւ գրա­ւեց անոր արե­ւել­եան շր­ջա­նը եւ ան­ջատ պե­տու­թիւն հռ­չա­կեց, քան­դեց այդ տեղ­ուան­քի քրիս­տո­ն­է­ա­կան եկե­ղե­ցի­ներն ու կա­ռոյց­նե­րը. ճիշդ է որ Թուրք­իա­յէն զատ ոչ մէկ եր­կիր ճանչ­ցաւ այդ շին­ծու պե­տու­թիւնը, սա­կայն ահա՛ 43 տարիէ ի վեր ան­պա­տիժ կեր­պով կը շա­րու­նա­կէ տի­րել: Մինչ մենք, ան­սա­լով միջ­պե­տա­կան ճն­շում­նե­րու, կը պատ­րաստ­ուինք Ար­ցա­խէն հո­ղեր զի­ջիլ  թշ­նամի­ին:

Բաւ է որ­քան ուղ­ղա­միտ եղանք. Աշ­խար­հը չի գնա­հա­տեր ուղ­ղամտու­թիւնը, աշ­խար­հը  կ՛են­թարկ­ուի քու կամ­քիդ, երբ ԶՕ­ՐԱ­ՒՈՐ ես: Միայն այս­քան:

Սա­կայն, մարդ կր­նա՞յ իր բնոյ­թը փո­խել, իր ծի­նե­րը փո­խել… Եթէ անհ­րա­ժեշտ է, այո՛, պէտք է փո­խել եւ թշ­նամի­ին հետ խօ­սիլ իր հասկ­ցած լե­զուով: Ար­ցա­խի պա­տե­րազ­մին, հայ գե­րի­նե­րուն աչ­քե­րը կը հա­նէ­ին ազե­րի­նե­րը, մինչ ազե­րի գե­րի­նե­րուն հետ այդ­պի­սի վան­տա­լիզ­մով չէ­ին վար­ուեր հա­յե­րը, ար­դիւն­քը ի՞նչ եղաւ, վնա­սո­ղը մենք եղանք, սա­կայն երբ հա­յե­րը ալ վերջ դրին բա­րու­թեան եւ թշ­նամի­ին հետ սկսան խօ­սիլ իր լե­զուով, այն ատեն կշիռ­քին նժա­րը մեր կողմ հա­կե­ցաւ ու յաղ­թա­նա­կը մե­րը եղաւ:

Ասի­կա կոչ չէ բիրտ ու ան­սիրտ ըլ­լա­լու, բնա՛ւ, ասի­կա կոչ է տե­ղին հա­մե­մատ վար­ուե­լա­կերպ փո­խե­լու, տե­ղին հա­մե­մատ օրի­նա­զանց ըլ­լա­լու, քա­նի որ աշ­խար­հը ու­ժի լեզ­ուէն կը հասկ­նայ միայն:

Յակոբ Միքայէլեան

Share.

About Author

Leave A Reply